BQL Rừng phòng hộ Như Thanh: Lặng lẽ bám núi, dồn lực phủ xanh rừng

Lội rừng rà soát ranh giới lâm phận

Dưới vòm tán rừng phòng hộ trải dài qua các xã vùng chuyển tiếp phía Tây Nam Thanh Hóa, cái nắng hanh hao cuối tháng 10 thổi qua các vạt keo đang bung tán. Đi cùng cán bộ BQL rừng phòng hộ Như Thanh trong buổi tuần tra địa bàn, mới thấy hết sự vất vả của những người gác rừng nơi đây.

Với diện tích quản lý hơn 14.252 ha, trong đó gần 6.792 ha rừng khoán bảo vệ hàng năm, bài toán giữ bình yên cho rừng chưa bao giờ là điều dễ dàng. Những năm qua, BQL Rừng phòng hộ Như Thanh đã phải bắt tay vào giải quyết hàng loạt vướng mắc do lịch sử để lại, nổi bật nhất là tình trạng chồng lấn, xâm canh đất lâm nghiệp giữa đơn vị với hộ gia đình; quỹ đất giao quản lý nhưng không còn nhu cầu sử dụng. Cùng hàng trăm hồ sơ giao khoán theo Nghị định 135/CP, 168/CP từ giai đoạn trước nay đã phát sinh nhiều bất cập so với thực địa và tên gọi pháp lý mới.

Đất chồng lấn khiến người dân ngần ngại đầu tư, còn cán bộ trạm bảo vệ rừng thì gặp khó trong công tác quản lý ranh giới.

Ông Nguyễn Văn Dũng - Giám đốc BQL rừng phòng hộ Như Thanh chia sẻ: “Muốn giữ rừng bền vững thì thông tin đất đai và hồ sơ giao khoán phải thực sự rõ ràng. Mấy tháng qua, anh em trong Ban đã tập trung rà soát, chuẩn hóa lại hầu hết các hợp đồng khoán cũ từ giai đoạn trước. Đơn vị cũng chủ động phối hợp với chính quyền các xã rà soát lại toàn bộ diện tích đất chồng lấn hoặc không còn nhu cầu sử dụng để đề xuất chuyển giao về địa phương quản lý. Khi ranh giới phân định minh bạch, bà con mới yên tâm gắn bó giữ rừng, mà Ban cũng có gốc pháp lý vững chắc để làm thủ tục cấp đổi sổ đỏ.”

Một buổi tuyên truyền lưu động công tác bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng của lực lượng bảo vệ rừng của ban.

Đặc biệt vào các đợt cao điểm nắng nóng mùa khô, nguy cơ cháy rừng tăng cao, lực lượng tại các Trạm Quản lý bảo vệ rừng đều duy trì chế độ trực chiến 24/24 giờ để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.

Bên cạnh việc kiểm soát người ra vào rừng và nhắc nhở bà con vùng giáp ranh sử dụng nguồn lửa an toàn, đơn vị chú trọng chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, phương tiện theo phương châm "4 tại chỗ". Đồng thời, chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền, lực lượng Kiểm lâm và Công an các xã lân cận. Các bên thường xuyên trao đổi thông tin, tổ chức tuần tra chung dọc theo ranh giới lâm phận nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp cũng như nguy cơ cháy rừng từ sớm. Sự chủ động và phối hợp đồng bộ này đã giúp đơn vị giữ ổn định an ninh lâm nghiệp, bảo vệ an toàn toàn bộ diện tích rừng tự nhiên được giao quản lý trong suốt mùa khô hanh.

Trăn trở sinh kế dưới tán rừng khoán

Đối với hàng nghìn hộ dân sống ven rừng (huyện Như Thanh cũ), những cánh rừng phòng hộ và rừng sản xuất chính là nguồn sống gắn liền với đời sống sinh kế hằng ngày. Để bà con yên tâm đồng hành giữ rừng, công tác chi trả các nguồn lợi từ rừng luôn được đơn vị thực hiện công khai, đúng quy định. Trong 8 tháng đầu năm 2026, BQL Rừng phòng hộ Như Thanh đã hoàn thành chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho 5.262,49 ha. Đồng thời, đơn vị đã phối hợp chặt chẽ với UBND các xã lựa chọn 5 cộng đồng thôn đủ điều kiện để thụ hưởng nguồn vốn từ Chương trình giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ (ERPA), giúp người dân có thêm nguồn kinh phí thiết thực để tái đầu tư và nâng cao đời sống.

Tuy nhiên, nghề làm rừng thời gian qua đối mặt với không ít thử thách. Chi phí vật tư, phân bón và giá thuê nhân công liên tục tăng cao, tạo áp lực lớn lên chi phí đầu tư. Tại những diện tích rừng phòng hộ thay thế được trồng trên địa hình đồi dốc đá, tầng đất mỏng, các đợt nắng nóng gay gắt kéo dài đã làm một lượng lớn cây giống bị khô héo, tỷ lệ sống đạt thấp. Khó khăn càng chồng chất khi các đợt bão lớn liên tiếp tràn qua vào năm 2025, quật ngã vô số diện tích cây trồng đang trong giai đoạn phát triển. Đến nay, nhiều diện tích rừng vẫn chưa thể hoàn thành thủ tục nghiệm thu hoàn công do chưa khôi phục đủ mật độ cây theo quy định.

