Bộ trưởng Y tế: Cấm tuyệt đối lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi còn sống

Sáng 2/11, Quốc hội thảo luận dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Góp ý về các hành vi bị nghiêm cấm, đại biểu Nguyễn Minh Đức (đoàn Tp.HCM) đề nghị nghiên cứu kỹ lưỡng để mở rộng phạm vi nghiêm cấm đối với hành vi mua bán, môi giới mua bán mọi loại bộ phận cơ thể, mô, tế bào, chế phẩm sinh học có nguồn gốc từ cơ thể người và xác dưới mọi hình thức.

Nghiêm cấm cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người có chuyên môn về y tế thực hiện việc lấy, ghép bộ phận cơ thể người hoặc xử lý sinh học khi biết rõ hoặc có căn cứ để biết rõ giao dịch đó vi phạm nguyên tắc nhân đạo, tự nguyện hoặc có yếu tố thương mại, môi giới trái phép.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan.

Nghiêm cấm hành vi làm giả, xác nhận sai sự thật hoặc sử dụng giấy tờ giả mạo về quan hệ thân nhân, tình trạng huyết thống nhằm hợp thức hóa hồ sơ hiến, ghép tạng hoặc cung cấp nguyên liệu sinh học.

Giải trình về Dự án, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết cơ quan soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến đại biểu để chỉnh lý quy định về độ tuổi và điều kiện hiến mô, bộ phận cơ thể người.

Theo Bộ trưởng, dự thảo tuyệt đối cấm lấy mô không tái sinh và bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi còn sống. Nhóm này chỉ được hiến mô tái sinh thuộc danh mục do Bộ Y tế ban hành, như tế bào gốc tạo máu, tế bào lympho từ máu ngoại vi, khi đáp ứng các điều kiện chặt chẽ.

Dự thảo chỉnh lý ngày 1/11 quy định người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh cho anh, chị, em ruột khi không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người hiến phải đủ sức khỏe, được tư vấn độc lập và có văn bản đồng ý của cả cha và mẹ đẻ, hoặc người còn lại nếu một người đã mất.

Bà Lan cho biết cơ quan soạn thảo cũng tiếp thu ý kiến đại biểu về việc bảo đảm ý chí tự nguyện của trẻ. Quá trình tư vấn phải được thực hiện độc lập, đặc biệt đối với người hiến dưới 18 tuổi.

"Sự đồng ý của cha mẹ phải đặt trên cơ sở quyền và sự đồng ý của trẻ. Nguyện vọng của trẻ được ưu tiên cao hơn hết và trước hết", Bộ trưởng nói.

Theo Bộ trưởng, dự thảo luật sửa đổi lần này đã tăng cường kiểm soát, ngăn chặn hành vi mua bán bộ phận cơ thể người và bảo vệ tối đa người hiến như: Dự thảo luật bổ sung quy định xác minh nhân thân, mối quan hệ giữa người hiến và người được ghép; bảo đảm tính độc lập trong đánh giá điều kiện hiến, tư vấn và thực hiện lấy, ghép.

Đặc biệt, dự thảo đã mở rộng từ 10 nhóm hành vi nghiêm cấm theo luật cũ lên 21 nhóm hành vi nghiêm cấm, làm cơ sở cho cơ quan pháp luật điều tra, xử lý hành vi lạm dụng, trục lợi, trong đó điều chỉnh chặt chẽ cả hoạt động của các cơ quan y tế.

Dự thảo luật cũng bổ sung quy định nghiêm cấm lấy mô, bộ phận cơ thể từ bào thai; nghiêm cấm đưa, tổ chức hoặc tạo điều kiện cho người Việt Nam ra nước ngoài hoặc người nước ngoài vào Việt Nam để hiến, ghép trái pháp luật. Quy định về hội đồng xác định chết não, chết tuần hoàn cũng được bổ sung nhằm bảo đảm tính độc lập tuyệt đối với bộ phận điều trị, vận động hiến và ghép mô tạng.