Bộ Y tế thông tin về quản lý giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu sau vụ án tại Công ty Việt Mỹ

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong, Người phát ngôn của Chính phủ, chủ trì buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9-2026 - Ảnh: Nhật Bắc

Phóng viên đề nghị Bộ Y tế làm rõ cơ chế kiểm soát giá hiện nay, nguyên nhân vẫn để xảy ra tình trạng nâng giá; đồng thời cho biết các giải pháp sau vụ việc nhằm bảo đảm giá thuốc, thiết bị y tế nhập khẩu được kê khai đúng, đầy đủ, góp phần giảm chi phí khám, chữa bệnh và gánh nặng cho người dân.

Quản lý giá thuốc theo cả vòng đời

Trả lời câu hỏi này, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã phối hợp với các cơ quan chức năng, cung cấp thông tin liên quan theo yêu cầu của cơ quan chức năng về vấn đề này.

Về cơ chế kiểm soát giá thiết bị y tế và thuốc tại Việt Nam, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho biết, việc quản lý giá thiết bị y tế, thuốc nhập khẩu được quy định trách nhiệm theo từng khâu, từ giá nhập khẩu, giá kê khai đến đấu thầu, mua sắm và cuối cùng là sử dụng, thanh toán tại các cơ sở y tế.

Đối với thiết bị y tế, hiện nay được quản lý theo quy định và phân loại theo mức độ rủi ro thành 4 loại A, B, C, D. Với loại A, B, cơ sở thực hiện công bố; đối với loại C, D, Bộ Y tế cấp số lưu hành.

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, thiết bị y tế có số lượng, chủng loại rất lớn và đa dạng, từ máy móc, thiết bị lớn đến các dụng cụ rất nhỏ, vật tư tiêu hao... Do đó, theo pháp luật hiện hành, không thực hiện cơ chế Nhà nước định giá đối với toàn bộ thiết bị y tế mà quản lý theo pháp luật về giá, đấu thầu, hải quan, thuế và các luật chuyên ngành khác.

Liên quan đến khâu nhập khẩu, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, áp dụng chung đối với cả thiết bị y tế và thuốc, tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm khai báo và chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của giá trị khai báo. Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan được thực hiện theo pháp luật về hải quan.

“Trong trường hợp có hành vi tạo lập giao dịch không trung thực ở nước ngoài, nâng giá trước khi nhập hàng, khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam, việc phát hiện, xác minh, xử lý cần căn cứ theo pháp luật về hải quan, thuế, kế toán và các quy định có liên quan”, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nói.

Theo Thứ trưởng Thường trực, điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa Bộ Y tế, Bộ Tài chính, cơ quan thuế, hải quan và các bộ, ngành liên quan để kiểm soát tình trạng có thể chuyển, nâng giá ở ngoài Việt Nam.

Đối với thuốc, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho biết, giá được quản lý và giám sát theo cả vòng đời của thuốc, từ sản xuất, nhập khẩu đến phân phối, mua sắm, sử dụng tại các cơ sở y tế. Ngay từ đầu vào, cơ sở sản xuất, nhập khẩu phải công bố giá bán buôn dự kiến đối với thuốc. Các cơ sở bán buôn không được bán cao hơn mức giá đã công bố.

Bộ Y tế rà soát mức giá này so với giá của thuốc tương tự trên thị trường và giá trúng thầu của các chính thuốc đó. Kết quả đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Bộ Tài chính và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Đối với cơ chế đàm phán giá và mua sắm tập trung cấp quốc gia, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho biết, cơ chế này vừa tiết kiệm thời gian, vừa tiết kiệm chi phí, với số tiền tiết kiệm thời gian vừa rồi khoảng 6.000 tỷ đồng.

Về các giải pháp, cơ chế liên quan đến quản lý thiết bị y tế và thuốc, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế sẽ thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và phối hợp với các bộ, ngành trong quá trình triển khai.

Trong kỳ họp thứ mười, Bộ Y tế tham mưu Chính phủ sửa đổi một luật, trong đó có những điều liên quan đến quản lý thiết bị y tế và dược; đặc biệt là Điều 113 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, đối với thiết bị y tế, giải pháp căn cơ và toàn diện là quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm, từ phân loại, nghiên cứu, sản xuất, thực nghiệm đến lưu hành, kinh doanh, phân phối, quảng cáo, sử dụng, thu hồi và tiêu hủy.

Thứ hai, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản lý thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu từ số lưu hành đến phân phối và các dữ liệu khi thiết bị vào Việt Nam như giá bán, giá liên quan, các cơ sở mua sắm, đấu thầu...

Thứ ba, sẽ kê khai, cập nhật giá kê khai và công khai danh sách các cơ sở phân phối, kinh doanh. Việc cập nhật giá sẽ được triển khai trên một cổng thông tin để các cơ sở y tế biết được giá thiết bị hiện nay.

Thứ tư, tiếp tục nghiên cứu, áp dụng cơ chế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với những nhóm sản phẩm phù hợp. Đối với một số thiết bị y tế chỉ có một hãng cung cấp hoặc những thiết bị y tế có nhiều cơ sở quan tâm, sẽ tập trung theo hướng đàm phán giá.

Tăng mua sắm tập trung, thúc đẩy sản xuất thuốc trong nước

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà trả lời tại họp báo. Ảnh: Đình Hiệp

Đối với thuốc, Bộ Y tế cũng tập trung vào một số nội dung sửa đổi trong luật, trong đó tăng cường mua sắm tập trung thuốc, đặc biệt là những thuốc được sử dụng nhiều, các nhóm thuốc kháng sinh và những thuốc được sử dụng nhiều tại các cơ sở y tế. Qua đó, áp dụng đàm phán giá, tiết kiệm chi phí cho ngân sách nhà nước.

Thứ hai, thúc đẩy sản xuất và đẩy mạnh sản xuất thuốc trong nước, nhất là thuốc biệt dược gốc, thuốc sinh học, thông qua chuyển giao công nghệ, thu hút các doanh nghiệp trong nước, để chủ động trong cung ứng.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế tiếp tục đẩy mạnh hệ thống cơ sở dữ liệu dược cũng như thiết bị y tế, đẩy mạnh cơ sở dữ liệu và liên thông dữ liệu; tiếp tục hoàn thiện Đề án về dược, về thuốc, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số cũng như quản lý thiết bị y tế để quản lý chuỗi, quản lý theo vòng đời.

“Mục tiêu cuối cùng của quản lý này là, như phát biểu của đồng chí Thủ tướng, làm sao đưa thuốc chất lượng với giá cả phù hợp đến người dân. Thứ hai là làm sao không đứt gãy chuỗi cung ứng”, Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Thường trực Vũ Mạnh Hà, khi nhiều nước áp dụng các biện pháp khiến Việt Nam có thể thiên lệch về một nguồn cung, dẫn đến đứt gãy phần cung cấp, Việt Nam vẫn phải bảo đảm được phần cung thiết yếu cho nhân dân.