Bóng hồng sửa chữa máy bay

Lần tìm những lỗi ẩn

Khi chuẩn bị bay kiểm tra tháng 9/2024, một chiếc Su-30MK2 xuất hiện lỗi tín hiệu chập chờn ở khối điều khiển dẫn đường. Nhưng khi kiểm tra lại lúc máy bay đứng yên trên mặt đất, các thông số hoàn toàn bình thường.

Với công nhân quốc phòng Hoàng Thị Thanh Bình - thợ Thiết bị hàng không (Phân xưởng 1, Nhà máy A32), sự cố ấy là một trong những lần tìm nguyên nhân hỏng hóc khó khăn và đáng nhớ nhất trong 28 năm làm nghề.

Chị Bình đã rà soát sơ đồ nguyên lý mạch điện, sơ đồ đi dây của hệ thống dẫn đường, dùng thiết bị đo kiểm tra các đầu nối trung gian để khoanh vùng hỏng hóc. Nhận thấy lỗi chập chờn theo rung động, chị vừa theo dõi thiết bị đo, vừa lay nhẹ những bó dây, giắc cắm nghi vấn cho đến khi tìm được dấu hiệu bất thường.

“Khi tôi tác động nhẹ vào cụm giắc cắm kết nối giữa khối máy và bảng mạch điều khiển, tín hiệu trên máy hiện sóng đột ngột sụt áp và mất kết nối hoàn toàn. Kiểm tra dưới kính lúp, tôi phát hiện một chân tín hiệu bên trong đã đứt ngầm ngay sát chân hàn, trong khi lớp vỏ nhựa bọc ngoài vẫn nguyên vẹn nên mắt thường không thể nhận ra”, chị Bình nhớ lại.

Sau khi xử lý chỗ đứt, kiểm tra các chân tiếp xúc và gia cố bó dây để giảm tác động của rung động, chị đo kiểm lại toàn hệ thống nhiều lần ở các chế độ khác nhau. Tín hiệu ổn định trở lại, đáp ứng yêu cầu trước khi máy bay bước vào ban bay huấn luyện.

Những bó dây, đầu cắm ấy là một phần công việc hằng ngày của chị em phụ nữ A32 trong dây chuyền sửa chữa trang bị hàng không. Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Phan Thị Phương Anh - Chủ tịch Hội Phụ nữ Nhà máy A32, cho biết chị em đã cùng tập thể nhà máy sửa chữa, bảo dưỡng, tăng tổng niên hạn sử dụng các dòng Su-22, Su-27, Su-30, Yak-130.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang trao Giải thưởng Phụ nữ Quân đội lần thứ nhất tặng Hội Phụ nữ Nhà máy A32, tháng 10/2026. Ảnh: Nguyễn Minh

Theo Thiếu tá Phương Anh, từ hệ thống điện đến những chi tiết được mạ phục hồi, công việc của các chị gắn với nhiều bộ phận, nhiều loại máy bay trên dây chuyền sửa chữa. Trong điều kiện tiếng ồn, xăng dầu, chất tẩy rửa và cái nắng gay gắt ở sân bay Đà Nẵng, từng phần việc đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ và chính xác để bảo đảm chất lượng, tiến độ nhiệm vụ.

Trong các nhiệm vụ đã thực hiện, chị em phụ nữ trực tiếp tham gia phát hiện hỏng hóc hệ thống điện, sửa chữa thiết bị lẻ chuyên ngành Thiết bị hàng không của 11 máy bay Su-22, hai Su-27, sáu Su-30MK2 và hai trực thăng Ka-28 của Quân chủng Hải quân. Họ còn tham gia kiểm tra, sửa chữa tăng hạn ba Su-30MK2 và kiểm tra, tăng cường độ tin cậy đường dây trên máy bay Su-27/30 tại các trung đoàn không quân.

Làm chủ những bảng mạch

Ở Phân xưởng 5, Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Thị Hiền thuộc Tổ Công nghệ cao đã có 14 năm làm kỹ thuật viên Vô tuyến điện tử. Hiện chị chuyên sửa chữa màn hình đa chức năng trên Su-30MK2 và Yak-130; đồng thời thiết kế, vẽ lại mạch điện tử của những bảng mạch chưa có sơ đồ nguyên lý để phục vụ nghiên cứu, sửa chữa.

Đáng chú ý, chị đã nghiên cứu, chế tạo thiết bị kiểm tra màn hình tiêu chuẩn 10,4 inch, phục vụ sửa chữa bộ phận hiển thị của màn hình đa chức năng trên Su-30MK2.

“Trước khi có thiết bị kiểm tra riêng, màn hình 10,4 inch sau khi hàn phim dẫn điện phải lắp vào khối màn hình đa chức năng rồi lắp lên máy bay để kiểm tra. Thiết bị mới có thể kiểm tra thành phần hiển thị, kiểm tra mạch điều khiển và chất lượng hiển thị hình ảnh, rút ngắn thời gian sửa chữa, tiết kiệm ngân sách cho Quân đội”, chị Hiền chia sẻ.

Thiếu tá Phan Thị Phương Anh cho biết, nguồn vật tư, linh kiện thay thế còn gặp khó khăn, đòi hỏi chị em cùng tập thể nhà máy phát huy nội lực, học tập nâng cao tay nghề để đáp ứng nhiệm vụ. Phụ nữ A32 tự học, tự nghiên cứu, đọc hiểu những sơ đồ mạch điện tử phức tạp, thiết kế, vẽ lại hệ thống vi mạch và ứng dụng phần mềm chuyên ngành vào quản lý, điều phối linh kiện.

Hội viên phụ nữ nhà máy A32 tham gia sửa chữa dòng máy bay Sukhoi của Không quân Việt Nam. Ảnh: CTV

Công việc của chị em còn trải rộng từ quản lý, cấp phát, bảo quản vật tư kỹ thuật đến phân tích, bổ sung hóa chất cho các dây chuyền mạ, tham gia mạ phục hồi chi tiết máy bay. Những phần việc ở phòng, ban và phân xưởng cùng phục vụ dây chuyền sửa chữa, để các sản phẩm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trước khi xuất xưởng.

Thực hiện phương châm “làm việc gì cũng phải đến nơi, đến chốn”, cùng với cán bộ, công nhân viên nhà máy, chị em phụ nữ đã góp phần bảo đảm 100% sản phẩm xuất xưởng đạt tiêu chuẩn chất lượng kỹ thuật theo quy định.

Với những cống hiến thầm lặng, hiệu quả, Hội Phụ nữ Nhà máy A32 đã bốn lần liên tiếp được Tổng cục Chính trị tặng Cờ “Đơn vị xuất sắc trong công tác phụ nữ và phong trào phụ nữ Quân đội”; được Bộ Quốc phòng tặng Giải thưởng Phụ nữ Quân đội lần thứ nhất năm 2026.

“Nhiều hội viên phụ nữ là thế hệ thứ hai, thứ ba trong những gia đình có truyền thống gắn bó với nhà máy. Tình yêu với mái nhà A32, với tiếng gầm vang của những cánh én sắt được trao truyền qua nếp nhà, ngấm vào máu thịt”, Thiếu tá Phương Anh chia sẻ thêm.