Bước 1 chân vào 'cửa tử' vẫn nghĩ chỉ trúng gió, 3 dấu hiệu sớm báo đột quỵ

Sáng sớm ngủ dậy, anh N.V.T (37 tuổi, nhân viên IT tại Hà Nội) bất ngờ thấy chóng mặt, đau đầu. Cơn đau xuất hiện đột ngột, tăng dần nhưng anh chỉ nghĩ mình “trúng gió” do mở cửa nhà sớm. Nửa buổi sáng, cơ thể vẫn mệt mỏi, anh nhờ người nhà cạo gió rồi nằm nghỉ. Ngay cả khi cơn đau đầu trở nên dữ dội hơn, anh vẫn chủ quan cho rằng do thiếu ngủ.

Chỉ đến khi bắt đầu nói khó, tay yếu dần, gia đình mới vội đưa anh đi cấp cứu. Lúc này, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng đột quỵ não, bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị và đối mặt nguy cơ để lại di chứng nặng nề.

Không ít trường hợp có dấu hiệu đột quỵ sớm nhưng không nhận ra.

Theo TS.BS Đào Việt Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam ở cả nam và nữ. Đáng lo ngại, bệnh không còn là “đặc quyền” của người cao tuổi mà đang ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở nhóm làm việc căng thẳng, ít vận động.

Trong nhận diện đột quỵ, quy tắc F.A.S.T (méo miệng, yếu tay, nói khó, gọi cấp cứu ngay) đã trở nên quen thuộc. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những trường hợp “FAST âm tính” - tức là biểu hiện không điển hình, dễ khiến người bệnh và gia đình chủ quan, trong khi não bộ đã bắt đầu tổn thương.

3 dấu hiệu sớm dễ bị bỏ qua

Thứ nhất, mất thị lực đột ngột. Người bệnh có thể nhìn mờ hoặc mất thị lực một bên mắt trong thời gian ngắn. Vì triệu chứng xảy ra thoáng qua, nhiều người nhầm với bệnh về mắt nên không đi khám ngay.

Thứ hai, chóng mặt dữ dội. Không giống cảm giác choáng váng thông thường, người bệnh thấy quay cuồng, mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng, thậm chí không thể đứng vững.

Thứ ba, đau đầu “sét đánh”. Đây là cơn đau xuất hiện đột ngột, dữ dội, khác hẳn những cơn đau đầu trước đó, có thể là dấu hiệu cảnh báo xuất huyết não.

Chính những biểu hiện “đánh lừa” này khiến nhiều người lựa chọn ở nhà theo dõi hoặc áp dụng các biện pháp truyền miệng như cạo gió, dẫn đến chậm trễ cấp cứu.

Trong tình huống nghi ngờ đột quỵ, các bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không thực hiện những cách xử trí sai lầm như trích máu đầu ngón tay, cho uống nước chanh hoặc bất kỳ thứ gì qua đường miệng, hay tự ý dùng thuốc. Người bị đột quỵ rất dễ sặc, việc cho uống có thể gây suy hô hấp, khiến tình trạng trở nên nguy kịch hơn.

Bên cạnh đó, không nên mất thời gian đo huyết áp rồi chờ “ổn định”. Mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương và không thể phục hồi.

Khi phát hiện người thân có dấu hiệu nghi ngờ, có thể kiểm tra nhanh trong khoảng 30 giây bằng những bước đơn giản: hỏi tên để đánh giá khả năng nói; yêu cầu giơ hai tay; yêu cầu nhấc chân; quan sát nụ cười xem có bị méo miệng hay không; đồng thời hỏi chính xác thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng.

Theo các chuyên gia, việc xác định thời gian khởi phát có ý nghĩa quyết định trong điều trị, giúp bác sĩ cân nhắc sử dụng thuốc tiêu sợi huyết hoặc can thiệp lấy huyết khối, từ đó tăng cơ hội cứu sống và giảm di chứng.

Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ nhưng không phải không thể phòng ngừa. Việc thay đổi lối sống như hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá, kiểm soát huyết áp và tuân thủ điều trị bệnh nền là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Quan trọng hơn, mỗi người cần lắng nghe cơ thể và không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường, dù chỉ thoáng qua.