Bộ trưởng Tư pháp lý giải về đề xuất tăng mức tiền đặt cọc từ 20% đến 50% đối với đấu giá đất

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (đoàn Tây Ninh) phát biểu

Chiều 3-11, Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi). Nội dung được nhiều ĐBQH quan tâm là kiểm soát chặt chẽ, xử lý nghiêm các hành vi thông đồng, dìm giá và bỏ cọc trong đấu giá tài sản.

Đại biểu Phan Thị Mỹ Dung (đoàn Tây Ninh) cũng tán thành việc cần có biện pháp ngăn chặn tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc. Tuy nhiên, với quy định tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất tại dự thảo luật, đại biểu Dung cho rằng mức tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm có thể tạo rào cản tài chính lớn đối với người tham gia.

Chẳng hạn, đối với dự án có giá trị hàng trăm tỷ đồng, nhà đầu tư phải chuẩn bị khoản tiền rất lớn khi chưa biết có trúng đấu giá hay không, trong khi việc huy động vốn, vay vốn hoặc được ngân hàng bảo lãnh thường chỉ thuận lợi sau khi trúng đấu giá. “Hay cá nhân muốn tham gia đấu giá thửa đất có giá khởi điểm 6 tỷ đồng phải có sẵn 3 tỷ đồng tiền đặt trước” – đại biểu Dung dẫn ví dụ và cho rằng, điều này có thể khiến những người có năng lực, nhu cầu thực sự e ngại tham gia.

Mặt khác, đại biểu Dung góp ý, mức tiền đặt trước tăng gấp đôi so với quy định hiện hành, trong khi dự thảo mở rộng các trường hợp phải đấu giá trực tiếp. Nếu thiếu tiêu chí cụ thể, biên độ từ 20% đến 50% có thể dẫn đến áp dụng thiếu thống nhất, làm giảm số lượng người tham gia và tính cạnh tranh của cuộc đấu giá.

Về giải pháp, đại biểu Dung đề nghị chỉ áp dụng mức đặt cọc đấu giá cao hơn khi có căn cứ rõ ràng về tính chất, giá trị tài sản và nguy cơ bỏ cọc. Đối với hành vi cố ý trả giá cao để trục lợi rồi bỏ cọc, cần tập trung xử lý bằng chế tài sau khi trúng đấu giá, tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm, thay vì nâng tiền đặt trước quá cao đối với tất cả người tham gia.

Đại biểu Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) phát biểu

Tương tự, đại biểu Lê Thanh Hoàn (đoàn Thanh Hóa) cho rằng, tăng tiền đặt trước và chế tài cấm tham gia đấu giá mới chỉ xử lý phần ngọn; cần làm rõ thời điểm giao kết hợp đồng mua bán tài sản đấu giá để ràng buộc trách nhiệm của người trúng đấu giá.

Đồng quan điểm, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) góp ý, cần cân nhắc mức tiền đặt trước từ 20% đến 50% đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân. Theo bà, nếu áp dụng mức quá cao và thiếu phân loại, quy định có thể gây khó khăn cho người có nhu cầu mua đất thực sự, nhất là người thu nhập trung bình, trong khi chưa chắc ngăn chặn được những đối tượng có chủ đích thao túng giá…

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu

Cuối phiên thảo luận, phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến ĐBQH nêu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật đã bổ sung quy định siết chặt đối tượng tham gia đấu giá, không cho phép các chủ thể có quan hệ gia đình hoặc quan hệ chi phối doanh nghiệp cùng đăng ký tham gia đấu giá một tài sản.

Liên quan đến mức tiền đặt trước từ 20% đến 50% đối với đấu giá đất ở, Bộ trưởng cho biết, quy định này xuất phát từ thực tiễn và đã được Chính phủ áp dụng. Qua tổng kết, tỷ lệ đấu giá đất bị hủy kết quả do người trúng đấu giá không nộp đủ tiền giảm. Do vậy, Bộ trưởng đề nghị Quốc hội xem xét luật hóa quy định về mức tiền đặt trước nhằm tăng tính răn đe, ngăn chặn tình trạng bỏ cọc, thông đồng, thao túng thị trường.

Bộ trưởng cũng cho biết mức tiền đặt trước không mặc định là 50% mà được quy định trong biên độ từ 20% đến 50%, do cơ quan có thẩm quyền quyết định, căn cứ tình hình thực tế tại địa phương. Trường hợp người tham gia không trúng đấu giá, tiền đặt trước được hoàn trả trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ khi kết thúc phiên đấu giá...