Bộ Y tế nói về đề xuất giám sát tâm thần người chịu áp lực công việc

Theo Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, ngày 5/3, cơ quan này đã đăng tải dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh để xin ý kiến các cơ quan, tổ chức, đơn vị và người dân trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Y tế. Trong đó, đáng chú ý có nội dung về đối tượng, nội dung giám sát trong phòng, chống rối loạn tâm thần.

Đây là nội dung mới được quy định trong Luật Phòng bệnh, hiện được các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực y tế thảo luận, góp ý.

Ngay sau khi đăng tải dự thảo để xin ý kiến, Cục Phòng bệnh đã nhận được một số phản hồi từ cơ quan báo chí và người dân. Cục đã tiếp thu các ý kiến và tiếp tục làm việc với các đơn vị chuyên môn về tâm thần và cơ quan quản lý liên quan để hoàn thiện dự thảo.

Việc hoàn thiện dự thảo nhằm xây dựng văn bản hướng dẫn Luật Phòng bệnh có tính khả thi, phù hợp với thực tiễn, không tạo gánh nặng trong tổ chức thực hiện; đồng thời xây dựng bộ công cụ hỗ trợ cơ sở y tế và người dân tự đánh giá các yếu tố nguy cơ, chủ động phòng ngừa, giảm nguy cơ gia tăng các rối loạn tâm thần trong cộng đồng.

Cục Phòng bệnh mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, đơn vị và người dân đối với dự thảo hướng dẫn Luật Phòng bệnh cũng như các văn bản chuyên môn liên quan nhằm tạo sự đồng thuận xã hội và bảo vệ tốt hơn sức khỏe người dân khi triển khai.

Theo thông tư dự thảo, tại mục 2, đối tượng giám sát được chia thành 3 nhóm chính. Nhóm thứ nhất là người mắc rối loạn tâm thần. Nhóm này bao gồm các rối loạn phổ biến như tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ và các rối loạn khác theo danh mục chuyên môn.

Nhóm thứ hai là người tử vong do rối loạn tâm thần, được xác định theo hệ thống phân loại bệnh quốc tế.

Nhóm thứ ba là người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Đây là những người từng có tiền sử rối loạn tâm thần hoặc có ít nhất một yếu tố nguy cơ liên quan đến sinh học, tâm lý, xã hội hay các yếu tố khác.

Áp lực học tập, công việc kéo dài có thể trở thành yếu tố nguy cơ rối loạn tâm thần và được đề xuất đưa vào diện giám sát để phát hiện sớm trong cộng đồng. Ảnh: Shutterstock.

Dự thảo thông tư cũng chỉ rõ 4 nhóm yếu tố nguy cơ có liên quan khả năng mắc rối loạn tâm thần.

Thứ nhất là yếu tố sinh học và di truyền. Các yếu tố này bao gồm tiền sử gia đình có người mắc rối loạn tâm thần; tổn thương não như chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não; mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch, ung thư, HIV/AIDS, động kinh. Ngoài ra, những giai đoạn sinh lý đặc biệt như tuổi dậy thì, sau sinh, tiền mãn kinh - mãn kinh và người cao tuổi cũng được coi là nhóm dễ bị tác động.

Thứ hai là yếu tố tâm lý. Những yếu tố đáng chú ý gồm stress kéo dài; sang chấn tâm lý do mất người thân, ly hôn, thất nghiệp; bạo lực gia đình, xâm hại, tai nạn hoặc thảm họa. Bên cạnh đó là các đặc điểm nhân cách như nhạy cảm, dễ lo âu, tự ti hoặc cầu toàn quá mức; kỹ năng đối phó kém với stress và cảm xúc tiêu cực; tiền sử có ý nghĩ hoặc hành vi tự sát.

Thứ ba là yếu tố xã hội, như tình trạng cô lập, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng; kỳ thị, phân biệt đối xử, đặc biệt với các nhóm yếu thế; môi trường sống không an toàn, có bạo lực, tội phạm hoặc thiên tai. Ngoài ra, việc lạm dụng các chất kích thích như rượu, bia, ma túy, thuốc an thần cũng được coi là yếu tố nguy cơ.

Thứ tư là các yếu tố khác, trong đó nhấn mạnh tình trạng áp lực cao và kéo dài trong học tập, lao động và kinh tế.

Mai Anh