Hướng đến kỹ năng thực chất trong dạy và học lái xe

Không chỉ học để thi

Trong quá trình học lái xe, phần lý thuyết từng là nội dung khiến không ít học viên tìm đến những cách ghi nhớ nhanh, học theo nhóm câu hỏi hoặc mẹo nhận diện đáp án. Cách học này có thể giúp người học tiết kiệm thời gian ôn tập, nhưng nếu chỉ dừng ở việc ghi nhớ mà không hiểu bản chất quy tắc giao thông, kiến thức sẽ khó được vận dụng khi điều khiển phương tiện trên đường.

Đối với người mới học lái xe, việc tiếp cận hệ thống biển báo, quy tắc nhường đường, tốc độ, khoảng cách an toàn và các tình huống giao thông đòi hỏi quá trình tìm hiểu nghiêm túc. Bởi khi tham gia giao thông, mỗi quyết định xử lý đều có thể liên quan trực tiếp đến an toàn của bản thân và những người xung quanh.

Các học viên thực hành lái xe tại sân tập, rèn luyện kỹ năng điều khiển phương tiện và xử lý tình huống trước khi tham gia sát hạch.

Đáng chú ý, từ ngày 1/3/2027, nội dung sát hạch lý thuyết và thực hành mới theo Thông tư 108 sẽ được áp dụng, với các yêu cầu cụ thể trong đánh giá năng lực người dự thi.

Với học viên, sự thay đổi trong quy định cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh cách học. Việc hiểu rõ ý nghĩa của từng biển báo, nắm chắc quy tắc xử lý tại giao lộ hay chủ động quan sát khi chuyển hướng sẽ có giá trị hơn việc chỉ ghi nhớ một đáp án đúng. Khi kiến thức được tiếp nhận đầy đủ, người học mới có cơ sở hình thành phản xạ phù hợp trước những tình huống thường gặp trên đường.

Chị Kiều Trang, phường Hạc Thành chia sẻ: “Trước đây, khi ôn lý thuyết, tôi cũng thường chú ý đến những mẹo ghi nhớ để làm bài nhanh hơn. Nhưng trong quá trình học thực hành, tôi nhận ra nếu không hiểu rõ quy tắc giao thông thì khi ra đường sẽ rất khó xử lý. Vì vậy, tôi nghĩ việc học cần đi từ hiểu luật, nắm kỹ năng chứ không chỉ học để vượt qua kỳ thi.”

Với những người bước vào quá trình học lái xe ở độ tuổi trung niên, việc tiếp thu kiến thức và làm quen với các thao tác điều khiển phương tiện cũng đòi hỏi sự kiên trì. Ở tuổi 50, chị Lê Thị Nhàn quyết định đăng ký học lái xe với mong muốn chủ động hơn trong việc đi lại, không phải phụ thuộc vào người thân. “Dù bắt đầu học ở độ tuổi này có phần khó khăn, tôi vẫn cố gắng tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng để có thể lái xe an toàn”, chị Nhàn chia sẻ.

Đào tạo gắn với thực tiễn giao thông

Thực tế giao thông luôn có những tình huống không hoàn toàn giống với bài tập trong sân sát hạch. Mật độ phương tiện thay đổi, điều kiện thời tiết, mặt đường và hành vi của những người cùng tham gia giao thông có thể khiến người lái phải đưa ra quyết định trong thời gian ngắn. Vì vậy, nếu quá trình đào tạo chỉ tập trung vào việc giúp học viên hoàn thành các bài thi, người học sẽ khó có được sự chủ động khi điều khiển phương tiện trong môi trường giao thông thực tế.

Đổi mới sát hạch sẽ khó đạt được mục tiêu nếu không đi cùng với nâng cao chất lượng đào tạo. Các cơ sở đào tạo cần thường xuyên rà soát chương trình, cập nhật quy định pháp luật, tăng cường hướng dẫn thực hành và chú trọng những tình huống gắn với điều kiện giao thông thực tế. Đội ngũ giáo viên cũng cần đổi mới cách truyền đạt, giúp học viên hiểu và vận dụng kiến thức thay vì phụ thuộc vào những khuôn mẫu có sẵn.

Bên cạnh đó, bản thân người học cần xác định rõ mục đích của việc học lái xe không chỉ là được cấp giấy phép mà còn là trang bị năng lực để tham gia giao thông an toàn. Kết quả sát hạch phản ánh khả năng đáp ứng yêu cầu tại thời điểm dự thi, nhưng việc duy trì kỹ năng, chấp hành pháp luật và ứng xử có trách nhiệm là quá trình lâu dài.

Một người lái xe có năng lực không chỉ thể hiện ở việc điều khiển phương tiện thành thạo mà còn ở khả năng nhận biết nguy cơ, chủ động phòng tránh và tôn trọng sự an toàn của người khác. Vì vậy, đổi mới sát hạch cần được nhìn nhận như một bước thúc đẩy thay đổi chất lượng đào tạo, hướng đến mục tiêu xây dựng đội ngũ người lái xe có kiến thức, kỹ năng và ý thức trách nhiệm khi tham gia giao thông.