Bộ Xây dựng lấy ý kiến quy định kiểm định khí thải xe máy, dự kiến áp dụng từ năm 2027

Dự kiến, việc tổ chức kiểm định khí thải trên thực tế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027.

Theo đó, căn cứ Quyết định số 13/2026 vừa được ban hành, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với mô-tô, xe gắn máy sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 30/6/2026. Dự kiến, việc tổ chức kiểm định khí thải trên thực tế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2027.

Đáng chú ý, không phải tất cả phương tiện đang lưu thông đều phải kiểm định ngay. Dự thảo quy định, chỉ các mô-tô, xe gắn máy có thời gian sử dụng từ 5 năm trở lên mới thuộc diện bắt buộc kiểm định định kỳ. Đối với xe mới hoặc có thời gian sử dụng dưới 5 năm, chủ phương tiện không phải đưa xe đến cơ sở đăng kiểm. Thay vào đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ cấp giấy chứng nhận điện tử dựa trên dữ liệu chất lượng ban đầu, được kết nối, đồng bộ với hệ thống của cơ quan công an.

Về lộ trình triển khai, trong khoảng 1,5 năm (một năm rưỡi) đầu tại các đô thị lớn, cơ quan chức năng sẽ tập trung kiểm tra, rà soát các phương tiện “đời sâu”, sản xuất trước năm 2008, nhóm phương tiện được xác định có mức phát thải cao, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Theo dự thảo, phương tiện đạt tiêu chuẩn khí thải sẽ được cấp chứng nhận kiểm định điện tử, tích hợp trực tiếp trên ứng dụng VNeID, tạo thuận lợi cho người dân khi tham gia giao thông mà không cần mang theo giấy tờ bản giấy. Trường hợp phương tiện không đạt yêu cầu, cơ sở đăng kiểm sẽ thông báo rõ nguyên nhân để chủ xe thực hiện bảo dưỡng, khắc phục theo quy định.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng làm rõ và mở rộng chính sách miễn kiểm định lần đầu. Cụ thể, xe cơ giới (trừ mô-tô, xe gắn máy) và xe máy chuyên dùng chưa qua sử dụng, có thời gian từ năm sản xuất đến năm nộp hồ sơ dưới 2 năm sẽ được miễn kiểm định lần đầu.

Đối với nhóm phương tiện này, chủ xe không cần đưa xe đến trung tâm đăng kiểm mà có thể nộp hồ sơ tại bất kỳ cơ sở đăng kiểm nào trên toàn quốc theo hình thức trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính. Thành phần hồ sơ được đơn giản hóa, thời gian giải quyết tối đa 4 giờ từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Sau khi hoàn tất, đơn vị đăng kiểm sẽ lập hồ sơ phương tiện điện tử, cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định theo quy định.

Đối với các phương tiện không thuộc diện miễn kiểm định, quy trình kiểm định lần đầu và định kỳ tiếp tục được thực hiện theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia với 5 công đoạn: nhận dạng phương tiện; kiểm tra tổng quát; kiểm tra phần trên phương tiện; đánh giá hiệu quả phanh và độ trượt ngang; kiểm tra phần dưới và kiểm tra khí thải.

Phương tiện đạt yêu cầu, không có khiếm khuyết hoặc chỉ có lỗi không quan trọng, sẽ được cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định. Ngược lại, phương tiện có khiếm khuyết nghiêm trọng hoặc nguy hiểm sẽ bị từ chối kiểm định, không đủ điều kiện tham gia giao thông và buộc phải khắc phục trước khi kiểm định lại

Đáng lưu ý, dự thảo bổ sung quy định cho phép kiểm định ngoài cơ sở đăng kiểm đối với các phương tiện hoạt động tại khu vực đặc thù như đảo, cảng, mỏ, công trường hoặc các phương tiện quá khổ, quá tải không thể đưa vào dây chuyền kiểm định, nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.