Những rủi ro khi bóng tối tự nhiên bị che lấp bởi ánh sáng nhân tạo
Ánh sáng nhân tạo đang ngày càng lấn át bóng tối tự nhiên, khiến ánh trăng và các vì sao dần biến mất khỏi bầu trời đêm ở nhiều khu vực trên thế giới. Các nhà khoa học cảnh báo hiện tượng này không chỉ làm giảm khả năng quan sát thiên văn mà còn gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe con người và sự cân bằng sinh thái.
Ánh sáng nhân tạo đang gây hại cho thế giới tự nhiên như thế nào. Ảnh: nature.com
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature, lượng ánh sáng nhân tạo vào ban đêm trên toàn cầu đã tăng khoảng 16% trong giai đoạn 2014–2022, đồng thời cường độ chiếu sáng cũng tăng trung bình 9%. Sự gia tăng này diễn ra ở hầu hết các khu vực đô thị, nơi ánh sáng từ đèn đường, biển quảng cáo, công trình xây dựng, sân vận động và phương tiện giao thông ngày càng dày đặc.
Các chuyên gia y tế cho biết việc tiếp xúc kéo dài với ánh sáng nhân tạo vào ban đêm có thể làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của con người, ảnh hưởng đến quá trình tiết hormone melatonin, yếu tố giúp cơ thể dễ ngủ. Tình trạng này được cho là làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh như béo phì, tiểu đường và trầm cảm. Đặc biệt, ánh sáng trắng hoặc ánh sáng xanh có cường độ mạnh gây tác động tiêu cực lớn hơn.
Không chỉ con người, nhiều loài động vật cũng đang chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Chim di cư vốn dựa vào ánh trăng và các vì sao để định hướng có thể bị lạc đường do ánh sáng đô thị. Một số loài chim khác bị đánh lừa về chu kỳ sinh sản, dẫn đến ấp trứng nở vào thời điểm không có đủ nguồn thức ăn cho chim non.
Các loài côn trùng như bướm đêm và bọ cánh cứng bị thu hút mạnh bởi ánh sáng nhân tạo, khiến chúng bay vòng quanh nguồn sáng cho đến khi kiệt sức và chết. Theo các nhà nghiên cứu, hàng tỷ côn trùng có thể bị tiêu diệt mỗi năm vì nguyên nhân này. Trong khi đó, các loài động vật hoạt động về đêm như dơi, nhím hay nhiều loài cá di cư cũng đang bị thu hẹp môi trường sống do ánh sáng nhân tạo.
Nghiên cứu cho thấy mức độ ô nhiễm ánh sáng gia tăng mạnh nhất tại châu Á, đặc biệt ở Trung Quốc và Ấn Độ. Tại Mỹ, ánh sáng đô thị tăng mạnh ở bờ Tây, trong khi một số khu vực phía Đông và Trung Tây lại có xu hướng giảm nhờ hiệu quả năng lượng và thay đổi cơ cấu dân cư. Ở châu Âu, cường độ ánh sáng nhìn chung giảm khoảng 4% so với năm 2014, đặc biệt tại Pháp, Anh và Hà Lan.
Nhiều quốc gia châu Âu đã ban hành quy định nhằm hạn chế ô nhiễm ánh sáng, như yêu cầu tắt đèn công cộng và biển hiệu sau một giờ đêm hoặc quy định hướng chiếu sáng xuống mặt đất thay vì phát tán ra môi trường xung quanh. Một số thành phố như Fulda (Đức) còn áp dụng hệ thống chiếu sáng thông minh, chỉ tăng độ sáng khi có người di chuyển, giúp giảm tới 90% tác động tới côn trùng.
Các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên chiếu sáng ở những khu vực thực sự cần thiết, sử dụng ánh sáng màu vàng ấm dưới 3000 Kelvin và ứng dụng cảm biến chuyển động để giảm thiểu lãng phí ánh sáng. Những biện pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ của con người mà còn góp phần bảo vệ các loài côn trùng như đom đóm, vốn đang bị đe dọa do mất môi trường sống tự nhiên ban đêm.
