Bốn 'cửa ngõ' Starlink tại Việt Nam: Đặt ở đâu và mang lại lợi ích gì?

Một trong những trạm gateway của Starlink. Ảnh: Internet

Theo giấy phép do Cục Tần số vô tuyến điện - Bộ Khoa học và Công nghệ cấp, Starlink Services Việt Nam được sử dụng tần số và lắp đặt thiết bị vô tuyến điện để cung cấp dịch vụ cố định qua vệ tinh tại các địa điểm trên.

Trước đó, tối 18.2 tại Washington D.C. (Mỹ), Bộ Khoa học và Công nghệ đã trao Giấy phép cung cấp dịch vụ viễn thông có hạ tầng mạng cho đại diện Starlink Services Việt Nam, trong khuôn khổ lễ ký và trao các hợp đồng, thỏa thuận hợp tác giữa đại diện hai nước trong những lĩnh vực trọng điểm như khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hàng không và y tế.

Theo quyết định tháng 3.2025 của Chính phủ, để triển khai dịch vụ viễn thông sử dụng công nghệ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp, SpaceX bắt buộc phải đặt trạm gateway trên lãnh thổ Việt Nam, bảo đảm toàn bộ lưu lượng do thuê bao vệ tinh tạo ra trong nước đều đi qua các trạm này và kết nối vào mạng viễn thông công cộng trong nước.

Đến tháng 4.2025, Starlink nhận giấy phép thí điểm từ Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc, trở thành doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam đồng ý thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh, với 4 trạm gateway và tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối.

Về mặt kỹ thuật, trạm gateway là nơi đặt thiết bị vô tuyến điện, đóng vai trò kết nối giữa vệ tinh và hạ tầng mạng mặt đất, đồng thời trung chuyển dữ liệu. Khi truy cập Internet, ăng-ten của người dùng kết nối lên vệ tinh, sau đó vệ tinh truyền tín hiệu đến trạm gần nhất để đưa vào hệ thống mạng.

Theo Starlink Insider, đến hết năm 2025, mạng lưới có 150 gateway đang hoạt động trên toàn cầu, 13 trạm đang xây dựng và 19 trạm chờ phê duyệt.

Các vệ tinh Starlink hoạt động ở quỹ đạo thấp, cách mặt đất khoảng 550km, trong khi vệ tinh Internet truyền thống thường ở quỹ đạo địa tĩnh cao hơn 35.000km. Khoảng cách ngắn giúp rút ngắn thời gian truyền dữ liệu, giảm độ trễ so với mô hình vệ tinh truyền thống.

Đến cuối 2025, SpaceX đã phóng hơn 10.000 vệ tinh, dù không phải toàn bộ đều hoạt động, và đang cung cấp dịch vụ tại 150 quốc gia, vùng lãnh thổ.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc cấp phép cho Starlink thể hiện cách tiếp cận có kiểm soát trong quản lý và triển khai công nghệ thông tin vô tuyến điện mới, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý tài nguyên tần số quốc gia và mục tiêu phát triển hạ tầng số hiện đại, đồng bộ, bền vững.

Ông Đoàn Quang Hoan, Phó Chủ tịch Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam, nguyên Cục trưởng Tần số vô tuyến điện cho rằng, việc đặt trạm trong nước mang lại lợi ích rõ rệt. Tín hiệu không phải đi vòng qua trạm ở nước ngoài rồi quay lại Việt Nam, từ đó rút ngắn cự li liên lạc, giảm độ trễ và tăng khả năng tính toán tại chỗ. Theo ông, càng nhiều trạm, độ trễ càng được cải thiện.

Hệ thống Internet vệ tinh quỹ đạo thấp được kỳ vọng bổ sung cho hạ tầng viễn thông hiện có, tăng cường kết nối tại những khu vực khó triển khai hạ tầng truyền dẫn mặt đất hoặc cần nâng cao khả năng dự phòng. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực hạ tầng số, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số và chuyển đổi số quốc gia.

Các chuyên gia nhận định, tốc độ và độ trễ dịch vụ Internet sẽ tốt hơn khi đặt trạm tại Việt Nam so với đặt ở các nước như Indonesia hay Singapore. Ngoài ra, các trạm còn đảm nhiệm vai trò chuyển đổi tín hiệu của Starlink để hỗ trợ thiết bị đầu cuối ở nhiều khu vực khác nhau trên thế giới.

NHƯ BÌNH