BSR lãi gần 9.000 tỷ đồng trong quý III, đối mặt nguy cơ lỗ tồn kho khi giá dầu giảm

Lợi nhuận sau thuế 9 tháng năm 2026 của BSR đạt 24.899 tỷ đồng, gấp 11,6 lần cùng kỳ, trong đó riêng quý III đóng góp 8.968 tỷ đồng. Tuy nhiên, đà hạ nhiệt của giá dầu và biên lọc dầu có thể tạo áp lực lên kết quả kinh doanh quý IV.

BSR ghi nhận quý kinh doanh đột biến

Theo báo cáo phân tích chuyên đề hàng hóa ngày 19/11/2026 của Chứng khoán Techcom (TCBS), nhóm doanh nghiệp lọc dầu và phân phối xăng dầu đang chịu tác động đáng kể từ biến động giá dầu thế giới, song mức độ ảnh hưởng giữa các doanh nghiệp có sự khác biệt.

Trong đó, Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (HoSE: BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh nổi bật trong quý III/2026 khi biên lợi nhuận gộp cải thiện mạnh so với cùng kỳ.

Cụ thể, doanh thu quý III của BSR đạt 59.581 tỷ đồng, tăng 69% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, biên lợi nhuận gộp tăng từ 2,9% trong quý III/2025 lên 16,2% trong quý III/2026, tương ứng tăng 13,3 điểm phần trăm.

Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ trong quý III đạt 8.968 tỷ đồng. Đây là mức lợi nhuận cao nhất trong các quý được thể hiện tại biểu đồ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong báo cáo TCBS.

Lũy kế 9 tháng năm 2026, BSR ghi nhận lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 24.899 tỷ đồng, tăng 1.057% so với cùng kỳ năm trước, tương đương gấp khoảng 11,6 lần.

Kết quả này phản ánh giai đoạn thuận lợi của doanh nghiệp lọc dầu khi biên lợi nhuận được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, TCBS cho rằng mức lợi nhuận hiện tại có thể đã ở vùng đỉnh chu kỳ, trong bối cảnh chênh lệch giá sản phẩm lọc dầu (crack spread) hạ nhiệt và giá dầu Brent đảo chiều giảm mạnh sau khi lập đỉnh trong tháng 10.

Giá dầu giảm, BSR đối mặt rủi ro lỗ tồn kho

Theo dữ liệu được TCBS dẫn từ Ngân hàng Thế giới và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), giá dầu Brent bình quân tháng 10/2026 đạt 125 USD/thùng, mức cao nhất trong năm. Tuy nhiên, trong giai đoạn từ ngày 1–17/11, giá dầu giảm về 96 USD/thùng, tương ứng giảm 22,5%.

Dù giá dầu đã giảm mạnh trong nửa đầu tháng 11, tính chung quý IV đến thời điểm báo cáo, giá Brent vẫn bình quân khoảng 111 USD/thùng, cao hơn khoảng 14% so với mức bình quân 97 USD/thùng của quý III.

Diễn biến này cho thấy chi phí đầu vào của các doanh nghiệp sử dụng dầu mỏ vẫn có thể cao hơn trong quý IV, dù xu hướng giá gần đây đã đảo chiều.

Đối với BSR, vấn đề đáng chú ý không chỉ nằm ở biến động giá dầu mà còn ở diễn biến crack spread và giá trị hàng tồn kho. Khi giá dầu giảm sau giai đoạn tăng nóng, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với rủi ro suy giảm giá trị hàng tồn kho được hình thành ở mặt bằng giá cao.

TCBS đánh giá BSR kém khả quan dù hệ số P/E đang ở mức thấp. Theo đơn vị phân tích, mức P/E này phần lớn dựa trên nền lợi nhuận ở vùng đỉnh chu kỳ, trong khi crack spread đã hạ nhiệt. Đồng thời, giá Brent giảm từ 125 USD/thùng xuống 96 USD/thùng làm gia tăng khả năng BSR ghi nhận lỗ tồn kho trong quý IV.