Tin nóng
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Würzburg (Đức) phát triển robot tự hành trên sao Hỏa lấy cảm hứng từ thằn lằn sa mạc.
Tên lửa không người lái New Glenn của Blue Origin đã phát nổ trên bệ phóng tại bang Florida trong một cuộc thử nghiệm ngày 28/5, giáng thêm một đòn vào tham vọng không gian của tỷ phú Jeff Bezos trong bối cảnh công ty đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách với SpaceX của tỷ phú Elon Musk.
Quái vật Labrujasuchus expectatus 212 triệu tuổi trông giống một con khủng long kỳ dị 'lai' với cá sấu.
Hàng trăm cấu trúc hình tròn khổng lồ trên bề mặt sao Kim có thể giúp giải mã phần bên trong của hành tinh có khối lượng gần bằng Trái đất.
Nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Nature Communications cho thấy khoảng 16% diện tích băng biển ở Nam Cực đang chịu tác động từ những con sóng dữ dội của Nam Đại Dương. Phát hiện này mang lại một bức tranh rõ nét đầu tiên về một khu vực quan trọng nhưng chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng, gọi là Vùng băng biên (MIZ) - vùng băng biển tiếp xúc trực tiếp với đại dương.
Chiều 29/5, đại diện lãnh đạo Vườn quốc gia Pù Mát (tỉnh Nghệ An) xác nhận thông tin và cho biết, trong ngày 28/5 đơn vị đã tiếp nhận 2 cá thể rùa núi viền quý hiếm do chính quyền các địa phương, cơ quan chức năng phối hợp bàn giao để chăm sóc, theo dõi trước khi thả về môi trường tự nhiên.
Tin mới
Một nghiên cứu mới từ Nhật Bản cho thấy hình dạng hộp sọ con người hiện đại đã khác đáng kể so với tổ tiên cách đây chỉ vài thế hệ, mở ra nhiều câu hỏi lớn về tác động của lối sống hiện đại lên cơ thể người.
Liệu Mặt trăng có thể cứu các loài động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng trên Trái đất?
Trong các thư viện và kho lưu trữ trên khắp thế giới, có những thông điệp và tài liệu lịch sử ẩn sau các mật mã khó hiểu. Trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp các nhà sử học giải mã những văn bản bí ẩn này.
Tên lửa New Glenn của Blue Origin đã phát nổ trong quá trình thử nghiệm đốt động cơ tại bệ phóng ở khu vực Cape Canaveral, bang Florida, Mỹ, tạo ra quả cầu lửa lớn và làm rung chuyển nhiều khu dân cư lân cận.
Các chuyên gia Australia vừa công bố kết quả nghiên cứu dựa trên những tiến hành đo đạc được tại Vùng băng ven biển: Khoảng 16% bang ở biển Nam Cực bị ảnh hưởng bởi sóng đến từ vùng biển Nam Đại Dương.
Sự cố xảy ra tối 28/5 (giờ Mỹ) tại bang Florida khi Blue Origin tiến hành thử nghiệm đốt tĩnh đối với New Glenn, tên lửa hạng nặng được phát triển suốt gần 10 năm qua. Hình ảnh được Nasa ghi lại cho thấy tên lửa được kích hoạt động cơ trước khi bất ngờ biến thành một quả cầu lửa lớn, tạo ra cột khói và ngọn lửa bốc cao trên bầu trời. Blue Origin xác nhận đã xảy ra một 'sự cố bất thường' trong quá trình thử nghiệm. NASA cho biết sẽ xem xét ảnh hưởng của sự cố đối với chương trình Artemis và kế hoạch xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng.
Sự cận kề của một 'ngôi sao' với Trăng lưỡi liềm vẫn là biểu tượng thiêng liêng của đức tin. Vincent van Gogh cũng không thể làm ngơ.
Tên lửa của hãng Blue Origin thuộc sở hữu của tỷ phú Jeff Bezos vừa phát nổ trong lúc thử nghiệm trên bệ phóng, làm rung chuyển các ngôi nhà gần đó và khiến bầu trời rực lên màu cam.