Bức tranh nổi tiếng 'Đêm đầy sao' từ đâu mà có?

Tác giả: Neil deGrasse Tyson/NXB Trẻ

Thông điệp từ những vì sao

Cuốn sách trình bày về cách khoa học nhìn nhận thế giới và Trái đất như một tổng thể, qua đó bộ não con người có khả năng thiết lập lại và điều chỉnh các ưu tiên của cuộc sống, định hình hành động mà chúng ta có thể thực hiện để ứng phó với sự chia rẽ và phân cực trong nền văn hóa và chính trị.

Bức tranh nổi tiếng 'Đêm đầy sao' từ đâu mà có?

Sự cận kề của một “ngôi sao” với Trăng lưỡi liềm vẫn là biểu tượng thiêng liêng của đức tin. Vincent van Gogh cũng không thể làm ngơ.

Tính mỹ học của những gì đẹp đẽ và được mong đợi trong văn hóa thường thay đổi theo từng mùa, từng năm, và từng thế hệ, đặc biệt đối với thời trang, nghệ thuật, kiến trúc, và cơ thể con người.

Dựa trên quy mô của ngành công nghiệp mỹ phẩm và phức hợp công nghiệp làm đẹp lớn hơn, những người ngoài hành tinh ghé thăm chắc chắn sẽ nghĩ rằng chúng ta thấy mình xấu xí không thể sửa chữa được, luôn cần “sự cải thiện.”

Chúng ta đã thiết kế các công cụ gia dụng để duỗi tóc xoăn và uốn tóc thẳng. Chúng ta phát minh ra các phương pháp thay thế tóc bị mất và loại bỏ đám lông không mong muốn. Chúng ta sử dụng thuốc nhuộm hóa học để làm sẫm tóc sáng màu và làm sáng màu tóc sẫm. Chúng ta không chấp nhận mụn trứng cá hoặc bất kỳ khuyết điểm nào trên da. Chúng ta đi giày khiến mình cao hơn và dùng nước hoa khiến mình thơm hơn. Chúng ta trang điểm để làm nổi bật những điểm đẹp đẽ và che giấu những khuyết điểm của vẻ ngoài.

Sau cùng, không có nhiều yếu tố thực sự tự nhiên hoặc di truyền về ngoại hình của chúng ta. Cái đẹp mà chúng ta tạo ra thậm chí còn không được coi là vẻ bề ngoài. Nó sẽ trôi đi dưới vòi hoa sen.

Hình ảnh minh họa khung cảnh tạo cảm hứng cho Vincent van Gogh sáng tác bức tranh nổi tiếng. Ảnh: TwistedSifter.

Những gì thực sự khách quan hay chân thực - đặc biệt là trên Trái đất hoặc trên thiên đường - thường mang vẻ đẹp riêng vượt qua thời gian, không gian, và văn hóa. Hoàng hôn vẫn luôn mê hoặc, mặc dù bạn thấy nó mỗi ngày.

Dù đẹp đến thế nào, chúng ta cũng đều biết rõ về các nguồn năng lượng nhiệt hạch trong lõi Mặt trời. Chúng ta biết về hành trình quanh co của các photon khi chúng leo ra khỏi Mặt trời. Chúng ta biết về hành trình chóng vánh của chúng qua không gian, cho đến khi chúng khúc xạ qua bầu khí quyển của Trái đất, trên đường đến võng mạc của mắt.

Sau đó, não xử lý và “nhìn thấy” hình ảnh hoàng hôn. Những sự kiện bổ sung này - chính là những sự thật khoa học - có sức mạnh làm sâu sắc thêm bất kỳ ý nghĩa nào mà chúng ta có thể gán cho vẻ đẹp của thiên nhiên.

Hầu như không ai trong chúng ta từng thấy chán trước những thác nước hay Trăng tròn mọc lên trên đường chân trời vùng núi hay thành thị. Chúng ta luôn không nói nên lời trước cảnh tượng phi thường là nhật thực toàn phần.

Ai có thể quay lưng khi Trăng lưỡi liềm và Kim tinh cùng nhau lơ lửng trên bầu trời chạng vạng? Người Hồi giáo thì không. Sự cận kề của một “ngôi sao” với Trăng lưỡi liềm vẫn là biểu tượng thiêng liêng của đức tin này. Vincent van Gogh cũng không thể làm ngơ.

Vào ngày 21 tháng Sáu năm 1889, ông đã bắt được cảnh tượng đó từ bầu trời trước bình minh ở Saint-Rémy, Pháp, tạo ra bức tranh có lẽ là nổi tiếng nhất của ông, Đêm Đầy Sao. Và chúng ta dường như không bao giờ có đủ ảnh panorama phong cảnh từ các xe tự hành thám hiểm hành tinh hay hình ảnh vũ trụ được Kính viễn vọng Không gian Hubble và các cổng kết nối vũ trụ khác cung cấp. Những sự thật về thiên nhiên tràn ngập vẻ đẹp và sự kỳ diệu, trải rộng đến phạm vi lớn nhất của không gian và thời gian.

Do đó, không có gì ngạc nhiên khi Chúa Trời hoặc các vị thần mà chúng ta tôn thờ thường chiếm giữ những nơi cao, nếu không nói là chính bầu trời. Hoặc chúng ta coi những nơi cao gần với Chúa hơn - từ đỉnh núi đến những đám mây bồng bềnh rồi đến bầu trời.

Con tàu Noah neo trên đỉnh Núi Ararat, không phải ở bờ hồ hay bờ sông. Moses không nhận được Mười Điều Răn trong một thung lũng hay trên đồng bằng. Chúng đến với ông trên đỉnh Núi Sinai. Núi Zion và Núi Olives là những nơi linh thiêng ở Trung Đông, cũng như Núi Beatitudes, nơi có khả năng là địa điểm diễn ra Bài giảng trên Núi nổi tiếng của Chúa Jesus.

Núi Olympus là một nơi cao vượt trên những đám mây, đông đúc các vị thần Hy Lạp. Không chỉ vậy, các bàn thờ thường được xây dựng ở những nơi cao, không phải thấp, ví dụ như nghi lễ hiến tế người của người Aztec, thường được tổ chức trên đỉnh các kim tự tháp ở vùng Mesoamerica.

Chúng ta đã bao nhiêu lần nhìn thấy những tấm áp phích, hoặc thậm chí là tác phẩm nghệ thuật đẹp đẽ, mô tả các tiểu thiên sứ, thiên thần, các vị thánh, hay chính Chúa Trời với bộ râu dài lơ lửng trên một đám mây vũ tích - lớn nhất trong tất cả các loại mây.

Việc phân loại mây đã khiến nhà khí tượng học người Scotland Ralph Abercromby say mê, và vào năm 1896, ông đã ghi chép lại nhiều loại nhất có thể trên khắp thế giới, tạo ra một chuỗi số cho chúng.

Bạn đoán đúng rồi đấy. Mây vũ tích đứng ở vị trí thứ 9, vô tình gieo mầm cho khái niệm bất diệt về việc ở trên “chín tầng mây” khi đang trong trạng thái hạnh phúc. Kết hợp chín tầng mây với những tia nắng mặt trời chiếu đến mọi ngóc ngách, và bạn không thể không nghĩ đến vẻ đẹp thần thánh.

Thay vào đó, các tôn giáo vật linh, phổ biến ở các dân tộc bản địa trên khắp thế giới từ Alaska đến Australia, thường khẳng định rằng bản thân thiên nhiên - suối, cây, gió, mưa, và núi - được thấm đẫm một loại năng lượng tinh thần nào đó.