Bồi đắp 'thế trận lòng dân' nơi biên cương

Đồn Biên phòng Lạc Quới, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang phối hợp cùng “Tổ phụ nữ tự quản đường biên, mốc quốc giới” xã Ba Chúc tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: Dân Chủ

Những dấu ấn nhân văn

Từ thực tiễn công tác ở các địa bàn biên giới, Bộ đội Biên phòng luôn quán triệt sâu sắc quan điểm “dân là gốc”, xác định nhân dân là chủ thể trong sự nghiệp xây dựng, quản lý và bảo vệ biên giới quốc gia. Mỗi người dân nơi biên cương được ví như một “cột mốc sống”; mỗi gia đình yên ấm, mỗi thôn, bản bình yên là một mắt xích quan trọng trong thế trận bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

Xuất phát từ nhận thức đó, công tác chăm lo đời sống nhân dân, củng cố cơ sở chính trị và phát huy sức mạnh quần chúng tham gia bảo vệ biên giới luôn được Bộ đội Biên phòng triển khai bằng nhiều chương trình, mô hình cụ thể, hiệu quả. Những năm qua, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã phối hợp với các ban, bộ, ngành, đoàn thể, cấp ủy, chính quyền địa phương huy động nhiều nguồn lực hướng về biên giới, hải đảo. Các chương trình như “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”, “Bò giống giúp người nghèo biên giới”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” đã góp phần giúp người dân ổn định cuộc sống, phát triển sinh kế, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Theo đó, trong 10 năm qua, Chương trình “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo” đã hỗ trợ xây dựng gần 10.000 căn nhà, hơn 450 công trình dân sinh với tổng trị giá trên 362 tỷ đồng. Chương trình “Bò giống giúp người nghèo biên giới” trao tặng gần 30.000 con bò giống, trị giá hơn 400 tỷ đồng. Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương” huy động hơn 291 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ nghèo tại 210 xã biên giới. Đồng thời, Chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn Biên phòng” đã và đang nâng đỡ, chắp cánh ước mơ cho gần 26.000 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, trong đó, gần 2.200 em được nuôi dưỡng tại các đồn Biên phòng, với tổng kinh phí gần 200 tỷ đồng.

Không chỉ mang lại những giá trị vật chất thiết thực, các chương trình còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và Bộ đội Biên phòng. Tại Điện Biên, những việc làm gần dân, sát dân đã trở thành sợi dây gắn kết bền chặt giữa cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng với đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Đại tá Nhâm Văn Mạnh, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên khẳng định: “Xây dựng “thế trận lòng dân” phải bắt đầu từ trách nhiệm, hành động cụ thể và sự gắn bó với nhân dân. Khi mỗi đồn Biên phòng là điểm tựa, mỗi cán bộ, chiến sĩ là cầu nối tin cậy, biên giới sẽ được bảo vệ bằng sức mạnh bền vững từ lòng dân”.

Thực tế cho thấy, những việc làm nghĩa tình và bền bỉ của Bộ đội Biên phòng không chỉ giúp người dân giảm bớt khó khăn trước mắt, mà còn khơi dậy ý chí tự lực, tự cường trong mỗi gia đình. Khi sinh kế được bảo đảm, con em được học hành đầy đủ, đời sống văn hóa, tinh thần ngày càng được nâng cao, người dân càng thêm tin tưởng, gắn bó với quê hương, bản làng. Từ đó, ý thức trách nhiệm trong tham gia quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc cũng ngày càng được nâng lên, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Mường Nhé, Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên giúp dân thu hoạch lúa. Ảnh: Vũ Duy

Quân-dân đoàn kết bảo vệ vững chắc biên cương

Nếu chăm lo dân sinh là điều kiện để củng cố niềm tin của nhân dân thì phát huy vai trò chủ thể của quần chúng trong bảo vệ biên giới chính là bước phát triển cao hơn của việc xây dựng “thế trận lòng dân”. Với quan điểm đó, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tham mưu với Bộ Quốc phòng báo cáo Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 9/1/2015 về việc tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. Từ phong trào này, nhiều mô hình, cách làm sáng tạo đã được triển khai phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, dân tộc, tôn giáo. Các mô hình như “Đoạn đường biên thanh niên tự quản”, “Người phụ nữ vì biên cương Tổ quốc”, “Họ đạo mẫu mực”, “Lũy tre biên thùy”, “Tiếng kẻng vùng biên”, “Tổ tự quản an ninh trật tự thôn, bản biên giới”... đã từng bước đưa nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới trở thành việc làm thường xuyên, tự giác của mỗi người dân.

