Bộ trưởng Tư pháp lý giải việc sẽ tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư thay vì kiểm tra kết quả tập sự

Đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Đắk Lắk) phát biểu

Chiều 2-11, thảo luận tại Quốc hội về dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Đắk Lắk) đề nghị dự thảo Luật cần khẳng định rõ nguyên tắc quản lý nhà nước gắn với phát huy vai trò tự quản của tổ chức luật sư. Đặc biệt, ông đề xuất cân nhắc lại quy định giao Bộ Tư pháp tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư thay vì Liên đoàn Luật sư Việt Nam như quy định hiện hành.

Theo đại biểu Nguyễn Thái Học, quy định về Hội đồng tuyển chọn và kỳ thi quốc gia về luật sư tại Điều 10 của dự thảo luật này chưa thật sự thuyết phục. Ngay từ tên gọi “Hội đồng tuyển chọn và kỳ thi quốc gia” đã thể hiện sự chưa thống nhất về chức năng, nhiệm vụ.

Mặt khác, trước năm 2014, Bộ Tư pháp được giao chủ trì kiểm tra, sát hạch luật sư tập sự và công nhận luật sư chính thức. Nhưng từ năm 2014 đến nay, theo Luật Luật sư hiện hành, Liên đoàn Luật sư Việt Nam được giao tổ chức việc sát hạch và công nhận luật sư, phía Liên đoàn cũng đang thực hiện tốt nhiệm vụ này.

“Chủ trương của Đảng và Nhà nước là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền tự chủ, tự quản và tự chịu trách nhiệm cho các tổ chức hội. Liên đoàn Luật sư Việt Nam là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, do đó cần được trao quyền tổ chức sát hạch, lựa chọn những người đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện để trở thành luật sư. Những công việc mà tổ chức xã hội - nghề nghiệp có thể đảm nhiệm, Nhà nước nên giao cho tổ chức thực hiện” – đại biểu Nguyễn Thái Học nói.

Vị đại biểu này cũng bày tỏ băn khoăn rằng, nếu Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức kỳ thi thì Bộ Tư pháp có thể thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Ngược lại, nếu Bộ Tư pháp trực tiếp tổ chức kỳ thi, vấn đề đặt ra là cơ quan nào sẽ thực hiện việc kiểm tra, giám sát hoạt động này?

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu tại Quốc hội

Cuối phiên thảo luận chiều 2-11, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã phát biểu, giải trình, làm rõ các ý kiến ĐBQH nêu về dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Trong đó, với các ý kiến liên quan tới quy định kỳ thi quốc gia về luật sư, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, cơ chế kỳ thi quốc gia thay cho kiểm tra kết quả tập sự hiện nay có 3 ưu điểm: Chuyển từ đánh giá kết quả tập sự thuần túy sang đánh giá toàn diện; rút gọn quy trình từ 4 bước xuống còn 2 bước, gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ hành nghề và đồng bộ với hệ thống các chức danh tư pháp; bảo đảm tính khả thi, tiết kiệm theo nguyên tắc thu bù chi, không sử dụng ngân sách nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, cơ chế này vẫn phát huy vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam. Theo đó, Chủ tịch Liên đoàn giữ vai trò Phó Chủ tịch Thường trực kỳ thi; các luật sư giàu kinh nghiệm tham gia tổ chức, bảo đảm các yêu cầu về đạo đức, chuyên môn, kỹ năng và kinh nghiệm hành nghề.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cũng thông tin rõ hơn các quy định về vai trò tự quản của tổ chức xã hội-nghề nghiệp luật sư trong dự thảo luật. Ngoài ra, dự thảo luật cũng bổ sung nhiệm vụ kỷ luật luật sư vi phạm, mở rộng thành viên, chuẩn hóa bộ máy và giao thêm quyền cho Liên đoàn Luật sư Việt Nam…

Giải trình về tiêu chuẩn đầu vào của luật sư, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo đã được chỉnh lý theo hướng thu hẹp ngoại lệ đối với người có bằng sau đại học ngành luật nhưng không có bằng cử nhân luật. Quy định này không áp dụng chung cho người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ luật, mà chỉ hướng tới người được đào tạo theo mô hình tại một số quốc gia không đào tạo cử nhân luật như Việt Nam, cụ thể là mô hình Juris Doctor tại Mỹ, Canada và Nhật Bản.

Theo Bộ trưởng Tư pháp, người theo lộ trình này phải có bằng cử nhân của một ngành khác trước khi học luật. Để bảo đảm chất lượng, họ không được miễn, giảm điều kiện đào tạo và tập sự: vẫn phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề luật sư, 12 tháng tập sự và đạt yêu cầu kỳ thi quốc gia về luật sư như người trong nước...