Bom xuyên boongke JDAM Mỹ chuyên nhắm mục tiêu ngầm, kiên cố tại Iran

Trong những ngày gần đây, các hoạt động không kích của Mỹ nhằm vào mục tiêu quân sự tại Iran cho thấy sự xuất hiện ngày càng nhiều của bom xuyên boongke dẫn đường vệ tinh JDAM.

Loại vũ khí này được sử dụng để phá hủy các công trình kiên cố như boongke chỉ huy, kho vũ khí ngầm và các cơ sở quân sự nằm sâu dưới lòng đất.

Các hình ảnh ghi nhận tại căn cứ không quân RAF Fairford ở Anh cho thấy máy bay ném bom siêu thanh B-1B Lancer của Mỹ đang được lắp bom xuyên phá boongke GBU-31 JDAM trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Đây là loại bom thông minh được thiết kế để xuyên qua các lớp bê tông cốt thép dày trước khi phát nổ.

GBU-31 JDAM thực chất là bom thông thường được gắn thêm bộ kit dẫn đường Joint Direct Attack Munition - JDAM. Bộ kit này gồm hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp tín hiệu định vị vệ tinh, giúp quả bom có thể đánh trúng mục tiêu với sai số chỉ vài m.

Phiên bản bom xuyên boongke GBU-31 thường sử dụng thân bom BLU-109. Đây là loại bom xuyên phá có khối lượng khoảng 2 tấn, được chế tạo với vỏ thép dày để tăng khả năng xuyên sâu vào công trình kiên cố.

Khi rơi xuống mục tiêu với tốc độ cao, quả bom có thể xuyên qua nhiều lớp bê tông trước khi kích nổ bên trong.

Sức công phá của đầu nổ cùng khả năng xuyên sâu khiến loại bom này đặc biệt hiệu quả khi tấn công các cơ sở quân sự ngầm. Những mục tiêu như hầm chỉ huy, kho tên lửa hoặc trung tâm liên lạc được xây dựng dưới lòng đất thường rất khó bị phá hủy bằng bom thông thường.

Bom xuyên boongke JDAM thường được mang bởi các máy bay ném bom chiến lược. Trong chiến dịch không kích hiện nay, nền tảng mang bom chủ yếu là máy bay ném bom siêu thanh B-1B Lancer của Mỹ.

B-1B Lancer là máy bay ném bom chiến lược có thiết kế cánh cụp cánh xòe, cho phép đạt tốc độ hơn 1.300 km/h và mang tải trọng vũ khí rất lớn. Máy bay có chiều dài khoảng 44,8 m và sải cánh biến thiên tối đa khoảng 41,8 m.

Khoang vũ khí bên trong thân máy bay có thể mang tới khoảng 34 tấn bom và tên lửa. Nhờ khả năng mang tải trọng lớn, một máy bay B-1B có thể thả nhiều bom xuyên boongke trong một lần xuất kích.

Trong giai đoạn đầu của chiến dịch quân sự, các cuộc tấn công chủ yếu sử dụng tên lửa hành trình phóng từ khoảng cách xa. Phương thức này giúp máy bay tránh phải bay vào khu vực có hệ thống phòng không đối phương.

Tuy nhiên sự xuất hiện ngày càng nhiều của bom JDAM cho thấy tình hình đã thay đổi. Khi máy bay ném bom có thể bay vào khu vực mục tiêu để thả bom dẫn đường trực tiếp, điều đó thường đồng nghĩa với việc hệ thống phòng không đối phương đã bị suy yếu hoặc bị áp chế đáng kể.

Các chuyên gia quân sự nhận định việc B-1B Lancer mang bom xuyên boongke tiến vào không phận Iran cho thấy Mỹ đã giành được ưu thế trên không tại một số khu vực quan trọng.

Khi các hệ thống radar và tên lửa phòng không bị vô hiệu hóa, máy bay ném bom có thể tiếp cận mục tiêu gần hơn và thực hiện các cuộc tấn công chính xác.

So với tên lửa hành trình tầm xa, bom JDAM có chi phí thấp hơn nhiều nhưng vẫn đạt độ chính xác cao. Điều này cho phép lực lượng không quân duy trì nhịp độ tấn công lớn trong thời gian dài mà không tiêu tốn quá nhiều vũ khí đắt tiền.

Ngoài yếu tố kinh tế, bom xuyên boongke còn có hiệu quả đặc biệt đối với các mục tiêu được bảo vệ kiên cố. Nhiều cơ sở quân sự của Iran được xây dựng dưới lòng đất hoặc được gia cố bằng bê tông dày để chống lại các cuộc không kích.

Trong những trường hợp như vậy, việc sử dụng bom xuyên phá chuyên dụng là phương án hiệu quả nhất để phá hủy mục tiêu.

Khi quả bom xuyên sâu vào công trình trước khi phát nổ, sức ép từ vụ nổ có thể gây sập toàn bộ cấu trúc bên trong.

Sự gia tăng các cuộc tấn công bằng bom xuyên boongke vì vậy cho thấy chiến dịch không kích của Mỹ đang chuyển trọng tâm sang phá hủy các cơ sở quân sự kiên cố và hệ thống hạ tầng chiến lược của Iran.

Đây thường là giai đoạn tiếp theo trong các chiến dịch không kích khi lực lượng tấn công đã kiểm soát được bầu trời và bắt đầu đánh vào những mục tiêu có giá trị cao nhất.

Việt Hùng