Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng chuẩn bị triển khai mô hình 'Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp'

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn phát biểu kết luận tại hội nghị. Ảnh: Tuấn Kiệt

Tham dự hội nghị có các đồng chí: Trung tướng Vũ Trung Kiên, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; Thiếu tướng Nguyễn Văn Thiện, Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng; Thủ trưởng Bộ Tham mưu, Cục Chính trị, các Cục, Văn phòng Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cùng các cơ quan chức năng liên quan.

Theo báo cáo tại hội nghị, thời gian qua, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã tích cực phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và ngành giáo dục trong xây dựng cơ sở vật chất, chăm lo việc học tập của học sinh ở khu vực biên giới. Từ tháng 7/2025 đến tháng 8/2026, các đơn vị đã huy động 2.767 lượt cán bộ, chiến sĩ với 10.743 lượt ngày công, trực tiếp tham gia vận chuyển vật liệu, xây dựng công trình, góp phần đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thành 108 trường trước dịp khai giảng, đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027.

Tuy nhiên, quá trình đưa các trường phổ thông nội trú liên cấp vào hoạt động còn gặp khó khăn. Đa số học sinh đến từ vùng sâu, vùng xa, có hoàn cảnh gia đình, môi trường và thói quen sinh hoạt khác nhau; nhiều em lần đầu sống xa gia đình, chưa quen với sinh hoạt tập thể, thiếu kỹ năng tự phục vụ và tự quản. Trước thực tế đó, Ủy ban nhân dân một số tỉnh như: Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Nghệ An, Gia Lai... đã đề nghị Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng cử lực lượng phối hợp, hỗ trợ các nhà trường trong giai đoạn đầu hoạt động.

Trung tướng Vũ Trung Kiên phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Tuấn Kiệt

Trên cơ sở yêu cầu thực tiễn, Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng văn bản hướng dẫn thực hiện mô hình “Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp”, nhằm thống nhất nội dung, phương pháp và tổ chức lực lượng triển khai tại các đơn vị.

Theo đó, mô hình tập trung phối hợp hỗ trợ nhà trường quản lý, giáo dục và rèn luyện học sinh. Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quản lý với giáo viên, cán bộ quản lý nhà trường; hướng dẫn học sinh thực hiện nền nếp trong học tập, ăn, nghỉ, sinh hoạt và tham gia các hoạt động tập thể hằng ngày.

Trong đó, chú trọng rèn luyện kỹ năng tự phục vụ như gấp chăn, màn, sắp xếp đồ dùng cá nhân, giữ gìn vệ sinh phòng ở, nơi học tập; chấp hành nội quy, quy định của nhà trường; có ý thức bảo vệ tài sản chung, xây dựng tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau trong học tập, sinh hoạt. Đồng thời, phối hợp thành lập các nhóm tự quản, tổ, nhóm học tập, giúp học sinh từng bước hình thành ý thức tự giác, chủ động trong môi trường nội trú.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Tuấn Kiệt

Trong công tác tuyên truyền, giáo dục, các đơn vị phối hợp tổ chức “Tiết học biên cương”, các cuộc thi tìm hiểu, tọa đàm về truyền thống Bộ đội Biên phòng; kiến thức về biên giới quốc gia, chủ quyền lãnh thổ và trách nhiệm bảo vệ biên giới; phối hợp tuyên truyền về phòng, chống ma túy, mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép, bạo lực học đường; hướng dẫn kỹ năng tự bảo vệ; kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, phòng, chống tai nạn, thương tích, đuối nước, ứng phó với thiên tai và bảo đảm an toàn giao thông.

Các đơn vị tổ chức cho học sinh tham quan cột mốc, đồn Biên phòng, cửa khẩu và các công trình giáo dục truyền thống. Tùy điều kiện thực tế, phối hợp xây dựng “Góc Biên giới và Bộ đội Biên phòng”, triển khai “Tủ sách pháp luật số”, số hóa các tài liệu pháp luật thành những ấn phẩm trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ để học sinh thuận tiện tìm hiểu, tiếp cận. Đồng thời, hướng dẫn học sinh tập thể dục buổi sáng, võ thể dục Biên phòng, tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa, văn nghệ; thành lập các câu lạc bộ phù hợp, tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh, giúp các em thêm gắn bó với trường lớp.

