BRICS chưa bàn về đồng tiền chung

"Chúng tôi tin rằng thanh toán bằng nội tệ là cơ chế thiết thực để giảm chi phí giao dịch trong thương mại song phương", Thứ trưởng Ngoại giao Ấn Độ phụ trách quan hệ kinh tế Sudhakar Dalela nói trong cuộc họp báo ngày 12/9 về kết quả hội nghị thượng đỉnh BRICS tại New Delhi.

Ông Dalela cho biết các thành viên BRICS đã thảo luận về thanh toán thương mại bằng nội tệ trong hơn 1 thập kỷ qua.

Cơ chế này được xem là giải pháp bổ sung cho hệ thống thanh toán và quyết toán toàn cầu, qua đó hỗ trợ thương mại giữa các quốc gia.

"Tuy nhiên, tôi muốn nói rằng hiện tại không có đề xuất nào về đồng tiền chung BRICS", ông Dalela trả lời khi được hỏi về khả năng phát hành đồng tiền chung của khối.

Tại cuộc họp cấp Bộ trưởng BRICS hồi tháng 6, Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal cũng tuyên bố New Delhi không ủng hộ ý tưởng này và không tán thành việc đưa ra bất kỳ kế hoạch nào liên quan đến đồng tiền chung BRICS.

Một số thành viên BRICS thời gian gần đây thúc đẩy giảm phụ thuộc vào USD trong thanh toán quốc tế, đồng thời đề cập khả năng xây dựng đồng tiền chung.

Năm 2024, ông Donald Trump, khi đó là Tổng thống đắc cử Mỹ, cảnh báo các nước BRICS không nên có động thái nhằm thay thế vai trò của USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Thay vì phát hành đồng tiền chung, BRICS đang tập trung thúc đẩy thương mại nội khối, tăng kết nối với cộng đồng doanh nghiệp và giảm chi phí giao dịch. Theo ông Dalela, các nước đang tìm cách xây dựng những khuôn khổ song phương hoặc nội khối để hỗ trợ mục tiêu này.

Ấn Độ, Trung Quốc, Nga và Brazil đã vận hành các hệ thống thanh toán nội địa có khả năng kết nối với nhau. Những cơ chế này cho phép doanh nghiệp và ngân hàng tăng giao dịch trực tiếp bằng tiền tệ quốc gia, qua đó giảm sự phụ thuộc vào USD.

Thứ trưởng Dalela cho biết BRICS tiếp tục phản đối các biện pháp cưỡng chế đơn phương, đặc biệt là lệnh trừng phạt kinh tế đơn phương và trừng phạt thứ cấp. Tuyên bố chung New Delhi cho rằng những biện pháp này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền phát triển, sức khỏe và an ninh lương thực của người dân tại các quốc gia bị nhắm mục tiêu.

BRICS kêu gọi dỡ bỏ các biện pháp cưỡng chế đơn phương không được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ủy quyền. Tuy nhiên, tuyên bố chung không nêu quốc gia hay biện pháp trừng phạt cụ thể.

Theo ông Dalela, trong năm qua, các thành viên BRICS đã tìm cách ứng phó với những hệ quả kinh tế từ các thách thức địa chính trị. Khối cũng nhất trí cần phối hợp để duy trì dòng chảy thương mại, chuỗi cung ứng và nguồn cung năng lượng toàn cầu phù hợp với luật pháp quốc tế.

BRICS được thành lập tháng 9/2006 với 4 thành viên ban đầu. Hiện khối có 11 thành viên gồm Trung Quốc, Ai Cập, Ethiopia, Ấn Độ, Indonesia, Iran, Nga, Saudi Arabia, Nam Phi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). BRICS cũng thiết lập cơ chế nước đối tác với 10 quốc gia.

Ngay từ khi hình thành, BRICS được xác định là diễn đàn phối hợp chính sách nhằm thúc đẩy trật tự thế giới đa cực, tăng cường tiếng nói của các nước đang phát triển, đồng thời đẩy mạnh hợp tác kinh tế, phát triển bền vững và ứng phó biến đổi khí hậu.