Bộ Xây dựng chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét Mường Than, sớm hoàn thành dự án giao thông

Trên hiện trường, nhiều hạng mục vẫn hư hỏng, chủ đầu tư đang khẩn trương phối hợp với các nhà thầu triển khai giải pháp khắc phục, quyết tâm hoàn thành dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc.

Bảo đảm an toàn giao thông và khơi thông thoát nước trên tuyến 2.

Máy móc được huy động để nhanh chóng mở đường tạm

Sự cố thiên tai xảy ra ngày 17/7 tại Km354 Quốc lộ 32, xã Mường Than, tỉnh Lai Châu, theo Ban Quản lý dự án 2 (Ban QLDA 2), khu vực bị ảnh hưởng thuộc gói thầu XL-04, lý trình Km75 của dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc.

Nguyên nhân trực tiếp là đợt mưa lớn kéo dài từ đầu tháng 7/2026, đặc biệt trong ba ngày 15 đến 17/7, với lượng mưa tại nhiều khu vực Lai Châu ghi nhận trên 400 mm, gây lũ quét, lũ ống và sạt lở đất trên diện rộng. Tại Mường Than, khối lượng lớn đất đá, cây cối từ dãy Hoàng Liên Sơn trượt xuống kết hợp dòng lũ từ thượng lưu tạo thành trận lũ quét lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản và hạ tầng.

Sau thiên tai, gói thầu XL-04 ghi nhận khoảng 12 vị trí sạt lở trên đèo, nghiêm trọng nhất là đoạn Km74+850 đến Km75+200 (tương ứng Km354 Quốc lộ 32), khiến giao thông gián đoạn. Tại Km354+500, nền đường, mặt đường và rãnh phía trái tuyến hư hỏng; khoảng 500 m mặt đường nứt gãy trên phạm vi khoảng 1/3 bề rộng, gây ách tắc nghiêm trọng tại khu vực có nhiều hộ dân sinh sống sát hai bên tuyến. Mưa lũ còn làm hư hỏng nền đường, mặt đường, công trình thoát nước, mái taluy và các công trình phòng hộ tại nhiều vị trí khác.

Thời điểm xảy ra thiên tai, các gói thầu đã cơ bản hoàn thành, đang làm thủ tục bàn giao đưa vào khai thác, ngay sau sự cố, Ban QLDA 2 chỉ đạo đơn vị tư vấn giám sát và nhà thầu khẩn trương huy động nhân lực, máy móc, thiết bị xử lý hiện trường: mười máy xúc được huy động để nắn dòng lũ ra phía suối, đá hộc được tập kết khẩn cấp phục vụ sửa chữa và mở đường tạm ngay khi nước rút. Các đơn vị đồng thời hót dọn đất đá sạt lở, cắm biển báo, căng dây, lắp đèn cảnh báo và bố trí lực lượng cảnh giới tại các vị trí nguy hiểm.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, đến chiều 19/7/2026, tuyến đường tạm đã thông xe, chỉ hai ngày sau sự cố, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân và tạo điều kiện để lực lượng chức năng tiếp cận các bản bị cô lập, triển khai tìm kiếm, cứu nạn, cứu trợ.

Sau khi bảo đảm giao thông bước đầu, nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là khắc phục các hạng mục công trình bị hư hỏng. Để có cơ sở triển khai theo Lệnh xây dựng công trình khẩn cấp, Ban QLDA 2 đã trình Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh thời gian thực hiện dự án từ ngày 30/6/2026 đến ngày 31/12/2026. Hiện chủ đầu tư đang phối hợp với các nhà thầu khảo sát hiện trường, đánh giá vị trí hư hỏng và xây dựng phương án xử lý, mục tiêu hoàn thành dự án trước ngày 30/11/2026, sớm đưa công trình vào khai thác.

Bảo đảm an toàn giao thông tại các vị trí Km67 và Km75 dự án kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc.

Để công trình giao thông không bị chia cắt mùa lũ, cần làm gì?

Từ sự cố tại Mường Than, vấn đề đặt ra là cần giải pháp lâu dài để nâng cao khả năng chống chịu của công trình giao thông trước diễn biến ngày càng cực đoan của thời tiết. Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi chế độ mưa và dòng chảy sông ngòi, gia tăng các hiện tượng cực đoan như lũ lụt lớn ở miền Trung và miền núi, hạn hán kéo dài ở Tây Nguyên, nước biển dâng làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn sâu vào Đồng bằng sông Cửu Long. Do đó, công trình giao thông cần được tính toán với tần suất thiết kế có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu và điều kiện bất lợi nhất.

Bên cạnh đó, có thể nghiên cứu, áp dụng giải pháp thiết kế phù hợp như cầu cạn, hầm xuyên núi; gia cố ổn định lâu dài mái taluy bằng đinh neo, lưới thép cường độ cao gia cường, tường chắn có cốt, tùy điều kiện và tiềm lực kinh tế. Một giải pháp quan trọng khác là xây dựng mô hình dự báo lũ quét, sạt lở đất trên phạm vi toàn quốc, làm cơ sở quy hoạch, bố trí công trình dân dụng, giao thông tại khu vực an toàn hơn, giảm nguy cơ chia cắt, hư hỏng khi thiên tai xảy ra.

Việc khẩn trương khắc phục hậu quả tại Mường Than trước mắt nhằm khôi phục giao thông, bảo đảm an toàn cho người dân và ổn định công trình. Về lâu dài, đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác đầu tư, thiết kế, tổ chức xây dựng công trình giao thông trong bối cảnh thiên tai ngày càng phức tạp.

Bổ sung biển báo, đèn xoay Km65+200, Km67, Km68.

Ngày 18/7, ngay sau khi xảy ra mưa lũ tại khu vực miền núi phía Bắc, Bộ Xây dựng đã ban hành công điện yêu cầu toàn ngành và Sở Xây dựng các địa phương khẩn trương triển khai giải pháp ứng phó, kiểm tra khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập lụt, tổ chức phân luồng, cảnh giới tại vị trí nguy hiểm, không để người và phương tiện lưu thông qua khu vực không bảo đảm an toàn; đồng thời huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị xử lý các điểm sạt lở, bảo đảm thông xe sớm nhất.

Gần nhất, ngày 6/8, thực hiện Thông báo kết luận của Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh và Công điện số 38 của Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia, Bộ tiếp tục ban hành công điện yêu cầu toàn ngành chủ động tăng cường phòng, chống thiên tai, ứng phó áp thấp nhiệt đới và gió mạnh trên biển; rà soát công trình hạ tầng giao thông, xây dựng, đặc biệt hệ thống tiêu thoát nước trên các tuyến trọng điểm và đô thị lớn; chuẩn bị lực lượng, vật tư, thiết bị, phương án sẵn sàng ứng phó; duy trì trực ban 24/24 giờ, theo dõi sát thời tiết, chủ động dự báo kịch bản bất lợi và báo cáo kịp thời về Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Bộ Xây dựng.