Thảo luận tại Hội trường về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, các đại biểu cho rằng, việc tích hợp 4 Chương trình thành một Chương trình tổng thể không đơn thuần hợp nhất về mặt tổ chức hay tên gọi mà phải tạo ra một phương thức quản trị mới hiệu quả hơn, minh bạch hơn và hướng mạnh đến người dân.
Đại biểu Quốc hội Bùi Văn Dũng nhấn mạnh, vấn đề cốt lõi của việc tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia là làm thế nào để không mất đi tính đặc thù của từng lĩnh vực. Đại biểu đề nghị quán triệt nguyên tắc “Thống nhất về mục tiêu và quản trị, nhưng tôn trọng đặc thù chuyên môn”. “Văn hóa không thể quản trị hoàn toàn như đầu tư hạ tầng. Giáo dục không thể đánh giá như giảm nghèo”.
Các đại biểu Quốc hội đề nghị việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 phải tạo ra hiệu quả thực chất, không lấy tỷ lệ giải ngân làm thước đo cao nhất, mà đánh giá bằng khả năng tạo sinh kế bền vững và những thay đổi cụ thể trong đời sống người dân.
Sáng 20/8, thảo luận tại hội trường Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, đại biểu Nguyễn Thị Kim Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh) đã đóng góp nhiều ý kiến quan trọng về chủ trương hợp nhất 4 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035.
ĐBQH Nguyễn Vũ Trung đề nghị bổ sung các chỉ tiêu cụ thể về nhân lực và dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại trạm y tế.
Việc tích hợp thành 1 chương trình là bước đổi mới quan trọng, song cần đi kèm phương thức quản trị mới, lấy người dân làm chủ thể, chú trọng sinh kế và đo lường hiệu quả thực chất.
Cho ý kiến về việc tích hợp 4 chương trình mục tiêu quốc gia thành 1 chương trình, các ĐBQH bày tỏ đồng tình với việc đẩy mạnh phân cấp, song đề nghị làm rõ nguyên tắc phân cấp đi đôi với năng lực, nguồn lực.
Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, sáng 20/8, thảo luận về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035, đại biểu Bùi Văn Dũng đề nghị cần đổi mới tư duy quản trị, chuyển từ quản lý nguồn lực sang quản trị kết quả phát triển; trong đó, sự phát triển của con người và chất lượng cuộc sống của Nhân dân phải được xác định là thước đo cuối cùng.
Đại biểu Quốc hội đề nghị phát triển văn hóa phải lấy con người làm trung tâm, tránh đầu tư theo tư duy “xây cho đủ” nhưng thiếu kinh phí, nhân lực và nội dung hoạt động. Hiệu quả phải được đo bằng sự cải thiện thực chất đời sống tinh thần của người dân.