Bôi dầu, chườm đá vết trầy xước, người đàn ông suýt mất chân

Sai lầm từ thói quen “tự xử lý” tại nhà

Bệnh nhân L.X.T (38 tuổi, Tuyên Quang) có tiền sử Gút mạn tính hơn 10 năm và tăng huyết áp không kiểm soát. Do thói quen tự điều trị bằng thuốc giảm đau không rõ loại, bệnh nhân còn mắc phải hội chứng Cushing (hệ quả của lạm dụng Corticoid), khiến hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng.

Hai ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sưng đỏ, ngứa ở vùng mặt sau cẳng chân trái. Trong lúc khó chịu, người bệnh gãi mạnh gây trầy xước, sau đó tự ý bôi dầu gió và chườm đá lạnh. Sai lầm này khiến vùng tổn thương bị nhiễm trùng, xuất hiện các bọng nước đen và đau nhức dữ dội.

Sau 2 ngày vết bọng nước không thuyên giảm, bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế địa phương điều trị với chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào cẳng chân trái trên nền bệnh Gút, tăng huyết áp. Tuy nhiên, sau một tuần điều trị, tình trạng không thuyên giảm, bệnh nhân chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt cao liên tục, mệt lả.

Bác sĩ điều trị cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC

Tại đây, các bác sĩ ghi nhận cẳng chân trái sưng đau, bọng nước vỡ loét hoại tử đen, các hạt tophi ở khớp chi sưng đỏ cấp tính. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy mức nhiễm trùng cực kỳ nghiêm trọng với chỉ số CRP (chỉ số đánh giá mức độ nhiễm trùng) tăng cao đến 313.5 mg/L, suy thận cấp (chỉ số creatinin 399.5 mg/dL). Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào trên nền đa bệnh lý mạn tính: tăng huyết áp, Gút mạn, hội chứng cushing, suy gan, suy thận.

Bệnh nhân được chỉ định can thiệp ngoại khoa cắt lọc hoại tử vùng da và cân cẳng chân, bàn chân trái đồng thời hồi sức tích cực nhằm kiểm soát huyết áp, điều chỉnh rối loạn đông máu và hỗ trợ chức năng gan thận.

Sau cắt lọc, bệnh nhân được áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC – Vacuum Assisted Closure) nhằm loại bỏ dịch mủ, tổ chức hoại tử, kiểm soát nhiễm khuẩn tại chỗ và thúc đẩy quá trình hình thành mô hạt.

Ca viêm mô bào hoại tử chi trong tình trạng nguy kịch. Ảnh: BVCC

Cùng chung tình cảnh nguy kịch là anh H.V.T (43 tuổi, thợ xây tại Tuyên Quang) có tiền sử lạm dụng rượu và xơ gan. Khi xuất hiện triệu chứng sốt và sưng đau mắt cá chân trái, bệnh nhân đã nhập viện tuyến dưới điều trị hơn 20 ngày nhưng tình trạng loét hoại tử không thuyên giảm.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, vùng gan bàn chân của bệnh nhân đã hoại tử đen, kết quả nuôi cấy phát hiện vi khuẩn Klebsiella pneumoniae đa kháng kháng sinh. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận tình trạng tụ dịch và thâm nhiễm lan tỏa sâu vào các khối cơ chày sau, cơ gấp ngón dài và cơ dép trái. Chỉ số nhiễm trùng CRP ở mức 52.7 mg/L và bạch cầu tăng cao (14.8 G/L), buộc các bác sĩ phải chỉ định can thiệp ngoại khoa cấp cứu.

Theo BSCKI Nguyễn Anh Tuấn - Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình và thần kinh cột sống, các trường hợp trên đều là viêm mô bào nặng tiến triển thành nhiễm khuẩn huyết trên nền suy giảm miễn dịch. Với những bệnh nhân này, chỉ một vết thương nhỏ cũng có thể trở thành “điểm khởi phát” cho chuỗi biến chứng nguy hiểm.

Quá trình điều trị không chỉ dừng lại ở dùng kháng sinh mà phải phối hợp hồi sức tích cực và can thiệp ngoại khoa. Sau khi cắt lọc hoại tử, bệnh nhân được áp dụng kỹ thuật hút áp lực âm (VAC) – phương pháp hiện đại giúp loại bỏ dịch mủ, kiểm soát nhiễm khuẩn và kích thích tái tạo mô.

Sau khoảng 2 tuần điều trị tích cực, tình trạng các bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt, mô hạt phát triển tốt. Dự kiến, họ sẽ tiếp tục được phẫu thuật ghép da để phục hồi chức năng vận động.

Đừng biến vết thương nhỏ thành “án tử”

Từ những ca bệnh thực tế, các bác sĩ cảnh báo: không nên xem nhẹ bất kỳ tổn thương da nào, đặc biệt ở người có bệnh nền như Gút, tiểu đường, xơ gan hay suy giảm miễn dịch.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như sưng, nóng, đỏ, đau, lan nhanh hoặc kèm sốt, cần đến cơ sở y tế sớm để được xử trí đúng cách. Việc tự ý bôi thuốc, đắp lá, chườm nóng - lạnh hay dùng các biện pháp dân gian không kiểm chứng có thể khiến tình trạng nhiễm trùng trầm trọng hơn.

Một vết xước nhỏ có thể lành sau vài ngày nhưng nếu xử trí sai, cũng có thể trở thành khởi đầu cho những biến chứng nguy kịch, thậm chí đánh đổi bằng cả tính mạng.