Bức tranh lợi nhuận ngân hàng quý II dần lộ diện

Khách hàng giao dịch tại Hội sở Vietcombank ở Hà Nội. Ảnh: Trần Việt/TTXVN

Duy trì tăng trưởng hai chữ số

Sau quý I ghi nhận kết quả khả quan, triển vọng lợi nhuận ngành ngân hàng trong quý II/2026 tiếp tục được các công ty chứng khoán đánh giá tích cực.

Theo báo cáo phân tích mới công bố của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS), lợi nhuận sau thuế quý II của các ngân hàng trong phạm vi theo dõi được dự báo tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 6 tháng đầu năm, mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế ước đạt khoảng 16%.

Động lực chính tiếp tục đến từ tăng trưởng tín dụng duy trì tích cực. MBS dự báo tín dụng của nhóm ngân hàng theo dõi sẽ tăng khoảng 9% tính đến cuối quý II, trong đó phân khúc khách hàng doanh nghiệp vẫn đóng vai trò dẫn dắt.

Nhờ đó, thu nhập lãi thuần quý II được kỳ vọng tăng 15,7% so với cùng kỳ, cao hơn tốc độ tăng 11,3% của thu nhập ngoài lãi. Bên cạnh hoạt động tín dụng, nguồn thu ngoài lãi cũng đang phục hồi nhờ doanh thu dịch vụ cải thiện và các khoản thu hồi nợ đã xử lý rủi ro.

Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận chưa thực sự thuận lợi khi các ngân hàng vẫn phải đối mặt với nhiều sức ép. Biên lãi thuần (NIM) tiếp tục chịu ảnh hưởng bởi môi trường lãi suất thấp trong khi chi phí vốn chưa giảm tương ứng. Đồng thời, áp lực nợ xấu vẫn hiện hữu khiến nhiều ngân hàng phải duy trì mức trích lập dự phòng cao.

Theo MBS, chi phí dự phòng của nhóm ngân hàng theo dõi có thể tăng khoảng 19% so với cùng kỳ, qua đó làm giảm một phần tốc độ tăng lợi nhuận.

Những dự báo này cũng phù hợp với diễn biến trong quý I/2026. Thống kê từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng cho thấy tổng lợi nhuận trước thuế toàn ngành đạt hơn 94.000 tỷ đồng, tăng khoảng 14% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên vẫn có tới 6 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận suy giảm, cho thấy sự phân hóa đã xuất hiện từ đầu năm.

Công ty cổ phần chứng khoán SSI cũng dự báo lợi nhuận ngành ngân hàng năm 2026 tiếp tục tăng trưởng hai chữ số nhưng khoảng cách giữa các ngân hàng sẽ ngày càng lớn, trong đó những ngân hàng có nền tảng vốn mạnh và khả năng mở rộng tín dụng tốt sẽ chiếm ưu thế.

Phân hóa mạnh giữa các nhóm ngân hàng

Điểm đáng chú ý trong bức tranh lợi nhuận quý II năm nay là tốc độ tăng trưởng không đồng đều giữa các ngân hàng.

Theo dự báo của MBS, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) và Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) sẽ là hai ngân hàng dẫn đầu về tăng trưởng lợi nhuận trước thuế, với mức tăng lần lượt 51,9% và 50,2% so với cùng kỳ.

Lợi thế lớn nhất của hai ngân hàng này đến từ việc được cấp hạn mức tăng trưởng tín dụng cao hơn mặt bằng chung sau khi tham gia nhận chuyển giao bắt buộc các ngân hàng yếu kém.

Đối với VPBank, tăng trưởng tín dụng đến cuối quý II được kỳ vọng đạt khoảng 25%, chủ yếu nhờ cho vay doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Thu nhập lãi thuần dự kiến tăng khoảng 34%, trong khi hoạt động dịch vụ tiếp tục phục hồi nhờ thanh toán và bảo hiểm. Theo MBS, lợi nhuận trước thuế quý II của VPBank có thể đạt khoảng 9.374 tỷ đồng, tăng hơn 51% so với cùng kỳ.

Trong khi đó, HDBank được dự báo đạt lợi nhuận trước thuế hơn 7.000 tỷ đồng, tăng trên 50%. Ngân hàng này được kỳ vọng cải thiện NIM nhờ ghi nhận các khoản lãi từ việc cấp hạn mức tín dụng trước cho nhóm khách hàng truyền thống có tính mùa vụ.

Ở nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, lợi nhuận vẫn duy trì tăng trưởng hai chữ số nhưng tốc độ ổn định hơn.

