Bộ Y tế khuyến cáo tăng cường phòng bệnh sốt xuất huyết và tay chân miệng

Ảnh minh họa

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, lây truyền từ người bệnh sang người lành thông qua vật chủ trung gian là muỗi vằn. Trong khi đó, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm lây từ người sang người qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, do các virus thuộc nhóm Enterovirus gây nên. Cả hai bệnh đều có khả năng bùng phát thành dịch, dễ diễn tiến nặng và có thể gây tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Theo số liệu giám sát bệnh truyền nhiễm, trong năm 2025, tình hình sốt xuất huyết và tay chân miệng trên cả nước diễn biến phức tạp. Toàn quốc ghi nhận 190.040 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 28,4% so với năm 2024 và 107.249 ca mắc tay chân miệng, tăng 28,9% so với cùng kỳ năm trước. Dù những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, số ca mắc hai bệnh này có xu hướng giảm nhưng tại một số địa phương vẫn xuất hiện nhiều trường hợp chuyển nặng, nguy kịch. Việc điều trị gặp nhiều khó khăn, chi phí cao và tiềm ẩn nguy cơ để lại di chứng lâu dài. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự chủ quan của người dân, đến cơ sở y tế muộn, nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng làm gia tăng nguy cơ biến chứng.

Đối với sốt xuất huyết, sự gia tăng ca bệnh liên quan đến điều kiện thời tiết thay đổi, quá trình đô thị hóa nhanh khiến phát sinh nhiều ổ loăng quăng, bọ gậy tại khu dân cư, công trình xây dựng, nhà trọ và khu sản xuất. Bên cạnh đó, công tác phòng, chống dịch tại một số địa phương còn hạn chế do sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các ban ngành và ý thức chủ động của người dân chưa cao. Với bệnh tay chân miệng, nguyên nhân gia tăng chủ yếu do điều kiện vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và khử khuẩn bề mặt chưa được bảo đảm, trong khi ý thức phòng bệnh trong cộng đồng còn thấp.

Mặc dù diễn biến phức tạp, sốt xuất huyết và tay chân miệng là những bệnh hoàn toàn có thể phòng tránh nếu thực hiện đúng và đầy đủ các biện pháp dự phòng. Đối với sốt xuất huyết, Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để ngăn muỗi vào đẻ trứng. Việc diệt lăng quăng, bọ gậy cần được thực hiện thường xuyên bằng cách thả cá vào các dụng cụ chứa nước lớn, thau rửa và lật úp các vật dụng chứa nước vừa và nhỏ khi không sử dụng, thay nước bình hoa, xử lý các bát nước kê chân chạn bằng muối hoặc dầu. Đồng thời, cần loại bỏ các vật liệu phế thải và các hốc nước tự nhiên như chai lọ, vỏ lon, lốp xe cũ, hốc tre, bẹ lá để không tạo điều kiện cho muỗi sinh sản. Người dân nên ngủ màn, mặc quần áo dài để phòng muỗi đốt kể cả ban ngày, tích cực phối hợp với ngành y tế trong các hoạt động phòng, chống dịch. Khi có biểu hiện sốt, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà.

Đối với bệnh tay chân miệng, việc phòng bệnh cần được thực hiện đồng bộ từ ăn uống, sinh hoạt đến vệ sinh cá nhân. Người dân cần bảo đảm ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày, giữ gìn vệ sinh dụng cụ ăn uống và không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay hay các vật dụng cá nhân. Không gian sống cần được giữ sạch sẽ, thường xuyên lau rửa các bề mặt và đồ dùng tiếp xúc hằng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, mặt bàn ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường. Trẻ em và người chăm sóc trẻ cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, nhất là trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ. Việc thu gom và xử lý phân, chất thải của trẻ cũng cần được thực hiện đúng cách để hạn chế nguy cơ lây lan mầm bệnh.

Khi nghi ngờ hoặc phát hiện trẻ mắc tay chân miệng, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu trẻ sốt kèm theo các nốt phỏng ở lòng bàn tay, lòng bàn chân hoặc niêm mạc miệng. Trong thời gian mắc bệnh, trẻ cần được nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác để tránh lây lan. Không nên làm vỡ các nốt phỏng nhằm phòng ngừa nhiễm trùng. Trẻ cần được hạn chế vận động, tăng cường dinh dưỡng và ăn các thức ăn lỏng, mềm như cháo hoặc súp để dễ tiêu hóa. Khi có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, gia đình nên liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Minh Nhật