Boeing mất hơn 3 tỷ USD vì dự án chuyên cơ 'Không lực Một' mới

Tập đoàn Boeing cho biết sẽ tiếp tục đầu tư thêm nguồn lực cho chương trình chế tạo chuyên cơ VC-25B dành cho Tổng thống Mỹ, đồng thời chấp nhận phát sinh thêm chi phí nhằm đẩy nhanh tiến độ và giảm rủi ro trong quá trình thử nghiệm.

Ngày 28/7, ông Kelly Ortberg, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Boeing, cho biết tập đoàn đã quyết định bổ sung nguồn lực đáng kể để hỗ trợ quá trình chế tạo và thử nghiệm máy bay VC-25B.

Boeing cũng thống nhất với không quân Mỹ chuyển cơ sở chứng nhận khả năng bay từ tiêu chuẩn của Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) sang tiêu chuẩn quân sự.

Theo ông Ortberg, quyết định này giúp giảm các rủi ro trong quá trình chứng nhận và bay thử, nhưng cũng khiến Boeing phải ghi nhận thêm 280 triệu USD chi phí phát sinh trong quý vừa qua. Tập đoàn vẫn giữ mục tiêu bàn giao chiếc VC-25B đầu tiên trong năm 2028.

Trước đó, ông Steve Parker, Giám đốc điều hành mảng quốc phòng, không gian và an ninh của Boeing, từng đề cập tình trạng đội ngân sách của dự án nhưng không công bố con số cụ thể.

Theo Aviation Week, đến năm 2024, Boeing đã phải tự chi khoảng 2,8 tỷ USD cho chương trình VC-25B. Sau khoản phát sinh mới, tổng số tiền tập đoàn phải tự bù đắp đã vượt 3 tỷ USD.

Năm 2018, Boeing ký hợp đồng trị giá 3,9 tỷ USD với không quân Mỹ để chế tạo 2 chuyên cơ VC-25B dựa trên dòng máy bay chở khách Boeing 747-8i.

Hai máy bay này sẽ thay thế phi đội VC-25A đã phục vụ từ năm 1990. Do hợp đồng áp dụng hình thức giá cố định, Boeing phải tự chịu mọi chi phí phát sinh trong quá trình thực hiện.

Trong khi đó, không quân Mỹ cũng đã bổ sung ngân sách cho chương trình. Tháng 12/2025, hợp đồng được điều chỉnh thêm 15,5 triệu USD để triển khai hệ thống thông tin liên lạc.

Theo Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO), tổng kinh phí mà Mỹ dành cho chương trình VC-25B đã tăng từ gần 6,3 tỷ USD lên hơn 6,6 tỷ USD trong giai đoạn từ tháng 12/2018 đến tháng 8/2025.

Dự kiến ban đầu, chiếc VC-25B đầu tiên sẽ được bàn giao vào tháng 12/2024. Tuy nhiên, kế hoạch này đã nhiều lần bị lùi do thay đổi phương pháp chứng nhận khả năng bay, cùng các yêu cầu mới liên quan đến thiết kế nội thất, giới hạn khối lượng và không gian chứa đồ.

Ngoài ra, chương trình còn phải xử lý các vết nứt do ăn mòn ứng suất trên thân máy bay. Công việc khắc phục dự kiến hoàn tất trong năm nay.

Đây cũng là hiện tượng từng xuất hiện trên nhiều máy bay Boeing 747-8 khác, buộc FAA ban hành chỉ thị an toàn bắt buộc đối với các đơn vị khai thác dòng máy bay này vào năm 2023.

Theo đánh giá, tình trạng chậm tiến độ và đội chi phí của chương trình VC-25B có liên quan đến quá trình chuyển đổi một máy bay Boeing 747-8i do Qatar tặng cho chính phủ Mỹ thành chuyên cơ phục vụ Tổng thống Mỹ.

Năng lực bảo vệ của máy bay này tiếp tục thu hút sự chú ý sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đầu tháng này rời hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ bằng chuyên cơ VC-25A đời cũ.

Theo New York Times, Sở Mật vụ Mỹ đã khuyến nghị ông Trump sử dụng chuyên cơ cũ trong giai đoạn xung đột với Iran leo thang nhằm bảo đảm an ninh.