Bức tranh ung thư ở Việt Nam qua những con số

Znews | Sức khỏe

Bức tranh ung thư ở Việt Nam

qua những con số

Theo công bố mới nhất từ GLOBOCAN, thế giới ghi nhận hơn 20,6 triệu ca ung thư mới, trong khi Việt Nam chứng kiến biến động đáng chú ý ở các bệnh lý hàng đầu.

Xem số liệu

Thế giới

Ca mắc mới

20.636.441

Ca tử vong

9.762.507

Hiện mắc trong 5 năm

54.244.091

Việt Nam

Ca mắc mới

177.404

Ca tử vong

111.015

Hiện mắc trong 5 năm

404.153

Bức tranh ung thư trên thế giới

Hơn 20,6 triệu ca mắc mới ung thư được ghi nhận trên toàn thế giới, kèm 9,76 triệu ca tử vong, trên quy mô dân số ước tính 8,12 tỷ người. 54,24 triệu người hiện sống chung với ung thư trong vòng 5 năm qua.

Dân số

8,12

tỷ

8.116.361.037 người

Nam 4,08 tỷ

Nữ 4,03 tỷ

Ca mắc mới

20,64

triệu

20.636.441 ca

Nam 10,61 triệu

Nữ 10,02 triệu

Ca tử vong

9,76

triệu

9.762.507 ca

Nam 5,48 triệu

Nữ 4,28 triệu

Hiện mắc trong 5 năm

54,24

triệu

54.244.091 người

Top 5 ung thư nhiều nhất thế giới

Mắc mới

Tử vong

1. Phổi

2.637.005 ca (12,8%)

2. Vú

2.434.087 ca (11,8%)

3. Đại trực tràng

2.041.007 ca (9,9%)

4. Tiền liệt tuyến

1.546.112 ca (7,5%)

5. Dạ dày

980.286 ca (4,8%)

Các loại khác

10.997.944 ca (53,3%)

1. Phổi

1.861.839 ca (19,1%)

2. Đại trực tràng

917.895 ca (9,4%)

3. Gan

732.489 ca (7,5%)

4. Vú

693.660 ca (7,1%)

5. Dạ dày

641.554 ca (6,6%)

Các loại khác

4.915.070 ca (50,3%)

Chọn để xem chi tiết

Nguy cơ mắc ung thư trước 75 tuổi

19,8

%

Nam 21,4%

Nữ 18,5%

194,9

ca mắc mới trên 100.000 dân, chuẩn hóa theo tuổi (Nam 209,6, nữ 185,8)

Nguy cơ tử vong trước 75 tuổi

9,2

%

Nam 11,0%

Nữ 7,6%

87,8

ca tử vong trên 100.000 dân, chuẩn hóa theo tuổi (Nam 106,2, nữ 72,8)

Ung thư hàng đầu ở nam giới

Phổi

15,4%

Tiền liệt tuyến

14,6%

Đại trực tràng

10,7%

Dạ dày

6,0%

Gan

5,5%

Ung thư hàng đầu ở nữ giới

Vú

24,3%

Phổi

10,0%

Đại trực tràng

9,0%

Tuyến giáp

7,1%

Cổ tử cung

6,0%

Tình hình ung thư tại Việt Nam

177.404 ca mắc mới và 111.015 ca tử vong do ung thư được ghi nhận tại Việt Nam, trên quy mô dân số 100,99 triệu người. Tính trong cùng kỳ, cứ 100 ca mắc mới có khoảng 63 ca tử vong, còn trên thế giới là khoảng 47 ca.

Dân số

100,99

triệu

100.987.690 người, 1,24% dân số thế giới

Nam 49,46 triệu

Nữ 51,52 triệu

Ca mắc mới

177.404

Bằng 0,86% số ca thế giới

Nam 85.748

Nữ 91.656

Ca tử vong

111.015

Bằng 1,14% số ca thế giới

Nam 63.167

Nữ 47.848

Hiện mắc trong 5 năm

404.153

Bằng 0,75% số ca thế giới

Nam 164.696

Nữ 239.457

Việt Nam và thế giới

Nguy cơ mắc ung thư trước 75 tuổi

Thế giới

19,8%

Việt Nam

15,4%

Nguy cơ tử vong trước 75 tuổi

Thế giới

9,2%

Việt Nam

10,2%

142,4

ca mắc mới trên 100.000 dân tại Việt Nam, chuẩn hóa theo tuổi. Thế giới: 194,9

88,5

ca tử vong trên 100.000 dân tại Việt Nam, chuẩn hóa theo tuổi. Thế giới: 87,8

Cùng 5 loại ung thư, thứ hạng đảo chiều giữa mắc mới và tử vong

Mắc mới

Tử vong

1. Vú

25.711 ca (14,5%)

