Bốn trụ cột giúp PETROVIETNAM chủ động ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng
Hình thành năng lực chống chịu số trong toàn Tập đoàn
Theo ông Nguyễn Nam Tiến - Giám đốc lĩnh vực Chuyển đổi số PETROVIETNAM, an ninh mạng là điều kiện để chuyển đổi số diễn ra an toàn, liên tục và bền vững. Việc tăng kết nối giữa IT (công nghệ thông tin), OT (công nghệ vận hành), điện toán đám mây, IoT (Internet vạn vật), AI (trí tuệ nhân tạo) và chuỗi cung ứng số cũng mở rộng bề mặt tấn công.
Toàn cảnh hội nghị.
Với đặc thù của PETROVIETNAM, sự cố mạng không chỉ làm gián đoạn hệ thống công nghệ thông tin mà còn có thể lan sang hoạt động điều hành, sản xuất và vận hành các công trình dầu khí - năng lượng. Hậu quả có thể tác động đến con người, tài sản, môi trường; làm lộ bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, dữ liệu cá nhân; gây tổn thất tài chính và uy tín.
Từ kinh nghiệm tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) xác định nguyên tắc chuyển đổi số để vận hành tốt hơn nhưng không đánh đổi an toàn. Mối nguy được phân thành bốn nhóm: tấn công mạng; con người; sự cố vật lý, môi trường và chuỗi cung ứng. Cấu hình sai, quyền truy cập quá mức, tài khoản dùng chung, lỗi nhà thầu, mất điện, hỏng thiết bị hay đứt cáp đều có thể gây hậu quả tương tự một cuộc tấn công mạng.
Ông Nguyễn Nam Tiến - Giám đốc lĩnh vực Chuyển đổi số PETROVIETNAM cho rằng, an ninh mạng là điều kiện để chuyển đổi số diễn ra an toàn, liên tục và bền vững.
AI tiếp tục làm thay đổi tương quan giữa bên tấn công và phòng thủ khi hỗ trợ tìm kiếm lỗ hổng; nhưng đồng thời tạo nội dung lừa đảo và phát triển mã độc. Các kịch bản đáng lưu ý gồm giả mạo bằng deepfake, mã độc tống tiền lan từ IT sang OT, đánh cắp dữ liệu kỹ thuật và tấn công chuỗi cung ứng. Trong môi trường năng lượng, việc chiếm tài khoản kỹ thuật hoặc phá vỡ kết nối cũng có thể làm gián đoạn sản xuất.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an) cho rằng, an ninh mạng trong lĩnh vực năng lượng cần được tiếp cận toàn diện, bao gồm hệ thống, dữ liệu và con người. Doanh nghiệp phải kiểm soát quyền truy cập, xây dựng văn hóa bảo mật, đồng thời tích hợp yêu cầu bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư ngay từ khâu thiết kế. Trước định hướng phát triển điện hạt nhân, Việt Nam cũng cần sớm chuẩn bị đội ngũ chuyên gia về an ninh mạng và an ninh hạt nhân.
Bốn trụ cột nâng cao năng lực an ninh mạng
Một nội dung xuyên suốt của hội nghị là chuyển từ mục tiêu ngăn chặn tuyệt đối sang xây dựng khả năng chống chịu và phục hồi. Không tổ chức nào có thể chặn được mọi cuộc tấn công. Năng lực an ninh mạng phải được đánh giá bằng khả năng phát hiện sớm, cô lập sự cố, duy trì hoạt động thiết yếu và phục hồi hệ thống trong thời gian chấp nhận được.
Các đại biểu trình bày tham luận tại hội nghị.
Tại hội nghị, Đại tá Nguyễn Đức Dũng – Trưởng phòng 7, Cục An ninh mạng (Bộ Công an) đề nghị các doanh nghiệp, trong đó có PETROVIETNAM phải chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn tấn công mới; thường xuyên rà soát điểm yếu, tăng cường năng lực giám sát và cảnh báo sớm. Đồng thời, các đơn vị cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để nâng cao khả năng phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau sự cố.
Dữ liệu phải được bảo vệ trong toàn bộ vòng đời. Doanh nghiệp cần biết đang có dữ liệu gì, lưu trữ ở đâu, ai được truy cập và được chia sẻ cho đơn vị nào; từ đó kiểm soát tài khoản đặc quyền, mã hóa hoặc khử định danh, giám sát truy cập và kiểm chứng hiệu quả của các biện pháp phòng thủ. Thiết bị của lãnh đạo, cán bộ xử lý tài liệu nhạy cảm và nhân sự thường xuyên di chuyển là những nhóm cần ưu tiên bảo vệ.
Các đơn vị thuộc PETROVIETNAM chia sẻ công tác an ninh mạng tại đơn vị.
Tại hội nghị, đại diện Vietsovpetro cho biết, không gian bảo vệ trải rộng từ hệ thống trên bờ đến công trình biển và đội tàu. Đơn vị đã hoàn thiện chính sách, quy trình ứng phó, tăng cường đào tạo và giám sát SOC 24/7. Theo báo cáo, trong thời gian qua, khoảng 1,08 triệu cảnh báo an ninh đã được Vietsovpetro phân tích.
Ngoài Vietsovpetro, đại diện PVOIL đã trình bày kinh nghiệm ứng phó sự cố, duy trì hoạt động kinh doanh và phục hồi hệ thống theo thứ tự ưu tiên và PVcomBank tập trung vào công tác bảo vệ dữ liệu trên ba trụ cột quy trình, công nghệ và con người.
Trong thời gian tới, yêu cầu bảo đảm an ninh mạng của PETROVIETNAM được hình thành trên bốn trụ cột: quy trình, công nghệ, con người và hợp tác. Năng lực chống chịu ở quy mô toàn Tập đoàn đòi hỏi cơ chế chia sẻ sớm thông tin nguy cơ, giám sát tập trung, phối hợp ứng cứu và sử dụng một số dịch vụ an ninh mạng dùng chung. Mỗi đơn vị vẫn chịu trách nhiệm về hoạt động và dữ liệu của mình, nhưng phải thống nhất mức năng lực tối thiểu, phương thức báo cáo và quy trình phối hợp khi sự cố có nguy cơ lan rộng.
Phó Tổng giám đốc PETROVIETNAM Phan Tử Giang cho rằng, an ninh mạng đã trở thành bộ phận rất quan trọng của an toàn sản xuất, kinh doanh.
Phó Tổng giám đốc PETROVIETNAM Phan Tử Giang nhấn mạnh, an ninh mạng đã trở thành bộ phận rất quan trọng của an toàn sản xuất, kinh doanh. Tập đoàn hướng tới hoàn thiện thể chế quản trị, rà soát tài sản số và dữ liệu; xây dựng năng lực giám sát, cảnh báo sớm, ứng cứu, phục hồi; kiểm soát rủi ro từ bên thứ ba. Người đứng đầu đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, nâng cao nhận thức cho người lao động và xây dựng đội ngũ chuyên gia, hướng đến một PETROVIETNAM số an toàn, tin cậy, có khả năng chống chịu cao.