Như vậy, kết quả kinh doanh đột biến trong 9 tháng đầu năm chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể duy trì mức lợi nhuận tương tự trong những tháng cuối năm. Khả năng giữ được biên lọc dầu và kiểm soát tác động từ biến động giá hàng tồn kho sẽ là những yếu tố quan trọng đối với BSR.

Petrolimex: Biên lợi nhuận qua đỉnh, chờ thay đổi cơ chế điều hành giá

Ở nhóm phân phối xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex, HoSE: PLX) cũng ghi nhận tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận trong 9 tháng năm 2026, nhưng biên lợi nhuận gộp không cải thiện tương ứng.

Trong quý III/2026, doanh thu PLX đạt 138.482 tỷ đồng, tăng 66% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp chỉ đạt 5,3%, thấp hơn nhẹ so với mức 5,4% của quý III/2025.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 3.278 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ năm trước.

So với BSR, mức cải thiện biên lợi nhuận của PLX không đáng kể. Điều này phản ánh sự khác biệt trong cơ cấu hoạt động của hai doanh nghiệp: BSR trực tiếp lọc dầu, chịu ảnh hưởng từ chênh lệch giá giữa dầu thô và các sản phẩm đầu ra; trong khi PLX hoạt động trong lĩnh vực phân phối xăng dầu, chịu tác động từ cơ chế điều hành giá và hiệu quả kinh doanh phân phối.

Theo TCBS, biên lợi nhuận của PLX đã qua giai đoạn thuận lợi nhất. Dù vậy, doanh nghiệp có thể được hưởng lợi từ những thay đổi trong dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu.

Cụ thể, dự thảo được đề cập trong báo cáo hướng tới việc bỏ giá cơ sở và Quỹ bình ổn giá, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc điều chỉnh giá bán.

Nếu cơ chế mới được ban hành và triển khai, đây có thể là yếu tố tác động đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp phân phối xăng dầu, trong đó có Petrolimex. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng thực tế còn phụ thuộc vào nội dung chính thức của quy định và cách thức triển khai trên thị trường.

Với những yếu tố hiện tại, TCBS đánh giá PLX ở mức trung lập, thay vì kém khả quan như BSR.

Triển vọng hai doanh nghiệp phân hóa trong quý IV

Nhìn vào diễn biến giá dầu và kết quả kinh doanh, BSR và PLX đang đứng trước những triển vọng khác nhau trong quý IV/2026.

Đối với BSR, lợi nhuận 9 tháng tăng mạnh nhưng nền lợi nhuận cao cũng khiến kết quả kinh doanh trong các quý tiếp theo đối mặt áp lực so sánh. Đặc biệt, khi crack spread hạ nhiệt và giá dầu giảm nhanh, rủi ro lỗ tồn kho có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận quý IV.

Trong khi đó, PLX có biên lợi nhuận đã qua đỉnh nhưng triển vọng hoạt động kinh doanh có thể được hỗ trợ nếu cơ chế điều hành giá xăng dầu thay đổi theo hướng tăng tính chủ động cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, diễn biến giá dầu quanh khu vực eo biển Hormuz tiếp tục là yếu tố cần theo dõi. Theo danh mục các tín hiệu thị trường trong báo cáo TCBS, căng thẳng tại khu vực này có thể tác động đến diễn biến giá dầu trong thời gian tới.

Nhìn chung, dù cùng hoạt động trong chuỗi giá trị xăng dầu, BSR và PLX có mức độ nhạy cảm khác nhau trước biến động giá hàng hóa. Với BSR, yếu tố quyết định là crack spread và rủi ro hàng tồn kho; còn đối với PLX, cơ chế điều hành giá và biên lợi nhuận phân phối sẽ có ý nghĩa quan trọng hơn.

Nhị Hà

Nguồn Kinh tế Môi trường: https://kinhtemoitruong.vn/bsr-lai-gan-9000-ty-dong-trong-quy-iii-doi-mat-nguy-co-lo-ton-kho-khi-gia-dau-giam-120138.html