Bóng đá Việt Nam và bài toán xây nền móng cho tương lai

Niềm vui của đội tuyển U17 nữ khi giành quyền tham dự VCK Giải U17 nữ châu Á

Tuy nhiên, để đáp ứng kỳ vọng ngày càng lớn của người hâm mộ, bóng đá Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm trên hành trình phát triển bền vững.

Bền bỉ xây dựng nền tảng từ cơ sở

Một nền bóng đá mạnh không thể chỉ trông chờ vào thành tích của các đội tuyển quốc gia mà phải bắt đầu từ hệ thống đào tạo, mạng lưới câu lạc bộ và phong trào bóng đá rộng khắp. Nhìn lại nhiệm kỳ IX (2022-2026), có thể thấy VFF đã dành sự quan tâm đáng kể cho những công việc mang tính nền tảng này.

Theo báo cáo tổng kết nhiệm kỳ, VFF duy trì hỗ trợ kinh phí hoạt động hằng năm cho 20 liên đoàn bóng đá thành viên, với mức 50 triệu đồng mỗi đơn vị. Riêng năm 2026, mức hỗ trợ được nâng lên 100 triệu đồng. Bên cạnh đó, một số liên đoàn thành viên tại Thái Nguyên, Gia Lai và Huế còn được hỗ trợ 50 triệu đồng mỗi đơn vị để khắc phục hậu quả thiên tai, lũ lụt.

Cùng với nguồn kinh phí hoạt động, 22 liên đoàn thành viên được hỗ trợ 250 quả bóng đạt chuẩn FIFA cho mỗi đơn vị, phục vụ công tác tập luyện và phát triển phong trào tại địa phương.

Nếu so với nguồn lực của các câu lạc bộ chuyên nghiệp, những khoản hỗ trợ này không phải quá lớn. Song với bóng đá cơ sở, nơi điều kiện hoạt động và trang thiết bị còn hạn chế, sự hỗ trợ thường xuyên có ý nghĩa thiết thực.

Quan trọng hơn, đó là cách duy trì sự gắn kết trong hệ thống bóng đá quốc gia, tạo điều kiện để các địa phương tiếp tục phát hiện, nuôi dưỡng những tài năng trẻ.

Cùng với việc củng cố mạng lưới cơ sở, VFF xác định nâng cao chất lượng đội ngũ huấn luyện viên là nhiệm vụ quan trọng. Bởi trong đào tạo trẻ, tài năng thiên bẩm chỉ là điểm khởi đầu, còn quá trình phát triển của cầu thủ phụ thuộc rất lớn vào kiến thức, phương pháp và khả năng dẫn dắt của người thầy.

Giai đoạn 2022-2026, VFF tổ chức hơn 80 khóa học và hội thảo chuyên môn, thu hút khoảng 1.600 lượt học viên. Các chương trình đào tạo trải rộng từ cấp C, B, A đến Pro/AFC/VFF, cùng những khóa chuyên sâu dành cho huấn luyện viên thủ môn, thể lực và futsal.

Giai đoạn 2022-2026, VFF tổ chức hơn 80 khóa học và hội thảo chuyên môn

Đáng chú ý, AFC tiếp tục công nhận hệ thống đào tạo huấn luyện viên cấp Pro của VFF. Năm 2025, AFC còn cho phép VFF tổ chức hai khóa Pro liên tiếp thay vì phải giãn cách theo thông lệ.

Một chuyển biến tích cực khác là khả năng từng bước tự chủ về đội ngũ giảng viên. Trong hai năm 2025 và 2026, giảng viên Việt Nam đã có thể độc lập đảm nhiệm các khóa C/AFC/VFF, đồng thời tham gia trợ giảng ở những cấp độ cao hơn.

Đây là bước tiến đáng ghi nhận, bởi muốn phát triển bền vững, bóng đá Việt Nam không thể chỉ dựa vào chuyên gia nước ngoài mà cần xây dựng được đội ngũ chuyên môn trong nước đủ năng lực đào tạo các thế hệ huấn luyện viên kế tiếp.

Từ đầu tư chiều rộng đến nâng cao chất lượng

Bên cạnh đào tạo nguồn nhân lực, VFF cũng từng bước tiếp cận những phương pháp phát triển bóng đá hiện đại thông qua hợp tác quốc tế.

