Bóng đá Công an Hà Nội và hai 'vết gợn' đáng suy nghĩ

Hai "vết gợn" đáng suy nghĩ

Chức vô địch V-League 2025-2026 của Công an Hà Nội (CAHN) FC là hoàn toàn xứng đáng. Họ sở hữu lực lượng mạnh, chiều sâu đội hình tốt, ngoại binh chất lượng và đủ bản lĩnh để duy trì sự ổn định trong cả mùa giải. Nhưng cũng chính mùa giải thành công ấy lại để lộ hai “vết gợn” rất đáng suy nghĩ.

Một là trận thua 0-3 trên bàn giấy ở AFC Champions League Two vì sử dụng cầu thủ không đủ điều kiện thi đấu. Hai là màn tranh quyền sút phạt đền giữa Nguyễn Đình Bắc và Alan trong trận thắng Đông Á Thanh Hóa trong ngày đăng quang.

Nhìn thoáng qua, dường như hai câu chuyện không liên quan. Nhưng nếu đặt cạnh nhau, chúng lại phản ánh cùng một vấn đề: Lỗ hổng trong quản trị và vận hành đội bóng chuyên nghiệp. Điều đáng chú ý, cả hai đều không xuất phát từ chuyên môn chơi bóng.

Niềm vui vô địch của các cầu thủ CLB CAHN.

CAHN thua vì chính mình

CAHN rời AFC Champions League Two theo cách rất khó chấp nhận với một CLB giàu tham vọng: thắng 4-0 trên sân nhà trước Tampines Rovers FC nhưng bị xử thua 0-3 vì đăng ký Rogerio Alves và Stefan Mauk khi cả hai đã đủ số thẻ vàng phải treo giò.

Một sai sót hành chính đã xóa sạch lợi thế chuyên môn. Nhưng gọi đây là “sơ suất” có lẽ còn quá nhẹ. Bởi ở cấp độ bóng đá chuyên nghiệp, kiểm tra tư cách thi đấu là quy trình bắt buộc, không phải công việc mang tính đối phó.

Điều đáng nói là bóng đá châu Á từng có tiền lệ tương tự. Mùa trước, Sanfrecce Hiroshima từng thắng Lion City Sailors FC 6-1 nhưng vẫn bị xử thua 0-3 vì sử dụng cầu thủ không hợp lệ.

Nghĩa là luật chơi đã rõ. Bài học cũng đã có.

AFC không có trách nhiệm nhắc CLB cầu thủ nào bị treo giò. Trách nhiệm thuộc hoàn toàn về đội bóng. Vấn đề nằm ở chỗ CAHN dường như chưa xây dựng được một cơ chế kiểm soát đủ chuyên nghiệp cho sân chơi quốc tế.

Nhìn vào vụ việc, có thể thấy nhiều lỗ hổng cùng lúc xuất hiện: không có đầu mối chuyên trách theo dõi thẻ phạt và tư cách thi đấu, không đối chiếu điều lệ trước khi chốt danh sách, không có quy trình kiểm tra hai lớp giữa chuyên môn và pháp lý, không có cơ chế cảnh báo rủi ro trước trận, và đáng lo nhất là tư duy phụ thuộc: không được nhắc thì không kiểm tra.

Trong khi đó, các CLB hàng đầu châu Á thường có bộ phận riêng phụ trách điều lệ quốc tế, cập nhật thẻ phạt theo thời gian thực và danh sách đăng ký phải qua nhiều bước kiểm tra trước khi gửi AFC. Họ tránh sai sót không phải nhờ may mắn, mà nhờ hệ thống kiểm tra chặt chẽ.

Từ chiến thắng 4-0, CLB CAHN đã bị AFC xử thua 0-3 ở trận lượt đi.

HLV Polking không thể chỉ lo chiến thuật

HLV Mano Polking thừa nhận đây là “sai lầm nghiêm trọng của CLB”. Tuy nhiên, khi ôngnói thêm rằng “giá như AFC thông báo trước” thì câu chuyện bắt đầu cho thấy một vấn đề khác: Tư duy trách nhiệm chưa thật sự rạch ròi. Bởi ở bóng đá chuyên nghiệp, không ai có nghĩa vụ nhắc CLB làm đúng luật.

Một đội bóng lớn phải vận hành bằng quy trình nội bộ chặt chẽ, chứ không phải bằng hy vọng sẽ có ai đó cảnh báo giúp mình.