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu về quy mô lợi nhuận với mức lợi nhuận trước thuế quý II dự báo đạt khoảng 12.827 tỷ đồng, tăng 16%. MBS kỳ vọng NIM của ngân hàng tiếp tục cải thiện nhờ lợi thế chi phí vốn thấp và tỷ trọng cho vay trung, dài hạn gia tăng.

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) được dự báo đạt lợi nhuận trước thuế khoảng 13.800 tỷ đồng, tăng gần 14%, chưa bao gồm khoản lợi nhuận bất thường nếu hoàn tất chuyển nhượng dự án VietinBank Tower trong quý II.

Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) được dự báo đạt gần 9.921 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng khoảng 15%, dù tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức khoảng 5%. Ngân hàng được kỳ vọng cải thiện nguồn thu từ xử lý nợ xấu và dịch vụ để bù đắp áp lực từ NIM.

Ngoài các ngân hàng trên, Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB), Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB), Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cũng được dự báo duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số.

Ở chiều ngược lại, không phải ngân hàng nào cũng được hưởng lợi từ môi trường kinh doanh hiện nay.

Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) được dự báo gần như đi ngang do tăng trưởng tín dụng ở mức khiêm tốn và nguồn thu ngoài lãi suy giảm sau nền cao của năm trước.

Đáng chú ý hơn là ba ngân hàng được dự báo lợi nhuận giảm gồm Ngân hàng TMCP Lộc Phát (LPBank), Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu (Eximbank) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank).

Trong đó, Sacombank được dự báo ghi nhận mức giảm mạnh nhất khi lợi nhuận sau thuế quý II chỉ còn khoảng 1.666 tỷ đồng, giảm hơn 42% so với cùng kỳ. Nguyên nhân đến từ việc không còn khoản thu lớn từ thanh lý tài sản như năm trước, NIM suy giảm và chi phí dự phòng tăng mạnh khi áp lực nợ xấu vẫn ở mức cao.

Nguồn thu ngoài lãi trở thành "động cơ" mới

Không chỉ tăng trưởng tín dụng, giới phân tích cho rằng cấu trúc lợi nhuận của ngành ngân hàng đang có sự thay đổi đáng kể.

Theo đơn vị cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm độc lập FiinRatings, sau giai đoạn tín dụng tăng trưởng rất nhanh trong năm 2025, năm 2026 ngành ngân hàng bước vào giai đoạn tăng trưởng có chọn lọc hơn khi tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức cao, thanh khoản chịu nhiều áp lực hơn và yêu cầu quản trị rủi ro ngày càng chặt chẽ.

FiinRatings dự báo NIM toàn ngành sẽ tiếp tục duy trì dưới 3% trong năm 2026 do chi phí vốn cao và lợi suất cho vay thu hẹp. Trong bối cảnh đó, các nguồn thu ngoài tín dụng sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng lợi nhuận.

Thực tế, nhiều ngân hàng đã chuyển dịch mạnh sang mô hình hệ sinh thái tài chính nhằm giảm phụ thuộc vào hoạt động cho vay truyền thống.

Tại VPBank, lợi nhuận ngày càng được đóng góp từ các mảng chứng khoán, tài chính tiêu dùng, bảo hiểm và tái cơ cấu. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cũng đang đặt mục tiêu nâng tỷ trọng lợi nhuận từ các công ty thành viên từ khoảng 10% hiện nay lên 30% trong thời gian tới.

Song song với đó, nhiều ngân hàng như Vietcombank, LPBank, HDBank, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) hay Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) cũng đã công bố kế hoạch hiện diện tại Trung tâm Tài chính quốc tế TP Hồ Chí Minh (VIFC), hướng đến mở rộng hoạt động tài chính quốc tế, đa dạng hóa nguồn vốn và tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới trong dài hạn.

Theo giới phân tích, khi tăng trưởng tín dụng dần chịu giới hạn bởi các yêu cầu về vốn và quản trị rủi ro, khả năng phát triển hệ sinh thái tài chính, mở rộng nguồn thu phí và nâng cao hiệu quả hoạt động sẽ trở thành yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh của các ngân hàng.

Nhìn tổng thể, bức tranh lợi nhuận quý II/2026 vẫn được dự báo tích cực với mức tăng trưởng khoảng 15%. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các ngân hàng sẽ ngày càng rõ nét hơn. Những ngân hàng có lợi thế về quy mô vốn, hạn mức tín dụng, chất lượng tài sản và khả năng đa dạng hóa nguồn thu nhiều khả năng sẽ tiếp tục nới rộng khoảng cách với phần còn lại của thị trường trong giai đoạn tới.