2. Phổi

23.085 ca (13,0%)

3. Đại trực tràng

22.584 ca (12,7%)

4. Gan

14.591 ca (8,2%)

5. Dạ dày

12.373 ca (7,0%)

1. Phổi

21.340 ca (19,2%)

2. Gan

13.664 ca (12,3%)

3. Đại trực tràng

10.990 ca (9,9%)

4. Vú

10.609 ca (9,6%)

5. Dạ dày

10.280 ca (9,3%)

Số ca tử vong trên 100 ca mắc mới

Gan

93,6

Phổi

92,4

Dạ dày

83,1

Đại trực tràng

48,7

Vú

41,3

Nữ mắc nhiều hơn, nam tử vong nhiều hơn

Ca mắc mới

Nam

85.748

Nữ

91.656

Ca tử vong

Nam

63.167

Nữ

47.848

Hiện mắc trong 5 năm

Nam

164.696

Nữ

239.457

Ung thư hàng đầu ở nam giới Việt Nam

Phổi

18,8%

Đại trực tràng

14,7%

Gan

13,0%

Dạ dày

9,2%

Thực quản

7,4%

Nguy cơ mắc trước 75 tuổi 17,0%, tử vong 13,0%. Chuẩn hóa theo tuổi: 154,8 ca mắc mới và 113,7 ca tử vong trên 100.000 dân.

Ung thư hàng đầu ở nữ giới Việt Nam

Vú

28,1%

Tuyến giáp

11,0%

Đại trực tràng

10,9%

Cổ tử cung

9,0%

Phổi

7,6%

Nguy cơ mắc trước 75 tuổi 14,2%, tử vong 7,9%. Chuẩn hóa theo tuổi: 136,6 ca mắc mới và 69,4 ca tử vong trên 100.000 dân.

Gần 4/10 ca ung thư có thể phòng tránh

Tiêm vaccine viêm gan B và HPV

Khoảng 10% ca ung thư mới trên thế giới do nhiễm trùng. WHO khuyến cáo trẻ sơ sinh tiêm mũi viêm gan B đầu tiên trong 24 giờ sau sinh. Vaccine HPV ưu tiên bé gái 9-14 tuổi: nữ dưới 21 tuổi tiêm 1-2 liều, từ 21 tuổi tiêm 2 liều.

Nói không với thuốc lá

Thuốc lá là nguyên nhân gây ung thư phòng tránh được hàng đầu, liên quan 15% ca ung thư mới trên thế giới, gây ra khoảng 80% ca ung thư phổi.

Không có mức rượu bia nào an toàn

Rượu bia gây ít nhất 7 loại ung thư, được IARC xếp vào nhóm 1, nhóm chắc chắn gây ung thư, cùng nhóm với thuốc lá và amiăng.

Ăn nhiều rau quả, hạn chế thịt chế biến sẵn

Mỗi ngày ăn ít nhất 400 g rau và trái cây, dưới 5 g muối. Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông thuộc nhóm 1 gây ung thư. Thịt đỏ thuộc nhóm 2A, tức có nguy cơ gây ung thư.

Tránh khói bụi, hóa chất và tia UV

Ô nhiễm không khí là nguyên nhân chính gây ung thư phổi, sau thuốc lá. Nên hạn chế đun nấu bằng than, củi trong nhà và bảo hộ khi làm việc với hóa chất độc hại như amiăng. Che chắn khi ra nắng.

Điều trị vi khuẩn HP

Phần lớn ca ung thư dạ dày có liên quan đến vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Theo IARC, điều trị diệt HP giúp giảm 36% số ca ung thư dạ dày mới.

Tầm soát ung thư cổ tử cung

Phụ nữ nên xét nghiệm HPV DNA từ 30 tuổi, lặp lại mỗi 5-10 năm. Phụ nữ nhiễm HIV nên bắt đầu từ 25 tuổi, lặp lại mỗi 3-5 năm.

Phát hiện sớm ung thư vú

Ở nơi đủ điều kiện, phụ nữ 50-69 tuổi nên chụp nhũ ảnh định kỳ 2 năm một lần. Ở nơi nguồn lực hạn chế, ưu tiên nhận biết sớm dấu hiệu bất thường và khám vú lâm sàng.

Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC thuộc WHO), số liệu GLOBOCAN 2024 (IARC/WHO, công bố tháng 7/2026) và GLOBOCAN 2022.