Bộ Xây dựng làm việc với Hà Nội về lộ trình phát triển giao thông công cộng đến năm 2030

Chiều 26/1, Bộ Xây dựng làm việc với lãnh đạo UBND TP Hà Nội về nội dung dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành Lộ trình phát triển hệ thống giao thông công cộng đồng bộ, hiện đại đến năm 2030; đồng thời xác định những nhiệm vụ, giải pháp đột phá nhằm thu hút đầu tư tư nhân và hỗ trợ người dân sử dụng phương tiện giao thông công cộng, giao thông xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn và Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền đồng chủ trì buổi làm việc.

Toàn cảnh buổi làm việc.

Đại diện Bộ Xây dựng đã trình bày dự thảo Quyết định, trong đó nhấn mạnh quan điểm phát triển giao thông công cộng giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống giao thông đô thị, góp phần giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững, tăng trưởng xanh. Dự thảo tập trung xây dựng lộ trình, chỉ tiêu cụ thể cho từng giai đoạn, gắn với cơ chế chính sách đủ mạnh để huy động các nguồn lực xã hội.

Theo dự thảo, đối với TP Hà Nội, đến năm 2028, tỷ lệ đảm nhận của vận tải hành khách công cộng phấn đấu đạt tối thiểu 23%. Trong đó, xe buýt chiếm khoảng 11%, đường sắt đô thị đạt 2 - 3%, các loại hình vận tải công cộng khác đạt 8 - 9%.

Đến năm 2030, tỷ lệ đảm nhận của vận tải hành khách công cộng phấn đấu đạt tối thiểu 30%, trong đó xe buýt đạt khoảng 12%, đường sắt đô thị 7 - 8%, các loại hình vận tải khác 8 - 10%.

Đối với phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, dự thảo xác định mục tiêu tiếp tục mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng dịch vụ, từng bước chuyển đổi sang sử dụng phương tiện xanh.

Cụ thể, đến năm 2028, chiều dài mạng lưới tuyến xe buýt tối thiểu đạt 2km tuyến/km²; khoảng cách giữa những điểm dừng trong khu vực vành đai III không quá 500m, khu vực ngoài vành đai III không quá 1.000m. Đến năm 2030, chiều dài mạng lưới tuyến xe buýt tối thiểu đạt 2,2km tuyến/km², tiếp tục duy trì các tiêu chí về khoảng cách điểm dừng.

Đại diện Bộ Xây dựng trình bày dự thảo Quyết định.

Cùng đó, chất lượng khai thác được nâng cao thông qua giảm tỷ lệ hủy, bỏ chuyến. Đến năm 2028, tỷ lệ này phấn đấu dưới 2%; năm 2030 giảm còn dưới 1,5%. Việc ứng dụng công nghệ được đẩy mạnh với mục tiêu đến năm 2028, 90% tuyến xe buýt áp dụng vé điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; năm 2030 đạt 95%.

Đáng chú ý, dự thảo đặt mục tiêu chuyển đổi toàn bộ đội xe buýt sử dụng điện, năng lượng xanh. Theo đó, đến năm 2028, 100% xe buýt hoạt động trên các tuyến trong khu vực vành đai I và vành đai II sẽ sử dụng điện, năng lượng xanh. Năm 2030, 100% xe buýt trên toàn địa bàn TP Hà Nội sử dụng điện, năng lượng xanh.

Đối với vận tải đường sắt đô thị, dự thảo xác định đây là trụ cột của hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn. Đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu đưa vào khai thác, vận hành tối thiểu 96,8km đường sắt đô thị.

Về chất lượng dịch vụ, năm 2028, tần suất chạy tàu giờ cao điểm dưới 6 phút/chuyến, thời gian hoạt động tối thiểu 15 giờ/ngày; đến năm 2030, tần suất giờ cao điểm dưới 5 phút/chuyến, thời gian hoạt động tối thiểu 16 giờ/ngày.

Bên cạnh những loại hình vận tải truyền thống, dự thảo cũng đề cập việc nghiên cứu, đưa vào khai thác tuyến buýt đường thủy nhằm đa dạng hóa phương thức vận tải công cộng, khai thác hiệu quả lợi thế sông ngòi của Thủ đô.

Về kết nối các phương thức vận tải, dự thảo Quyết định nêu rõ yêu cầu đồng bộ hạ tầng và tổ chức giao thông. Các ga đường sắt đô thị phải bố trí điểm dừng cho xe buýt. Cảng hàng không, sân bay phải có điểm đầu cuối và dừng đỗ xe buýt tại vị trí thuận tiện cho hành khách tiếp cận.

Đến năm 2028, phấn đấu 100% ga đường sắt đô thị và 50% điểm đầu cuối tuyến xe buýt có bố trí điểm trông giữ xe cá nhân, khu vực đỗ xe dành cho xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện cho thuê tự lái; đồng thời đưa vào sử dụng ít nhất 1 điểm trung chuyển đa phương thức. Đến năm 2030, mục tiêu là 100% điểm đầu cuối tuyến xe buýt, buýt đường thủy có các hạng mục này và đưa vào khai thác 2 - 3 điểm trung chuyển hoàn chỉnh.

Song song đó, việc áp dụng vé liên thông giữa các phương thức vận tải được xem là giải pháp quan trọng để thu hút người dân sử dụng giao thông công cộng. Dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2028 áp dụng vé liên thông giữa đường sắt đô thị, xe buýt và xe tuyến cố định; đến năm 2030 áp dụng vé liên thông toàn bộ phương thức vận tải đô thị.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho rằng, phát triển hệ thống giao thông công cộng đồng bộ, hiện đại và chuyển đổi sang giao thông xanh là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, để bảo đảm hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực xã hội, cần có lộ trình rõ ràng, mục tiêu cụ thể và phù hợp điều kiện thực tiễn.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, chậm nhất đến năm 2030, thành phố sẽ hoàn thành việc chuyển đổi xe buýt sang sử dụng điện. Đồng thời, các hãng taxi và xe công nghệ đã cam kết chuyển đổi theo lộ trình của thành phố.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn phát biểu kết luận buổi làm việc.

Góp ý vào dự thảo Quyết định, ông Nguyễn Mạnh Quyền đề nghị cơ quan soạn thảo cần xác định rõ phạm vi, lộ trình triển khai theo từng năm; đồng thời hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức, đơn giá phù hợp với thực tiễn chuyển đổi xanh.

Bên cạnh đó, cần có chính sách đồng bộ về hạn chế phương tiện cá nhân, khuyến khích sử dụng phương tiện sản xuất trong nước; xác định rõ thời điểm, lộ trình từng bước hạn chế xe máy để các địa phương có cơ sở triển khai.

Ngoài ra, Trung ương cần có chính sách hỗ trợ về mặt bằng, bến bãi, hạ tầng, trạm sạc, ưu đãi lãi suất vốn vay và đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp, địa phương tham gia chuyển đổi xanh.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn ghi nhận những ý kiến của UBND TP Hà Nội và đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Quyết định.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu rà soát, làm rõ mục tiêu, phạm vi, đồng thời nghiên cứu cơ chế, chính sách đột phá về vốn, đất đai, mặt bằng và hạ tầng nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển hệ thống giao thông công cộng đồng bộ, hiện đại thời gian tới.

Mai Thu

Linh Đan