Anh Lê Duy Hải, xã Thanh Kỳ chia sẻ: “ Gia đình tôi nhận khoán hơn 12 ha đất từ Ban Quản lý Rừng phòng hộ Như Thanh. Từ ngày nhận đất, gia đình luôn được cán bộ BQL tận tình hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và phòng cháy chữa cháy rừng. Không chỉ tự lực làm ăn, chúng tôi còn phối hợp chặt chẽ với lực lượng của Ban và chính quyền địa phương để thường xuyên tuần tra, giữ rừng tại gốc. Nhờ ranh giới rõ ràng và sự hỗ trợ sát sao của cán bộ, diện tích rừng nhà tôi luôn phát triển xanh tốt, chưa từng để xảy ra hỏa hoạn hay xâm hại.”

Để nâng cao hiệu quả trồng rừng, lực lượng tại các trạm quản lý bảo vệ rừng thường xuyên xuống tận địa bàn hướng dẫn bà con kỹ thuật thâm canh, đặc biệt là đưa các giống keo nuôi cấy mô vào sản xuất. Nhờ ưu điểm cây lớn nhanh, gỗ đều và ít sâu bệnh, giống cây này đang giúp người dân nâng cao rõ rệt năng suất gỗ sau mỗi chu kỳ khai thác.

Hoạt động phối hợp với Đoàn Thanh niên xã tổ chức tuyên truyền lưu động về phòng cháy, chữa cháy rừng tại địa phương.

Bên cạnh việc vận động bà con khắc phục khó khăn để tiếp tục tái đầu tư trồng lại rừng sau khi thu hoạch, cán bộ Ban còn phối hợp với chính quyền các xã họp dân, hỗ trợ từ khâu chuẩn bị đất đến thiết kế kỹ thuật lâm sinh. Đồng thời, công tác quản lý cây giống cũng được siết chặt; toàn bộ cây giống trước khi đưa ra trồng đều phải trải qua kiểm định nghiêm ngặt về nguồn gốc và đạt tiêu chuẩn chất lượng xuất vườn, giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc BQL Rừng phòng hộ Như Thanh bộc bạch: “Làm rừng chưa bao giờ là điều dễ dàng, nhất là trong bối cảnh giá vật tư, nhân công biến động và thời tiết khắc nghiệt. Để người dân thực sự sống được và giàu lên từ rừng, Ban xác định phải luôn đồng hành từ khâu chọn giống chuẩn, hướng dẫn kỹ thuật cho đến tháo gỡ vướng mắc về đất đai. Khi ranh giới lâm phận rõ ràng, nguồn lợi từ rừng được chi trả minh bạch và người dân thấy rõ hiệu quả từ cây rừng trồng mới, bà con sẽ yên tâm gắn bó, cùng đơn vị giữ vững màu xanh bình yên rừng.”

Nâng cao hiệu quả lâm sinh, siết chặt quản lý từ gốc

Nhờ chủ động bám sát địa bàn, tính đến tháng 8/2026, các chỉ tiêu lâm sinh của BQL Rừng phòng hộ Như Thanh đều cơ bản đạt và vượt kế hoạch đề ra. Đơn vị đã trồng mới 15 ha rừng phòng hộ từ nguồn vốn ủy thác, trồng lại 50 ha rừng phòng hộ cùng 245 ha rừng sản xuất sau khai thác.

Cán bộ ban quản lý rừng phòng hộ như thanh tuần tra rừng.

Đồng thời hoàn thành chăm sóc đợt 1 cho toàn bộ diện tích rừng hiện có và ươm tạo nửa triệu cây giống lâm nghiệp chất lượng cao. Song song với đó, công tác quản lý, bảo vệ rừng cũng được siết chặt. Từ đầu năm đến nay, qua công tác tuần tra, lực lượng bảo vệ rừng của Ban đã kịp thời phát hiện nhiều vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, lập biên bản và chuyển hồ sơ đề nghị Hạt Kiểm lâm cùng chính quyền các xã xử lý nghiêm theo đúng quy định.

Thời gian tới, trước dự báo thời tiết hanh khô kéo dài tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao, BQL Rừng phòng hộ Như Thanh tiếp tục dồn lực bảo vệ an toàn toàn bộ diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng được giao quản lý. Đơn vị tập trung hoàn thành các chỉ tiêu trồng lại và chăm sóc đợt 2 cho diện tích rừng sản xuất; tổ chức khai thác, trích dưỡng nhựa thông đúng quy trình kỹ thuật; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, phần mềm giám sát QField, MapInfo và ảnh vệ tinh để theo dõi chặt chẽ mọi biến động rừng từ sớm, từ xa.