Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu 3 bài toán chiến lược để phát triển ngành bán dẫn Việt Nam

Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân mong muốn Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn rút ngắn quá trình thương mại hóa thiết kế chip. Ảnh: Bộ KHCN

Xây dựng cơ chế chia sẻ dùng chung để tối ưu hóa nguồn lực

Ngày 26/6, tại lễ ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân đã nêu 3 bài toán chiến lược mà Việt Nam cần giải quyết để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Theo Bộ trưởng, Trung tâm sẽ là đầu mối kết nối các nguồn lực, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chia sẻ hạ tầng và hỗ trợ hiện thực hóa các ý tưởng thiết kế thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa.

Bài toán thứ nhất: nhân lực chất lượng cao. Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu quan điểm tài sản quý giá nhất của ngành bán dẫn là con người. Mặc dù Việt Nam được đánh giá có lợi thế về tư duy toán học và kỹ thuật, ngành bán dẫn vẫn đang thiếu hụt nghiêm trọng đội ngũ giảng viên chuyên sâu, hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại và môi trường thực hành.

"Nếu không giải quyết được cơn khát này, chúng ta sẽ mãi chỉ dừng ở việc cung cấp lao động cho các công đoạn có giá trị gia tăng thấp", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, mục tiêu không chỉ là đào tạo kỹ sư giỏi lý thuyết mà còn hình thành đội ngũ chuyên gia có khả năng thiết kế vi mạch, làm chủ các quy trình quang khắc, đóng gói tiên tiến và có năng lực làm việc trong môi trường phòng sạch.

Bài toán thứ hai: Đầu tư hạ tầng dùng chung. Bài toán tiếp theo được Bộ trưởng đặt ra là xây dựng hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử dùng chung nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ sở hữu công nghệ lõi.

"Đối với hệ thống thiết bị đắt đỏ như phòng sạch, quan điểm của Bộ Khoa học và Công nghệ là phải xây dựng cơ chế chia sẻ dùng chung để tối ưu hóa nguồn lực", Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.

Theo Bộ trưởng, Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn chính là mô hình đầu tiên nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về chi phí nghiên cứu, giúp rút ngắn chu trình từ thiết kế đến sản xuất thử, tạo điều kiện để các startup và nhóm nghiên cứu sớm thương mại hóa sản phẩm.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, ngày 26/6. Ảnh: Bộ KHCN

Bài toán thứ ba: Xác định sản phẩm chip chủ lực. Bài toán cuối cùng, theo Bộ trưởng, là xác định sản phẩm chip chủ lực mang thương hiệu Việt Nam.

Ông cho rằng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, Việt Nam không thể phát triển dàn trải mà phải lựa chọn những sản phẩm phù hợp với năng lực và lợi thế hiện có.

Một số hướng đi được Bộ trưởng gợi mở gồm chip AI tại biên (Edge AI), cảm biến thông minh phục vụ nông nghiệp công nghệ cao và các dòng chip chuyên dụng xử lý dữ liệu, giao dịch bằng tiếng Việt.

Theo Bộ trưởng, lựa chọn đúng sản phẩm chủ lực sẽ giúp tập trung nguồn lực, tạo lợi thế cạnh tranh quốc tế. Một sản phẩm chip "Make in Vietnam" thành công không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn khẳng định năng lực làm chủ công nghệ của người Việt.

Vận hành theo mô hình Multi-Project Wafer

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Công nghiệp Công nghệ thông tin (Bộ KH&CN) Nguyễn Khắc Lịch cho biết chip bán dẫn ngày nay không chỉ là một linh kiện điện tử mà đã trở thành nền tảng của hầu hết các công nghệ chiến lược, từ trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao, 5G, Internet vạn vật đến robot, tự động hóa, xe điện và hạ tầng số.

Cục trưởng Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh vai trò nền tảng của chip bán dẫn trong các công nghệ chiến lược. Ảnh: Bộ KHCN

Ông Lịch cũng cho biết Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin, có chức năng cung cấp hạ tầng dùng chung phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm.

Trung tâm sẽ hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn sẽ vận hành theo mô hình Multi-Project Wafer (MPW), cho phép nhiều thiết kế chip cùng được chế tạo trên một wafer nhằm chia sẻ chi phí sản xuất thử, rút ngắn thời gian phát triển và tăng cơ hội kiểm chứng thiết kế trước khi thương mại hóa.