Tháng 6.2026, VFF phối hợp với FIFA tổ chức hội thảo về nhận diện tài năng và xây dựng tiêu chí tuyển chọn cầu thủ trẻ. Điểm đáng chú ý là định hướng áp dụng phương pháp đánh giá có hệ thống, hạn chế sự phụ thuộc vào những nhận định mang tính cảm tính.

Điều này đặc biệt cần thiết trong đào tạo trẻ, bởi những cầu thủ phát triển thể chất sớm có thể chiếm ưu thế ở tuổi 13-14 nhưng chưa chắc duy trì được lợi thế khi trưởng thành. Ngược lại, không ít tài năng phát triển muộn có nguy cơ bị bỏ sót nếu thiếu phương pháp đánh giá khoa học.

Cùng thời gian, VFF và FIFA còn tổ chức hoạt động phân tích môi trường bóng đá nghiệp dư với sự tham gia của các liên đoàn thành viên và trung tâm bóng đá cộng đồng. Những hoạt động này góp phần đưa kiến thức, kinh nghiệm và tiêu chuẩn quốc tế đến gần hơn với bóng đá cơ sở.

Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) phối hợp cùng FIFA tổ chức hoạt động tuyển chọn tài năng bóng đá nữ tại ba khu vực trên cả nước nhằm phát hiện và bồi dưỡng các cầu thủ triển vọng cho tương lai

Tuy nhiên, đào tạo tốt mới chỉ là một phần của quá trình phát triển cầu thủ. Muốn trưởng thành, các tài năng trẻ phải được thi đấu thường xuyên, được cọ xát và tích lũy kinh nghiệm trong những môi trường có tính cạnh tranh.

Trong nhiệm kỳ IX, hệ thống thi đấu quốc gia tiếp tục được duy trì ở nhiều cấp độ, từ U11, U13, U15, U17, U19, U21 đến các giải bóng đá chuyên nghiệp, bóng đá nữ, futsal và bóng đá bãi biển.

Riêng hoạt động Football Festival U9, U11, U13 năm 2026 tại Khánh Hòa, với sự đồng hành của VFF, đã quy tụ 44 câu lạc bộ và trung tâm, gần 1.000 cầu thủ tham gia 118 trận đấu. Những sân chơi như vậy góp phần mở rộng cơ hội thi đấu, giúp các em sớm làm quen với môi trường bóng đá có tổ chức.

Dẫu vậy, số lượng giải đấu hay số cầu thủ tham dự chưa thể là thước đo đầy đủ cho hiệu quả phát triển bóng đá trẻ. Điều quan trọng hơn là có bao nhiêu cầu thủ thực sự trưởng thành, bao nhiêu tài năng đủ khả năng tiến lên bóng đá chuyên nghiệp và đóng góp cho các đội tuyển quốc gia.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với VFF trong chặng đường tiếp theo: Không chỉ mở rộng phong trào mà còn phải nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường sự kết nối giữa các tuyến trẻ, câu lạc bộ hạng Nhất, V.League và đội tuyển quốc gia.

Để đánh giá đầy đủ hiệu quả của những chương trình đã triển khai, cần có thêm những số liệu cụ thể về chất lượng đào tạo, khả năng phát triển của cầu thủ và hoạt động thực tế tại các địa phương. Từ đó, những kết quả đạt được mới có thể trở thành cơ sở để điều chỉnh chính sách, tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Những nỗ lực của VFF trong nhiệm kỳ IX đã góp phần củng cố nền móng cho bóng đá Việt Nam. Nhưng thành tích của một đội tuyển hay một thế hệ cầu thủ chưa đủ bảo đảm thành công lâu dài. Người hâm mộ có quyền kỳ vọng vào những bước tiến lớn hơn, những đội tuyển mạnh hơn và sự hiện diện thường xuyên hơn của bóng đá Việt Nam trên đấu trường châu lục, thế giới.

Đáp lại kỳ vọng ấy đòi hỏi những công việc đã được khởi động phải tiếp tục được thực hiện kiên trì, bài bản và hiệu quả hơn. Bởi nếu những chiếc cúp là đích đến thì một hệ thống đào tạo vững chắc, có khả năng liên tục sản sinh tài năng mới là nền tảng để bóng đá Việt Nam tiến xa và duy trì thành công qua nhiều thế hệ.