Kể từ khi phong trào "Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới" ra đời, đến nay đã có gần 46.000 hộ gia đình và hơn 115.000 người đã đăng ký tham gia tự quản trên 90% hệ thống đường biên giới, mốc quốc giới. Trên tuyến biển, hơn 3.000 tổ tàu thuyền an toàn, đoàn kết được thành lập, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Cùng với đó, 400 tổ bến bãi an toàn và hàng vạn tổ tự quản an ninh, trật tự tại các thôn, bản biên giới đã trở thành những “cánh tay nối dài”, hỗ trợ đắc lực cho lực lượng chức năng trong giữ gìn an ninh, trật tự địa bàn.

Tại Đồn Biên phòng Lạc Quới, Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ biên giới được triển khai gắn với các mô hình tự quản sát thực tiễn địa phương. Tiêu biểu là mô hình “Tổ phụ nữ tự quản đường biên, mốc quốc giới”, phát huy vai trò của hội viên phụ nữ trong nắm tình hình địa bàn, tuyên truyền người thân chấp hành pháp luật, tham gia giữ gìn an ninh trật tự và bảo vệ đường biên, mốc quốc giới. Trung tá Nguyễn Văn Ngọc Hòa, Chính trị viên Đồn Biên phòng Lạc Quới cho biết: “Khi mỗi hội viên phụ nữ trở thành một tuyên truyền viên tích cực, mỗi gia đình tự giác chấp hành và vận động người thân cùng tham gia bảo vệ đường biên, mốc quốc giới, phong trào tự quản sẽ lan tỏa sâu rộng, bền vững”.

Cũng với việc phát huy vai trò chủ thể của nhân dân trong bảo vệ biên giới, tại Nghệ An, Đồn Biên phòng Môn Sơn luôn chú trọng bám địa bàn, bám dân, kiên trì tuyên truyền, vận động từ cơ sở. Trung tá Nguyễn Lương Dũng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Môn Sơn chia sẻ: “Muốn nhân dân tích cực tham gia bảo vệ biên giới, cán bộ Biên phòng phải nói cho dân hiểu, làm cho dân tin, hướng dẫn để dân biết cách tham gia. Khi bà con coi bảo vệ đường biên, mốc quốc giới, giữ bình yên thôn, bản là trách nhiệm và quyền lợi của mình, phong trào tự quản sẽ có sức sống lâu bền”.

Song song với việc phát huy sức mạnh quần chúng, Bộ đội Biên phòng còn tích cực tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở ở khu vực biên giới. Bước vào nhiệm kỳ 2025-2030, đã có 360 đồng chí được giới thiệu và bầu tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ các cấp. Cùng với đó là 72 cán bộ tăng cường xã, 2.626 đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại 2.375 chi bộ thôn, bản và 8.500 đảng viên được phân công phụ trách 34.902 hộ gia đình ở khu vực biên giới.

Thông qua quá trình bám dân, bám địa bàn, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng không chỉ tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, mà còn trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, kịp thời tham mưu giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Chính từ sự gần gũi, sẻ chia và trách nhiệm ấy, mỗi cán bộ Biên phòng đã trở thành cầu nối tin cậy giữa cấp ủy, chính quyền với nhân dân; mỗi đồn Biên phòng trở thành điểm tựa chính trị, pháp lý và tinh thần nơi phên giậu Tổ quốc.

Khi ý Đảng hợp lòng dân, niềm tin được củng cố và sức mạnh của nhân dân được phát huy, “thế trận lòng dân” sẽ ngày càng vững chắc. Đó cũng chính là nền tảng để xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững mạnh, giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, góp phần xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.