Điều này đặc biệt quan trọng khi CAHN đang hướng tới mục tiêu trở thành đội bóng có vị thế ở châu Á. Bởi ở sân chơi ấy, khác biệt nhiều khi không nằm ở trình độ cầu thủ, mà nằm ở tính chuyên nghiệp trong vận hành.

Nếu sự cố ở AFC cho thấy khoảng trống quản trị ngoài sân cỏ, thì màn tranh sút 11 mét giữa Đình Bắc và Alan lại phản ánh vấn đề trong quản trị chuyên môn trên sân.

Ở phút 84 trận gặp Thanh Hóa, Đình Bắc mang về quả phạt đền và muốn trực tiếp thực hiện. Một số đồng đội như Nguyễn Quang Hải hay Bùi Hoàng Việt Anh cũng ủng hộ anh. Nhưng Alan sau đó bước lên nhận bóng và là người thực hiện thành công.

Sau trận, HLV Polking cho rằng đây là “chuyện bình thường trong bóng đá” vì cả hai đều có khát khao ghi bàn. Nhưng cách lý giải ấy khó thuyết phục nếu đặt trong tiêu chuẩn bóng đá đỉnh cao.

Ở các đội bóng lớn trên thế giới, thứ tự đá phạt đền luôn được xác định trước trận. Nếu người số một không đá, người số hai thực hiện. Nếu tiếp tục thay đổi, quyền quyết định cuối cùng thuộc về ban huấn luyện hoặc đội trưởng được chỉ định.

Không ai để cầu thủ tự tranh luận trên sân rồi xem đó là điều bình thường. Bởi bóng đá chuyên nghiệp không đánh giá một quy trình đúng hay sai chỉ bằng kết quả cuối cùng.

Alan đã ghi bàn. Nhưng nếu anh đá hỏng thì sao? Nếu tranh cãi kéo dài hơn và ảnh hưởng tâm lý toàn đội thì sao? Điều đáng nói hơn là việc nhiều cầu thủ cùng tham gia quyết định ai sút cho thấy quyền kiểm soát chuyên môn trên sân chưa thật sự thống nhất. Do đó, chuyện tranh nhau đá phạt đền là chi tiết nhỏ nhưng phản ánh vấn đề không nhỏ về quyền kiểm soát và kỷ luật chuyên môn trong đội bóng. Đây là điều rất quan trọng.

Nhiều người cho rằng HLV chỉ cần lo chuyên môn. Nhưng bóng đá hiện đại đã không còn vận hành như vậy. HLV trưởng không nhất thiết phải trực tiếp kiểm tra thẻ phạt, nhưng phải là người tạo ra hệ thống để không ai được phép bỏ sót việc đó.

HLV cũng không cần tự tay quyết định từng quả đá phạt trên sân, nhưng phải xây dựng nguyên tắc rõ ràng để cầu thủ không tranh cãi giữa trận đấu. Nói cách khác, HLV trưởng chính là người chịu trách nhiệm cuối cùng về văn hóa vận hành và kỷ luật chuyên môn của đội bóng.

Nếu HLV chỉ tập trung vào chiến thuật còn quản trị bị xem nhẹ, đội bóng sẽ rất dễ rơi vào tình trạng mạnh ai nấy làm. Đó chính là điều CAHN cần nhìn lại sau chức vô địch.

...và thua tiếp 1-3 trên sân khách ở trận lượt về.

Muốn ra châu Á, phải chuyên nghiệp hơn

CLB CAHN đủ mạnh để vô địch V-League. Nhưng muốn trở thành đội bóng lớn thật sự ở châu Á, họ cần nâng cấp không chỉ đội hình mà cả hệ thống vận hành.

Đội bóng cần có bộ phận chuyên trách điều lệ và pháp lý cho các giải quốc tế, xây dựng quy trình kiểm tra nhiều lớp trước mỗi trận đấu, cập nhật thẻ phạt và án treo giò theo thời gian thực, thiết lập bảng cảnh báo rủi ro trước khi chốt danh sách thi đấu, quy định rõ thứ tự đá phạt đền, đá phạt, đá phạt góc và quyền quyết định cuối cùng trên sân; quan trọng hơn cả là xây dựng văn hóa chịu trách nhiệm thay vì xem sai sót là… chuyện bình thường!