Bom MOAB có thể gây thiệt hại cho dân thường trên diện rộng

Bom nổ trên không cỡ lớn GBU-43/B MOAB được thiết kế để tạo ra sức công phá lớn trên diện rộng.

Đặc điểm này có thể đem lại hiệu quả khi tấn công những vị trí tập trung lực lượng hoặc mạng lưới công trình quân sự, nhưng đồng thời đặt ra vấn đề nghiêm trọng về nguy cơ thiệt hại ngoài dự kiến.

Khi một quả bom chứa lượng thuốc nổ lớn phát nổ, sóng nổ và áp lực có thể tác động đến nhiều công trình trong khu vực xung quanh.

Mức độ thiệt hại phụ thuộc vào khoảng cách, địa hình, vật liệu xây dựng và những vật cản giữa điểm nổ với mục tiêu.

Vì vậy, không thể xác định một bán kính phá hủy cố định cho mọi tình huống chỉ từ thông số của quả bom.

Khác với vũ khí được thiết kế để tấn công một mục tiêu nhỏ, MOAB hướng đến sức công phá diện rộng.

Ngay cả khi hệ thống dẫn đường giúp quả bom tiếp cận đúng khu vực dự kiến, các công trình dân sự ở gần vẫn có thể chịu ảnh hưởng của vụ nổ.

Đây là vấn đề đặc biệt nhạy cảm nếu vũ khí được sử dụng gần thành phố, khu dân cư hoặc những cơ sở có cả chức năng dân sự và quân sự.

Thiệt hại có thể không chỉ giới hạn ở nhà cửa mà còn ảnh hưởng đến đường sá, hệ thống điện, cấp nước và hoạt động cứu hộ.

Trong chiến tranh, các bên có nghĩa vụ tuân thủ luật nhân đạo quốc tế, bao gồm nguyên tắc phân biệt giữa mục tiêu quân sự và dân sự, nguyên tắc tương xứng và nghĩa vụ thực hiện các biện pháp phòng ngừa khả thi.

Sức công phá lớn không tự động khiến một vụ tấn công trở thành bất hợp pháp, nhưng yêu cầu đánh giá rủi ro đối với dân thường vẫn rất quan trọng.

Nếu Mỹ cân nhắc sử dụng MOAB tại Iran, vị trí mục tiêu và môi trường xung quanh sẽ là những yếu tố quyết định.

Một mục tiêu quân sự nằm tách biệt khu dân cư tạo ra bối cảnh khác hẳn với cơ sở đặt gần các khu vực đông người.

Vì vậy, đánh giá hiệu quả của MOAB không thể chỉ dựa vào số lượng công trình quân sự bị phá hủy.

Thiệt hại dân sự và hậu quả lâu dài cũng cần được tính đến khi xem xét tác động của loại vũ khí này.