Cùng với đó, trên cơ sở điều kiện thực tế, Bộ đội Biên phòng phối hợp với chính quyền địa phương, nhà trường bố trí khu vực trồng rau xanh, chăn nuôi gia súc, gia cầm; hướng dẫn học sinh tham gia các hoạt động tăng gia phù hợp, góp phần giáo dục ý thức lao động, tinh thần tập thể và kỹ năng sản xuất.

Đồng thời, phối hợp nghiên cứu hình thức liên kết với doanh nghiệp và các hộ dân trên địa bàn, ưu tiên gia đình có con em đang học tại trường, để tổ chức sản xuất, cung cấp thực phẩm bảo đảm chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, vừa cung cấp thực phẩm phục vụ bữa ăn của học sinh, vừa tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân khu vực biên giới.

Thiếu tướng Nguyễn Xuân Toàn, Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Tuấn Kiệt

Đối với các trường còn hạng mục chưa hoàn thành, các đơn vị tiếp tục hỗ trợ vận chuyển vật liệu, xây dựng công trình, vệ sinh môi trường, chỉnh trang khuôn viên, trồng cây xanh, sắp xếp trang thiết bị, bảo đảm đúng quy định và an toàn tuyệt đối.

Để triển khai mô hình thống nhất, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng các tỉnh, thành phố tuyến biên giới đất liền chủ động phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố chỉ đạo triển khai. Đồng thời, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo từ 5 đến 7 đồng chí. Các đồn Biên phòng tổ chức kết nghĩa với các trường trên địa bàn, thành lập tổ công tác từ 3 đến 5 đồng chí, phối hợp với nhà trường triển khai hoạt động hỗ trợ.

Căn cứ tình hình địa bàn, các đơn vị phân công đồn Biên phòng trực tiếp phụ trách từng trường, điều chỉnh hoặc tăng cường lực lượng khi cần thiết. Cán bộ, chiến sĩ tham gia phải có ý thức tổ chức, kỷ luật tốt, kinh nghiệm vận động quần chúng, am hiểu địa bàn, biết tiếng dân tộc địa phương; ưu tiên cán bộ, chiến sĩ là người dân tộc tại chỗ.

Theo phương án dự kiến, mô hình được triển khai ngay tại các trường phổ thông nội trú liên cấp ở xã biên giới đất liền đã hoàn thành, đi vào hoạt động. Các tổ công tác trực tiếp hỗ trợ đến khi học sinh ổn định nền nếp, quen môi trường học tập mới, dự kiến hết học kỳ I, năm học 2026-2027 hoặc theo đề nghị của nhà trường. Sau đó, tổ công tác trở về đơn vị và tiếp tục phối hợp, hỗ trợ khi cần thiết. Quá trình thực hiện bảo đảm nguyên tắc nhà trường chủ trì quản lý, tổ chức hoạt động giáo dục; Bộ đội Biên phòng phối hợp hỗ trợ, gắn với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới của đơn vị.

Đại tá Cà Văn Lập, Phó Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng báo cáo giới thiệu Mô hình “Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp”. Ảnh: Tuấn Kiệt

Phát biểu kết luận tại hội nghị, Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn nhấn mạnh, việc triển khai mô hình “Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp” không chỉ nhằm hỗ trợ các nhà trường ổn định nền nếp sinh hoạt, học tập cho học sinh trong giai đoạn đầu, mà còn thể hiện trách nhiệm của Bộ đội Biên phòng trong phối hợp chăm lo sự nghiệp giáo dục, góp phần phát triển nguồn nhân lực tại khu vực biên giới.

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn yêu cầu các cơ quan chức năng tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện nội dung mô hình theo hướng cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Trong đó, cần xác định rõ trách nhiệm, phạm vi phối hợp của Bộ đội Biên phòng với ngành giáo dục và chính quyền địa phương; nghiên cứu xây dựng tên gọi phù hợp với từng nội dung hoạt động để tạo điểm nhấn riêng cho mô hình, thuận lợi trong tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, lựa chọn một số đơn vị triển khai thí điểm, qua đó đánh giá hiệu quả, rút kinh nghiệm, hoàn thiện nội dung, phương pháp trước khi nhân rộng. Quá trình thực hiện phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng nhà trường, tránh hình thức, dàn trải; lựa chọn cán bộ, chiến sĩ có năng lực, kinh nghiệm tham gia mô hình, bảo đảm không ảnh hưởng đến nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để con em đồng bào các dân tộc ở khu vực biên giới được học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện.