BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi CO₂, đón đầu xu hướng sản xuất ít phát thải

Ngày 12/11, BSR phối hợp với Trường Đại học Mỏ - Địa chất tổ chức Hội thảo “Công nghệ thu hồi và lưu trữ CO₂”. Hội thảo tập trung trao đổi những tiến bộ công nghệ trong lĩnh vực này, đồng thời tìm kiếm giải pháp có khả năng ứng dụng tại Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất, phù hợp với đặc thù công nghệ và điều kiện vận hành thực tế.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh BSR.

Tham dự hội thảo, về phía BSR có ông Lê Hải Tuấn, Phó Giám đốc NMLD Dung Quất; đại diện Trung tâm Đổi mới sáng tạo (BSR-IC) và các ban chức năng Tổng công ty. Về phía Trường Đại học Mỏ - Địa chất có PGS.TS. Lê Quang Duyến, Trưởng khoa Dầu khí và Năng lượng, cùng các nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu. Đặc biệt, hội thảo có sự tham gia của Giáo sư Jean-Michel Louis Herri, chuyên gia Kỹ thuật hóa học thuộc Trường Đại học Mỏ Saint-Étienne (Pháp), người có nhiều năm kinh nghiệm nghiên cứu và phát triển công nghệ thu hồi CO₂.

Đặt bài toán giảm phát thải từ thực tiễn sản xuất

Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Hải Tuấn, Phó Giám đốc NMLD Dung Quất cho biết, sau hơn 18 năm vận hành, nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam đã chế biến hơn 120 triệu tấn dầu thô, đóng góp quan trọng vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển kinh tế đất nước.

Hiện nay, NMLD Dung Quất duy trì hoạt động ở mức công suất cao, có thời điểm vượt 120% công suất thiết kế. Cùng với yêu cầu bảo đảm sản xuất ổn định, nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu hóa các nguồn lực, BSR cũng đứng trước yêu cầu ngày càng rõ nét về kiểm soát phát thải, sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm tác động đến môi trường.

Theo ông Lê Hải Tuấn, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, việc nghiên cứu, tiếp cận các công nghệ giảm phát thải tiên tiến có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Trong đó, thu hồi và lưu trữ CO₂ là một hướng công nghệ cần được nghiên cứu nghiêm túc, đánh giá toàn diện về khả năng ứng dụng tại NMLD Dung Quất.

Phó Giám đốc NMLD Dung Quất Lê Hải Tuấn: Công nghệ thu hồi và lưu trữ CO2 sẽ góp phần giúp BSR ứng dụng vào hoạt động của Nhà máy, hướng đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 20250. Ảnh: BSR.

Thực tế, đối với một nhà máy lọc dầu có quy mô lớn, việc lựa chọn công nghệ giảm phát thải không thể chỉ dựa trên hiệu suất xử lý mà còn phải tính đến khả năng tích hợp với hệ thống hiện hữu, điều kiện vận hành, mức tiêu hao năng lượng và chi phí đầu tư. Một giải pháp có hiệu quả về mặt kỹ thuật nhưng chưa phù hợp với điều kiện sản xuất hoặc tạo ra gánh nặng chi phí vận hành sẽ khó có thể triển khai trên quy mô công nghiệp.

Đây cũng là lý do BSR chú trọng hợp tác với các cơ sở nghiên cứu và chuyên gia có kinh nghiệm để tiếp cận những giải pháp công nghệ phù hợp. Theo ông Lê Hải Tuấn, sự phối hợp với Trường Đại học Mỏ - Địa chất sẽ giúp BSR tiếp cận các nghiên cứu chuyên sâu, trao đổi phương pháp và có thêm cơ sở khoa học để lựa chọn công nghệ đáp ứng đặc thù sản xuất của nhà máy, đồng thời bảo đảm yêu cầu tối ưu chi phí.

Ở góc độ nghiên cứu, PGS.TS. Lê Quang Duyến nhấn mạnh vai trò của khoa học, công nghệ và sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường với doanh nghiệp trong giải quyết các bài toán về môi trường, năng lượng.

PGS.TS. Lê Quang Duyến kỳ vọng sự hợp tác giữa Trường Đại học Mỏ - Địa chất và BSR sẽ mở ra nhiều hướng phát triển mới, góp phần hiện thực hoá mục tiêu giảm phát thải của BSR trong tương lai. Ảnh: BSR.

Theo ông, việc nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ thu hồi CO₂ có ý nghĩa thiết thực đối với những cơ sở công nghiệp phát thải lớn như NMLD Dung Quất, đồng thời phù hợp với định hướng của Chính phủ về giảm phát thải khí nhà kính.

Từ nghiên cứu công nghệ đến khả năng ứng dụng

Một nội dung đáng chú ý tại hội thảo là những trao đổi chuyên sâu về nguyên lý thu hồi CO₂, các công nghệ đã được ứng dụng và những phương pháp mới đang được nghiên cứu, phát triển. Trình bày tại hội thảo, Giáo sư Jean-Michel Louis Herri đã phân tích các giải pháp công nghệ, đồng thời giới thiệu kết quả mô phỏng và nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện trong nhiều năm.

Các nghiên cứu tập trung đánh giá những đặc tính quan trọng của quá trình thu hồi CO₂, từ nhiệt động học, động lực học đến quá trình kết tinh và khả năng tối ưu hóa điều kiện vận hành của hệ thống. Đây là những cơ sở khoa học cần thiết để đánh giá hiệu suất công nghệ, lựa chọn thông số vận hành và xem xét khả năng triển khai trong điều kiện sản xuất cụ thể.

Đáng chú ý, bên cạnh hiệu quả thu hồi, các chuyên gia cũng phân tích những yếu tố quyết định tính khả thi về kinh tế, gồm mức tiêu hao năng lượng, chi phí đầu tư, vận hành và bảo trì. Bởi trên thực tế, chi phí thu hồi CO₂ và khả năng duy trì hệ thống ổn định trong thời gian dài là những vấn đề doanh nghiệp cần cân nhắc khi lựa chọn công nghệ.

NMLD Dung Quất. Ảnh: BSR.

Các kết quả nghiên cứu được giới thiệu tại hội thảo không chỉ có tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực lọc hóa dầu mà còn có thể phục vụ một số lĩnh vực khác như xử lý nước, điều hòa không khí và các quy trình công nghiệp. Tuy nhiên, để đưa một giải pháp từ phòng thí nghiệm vào sản xuất, cần có lộ trình thử nghiệm, đánh giá và chuyển giao phù hợp. Đây là khâu quan trọng nhằm kiểm chứng hiệu quả công nghệ trong điều kiện thực tế, thay vì chỉ dựa trên các kết quả nghiên cứu hoặc mô phỏng.

Tại hội thảo, các đại biểu cũng trao đổi về yêu cầu lựa chọn công nghệ phù hợp với đặc thù ngành Dầu khí, điều kiện sản xuất của BSR và định hướng giảm phát thải của Chính phủ. Những vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ và các yêu cầu phát sinh trong quá trình ứng dụng cũng được đặt ra, cho thấy việc triển khai công nghệ thu hồi CO₂ cần được xem xét đồng bộ cả về kỹ thuật, kinh tế và pháp lý.

Bên cạnh nội dung về công nghệ thu hồi CO₂, hội thảo cũng đề cập đến những kết quả nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo mà BSR đã đạt được. Trong đó, công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại NMLD Dung Quất” đã được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7.

Đây là một trong những kết quả đáng chú ý trong hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ của BSR, thể hiện nỗ lực làm chủ công nghệ, phát triển sản phẩm có giá trị chiến lược, phục vụ yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh quốc phòng. Kinh nghiệm tích lũy từ quá trình nghiên cứu, cải tiến và ứng dụng công nghệ cũng là cơ sở để doanh nghiệp tiếp tục mở rộng hợp tác, tiếp cận những lĩnh vực công nghệ mới.

Hội thảo là bước kết nối quan trọng, mở rộng cơ hội để BSR tiếp cận những công nghệ mới, từng bước làm chủ giải pháp giảm phát thải. Ảnh: BSR.

Trên cơ sở các nội dung trao đổi, BSR và Trường Đại học Mỏ - Địa chất định hướng tiếp tục phối hợp với chuyên gia quốc tế để tìm hiểu hiện trạng công nghệ, đặc điểm các nguồn phát thải CO₂ tại NMLD Dung Quất cũng như những giải pháp khoa học, công nghệ mà Tổng công ty đang triển khai. Từ đó, các bên sẽ nghiên cứu, đề xuất những dự án thử nghiệm và phương án ứng dụng công nghệ thu hồi CO₂ theo mô hình hợp tác ba bên.

Việc chủ động nghiên cứu công nghệ thu hồi và lưu trữ CO₂ cho thấy BSR đang từng bước gắn mục tiêu giảm phát thải với hoạt động đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất. Với một doanh nghiệp lọc hóa dầu có quy mô lớn, đây không chỉ là yêu cầu về trách nhiệm môi trường mà còn là bước chuẩn bị cần thiết để thích ứng với những tiêu chuẩn ngày càng cao của ngành năng lượng, hướng tới phát triển bền vững và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.