Bước đi chiến lược, mở không gian phát triển mới cho Huế

Toàn cảnh hội thảo

Tham dự hội thảo có lãnh đạo các sở, ban, ngành; Đại học Huế và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu; đại diện các địa phương trong vùng quy hoạch cùng nhiều chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp.

Đặt nền tảng tăng trưởng mới cho thành phố

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang, Đề án Khu Công nghệ cao thành phố Huế là kết quả của quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều năm, gắn với Quy hoạch, điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Huế và định hướng xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương. Trong chiến lược phát triển mới, khu công nghệ cao được xác định là không gian tăng trưởng mới, góp phần chuyển dịch mô hình phát triển từ khai thác lợi thế truyền thống sang phát triển dựa trên tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo dự thảo đề án, Khu Công nghệ cao dự kiến được quy hoạch tại xã Hưng Lộc với quy mô hơn 1.081ha. Khác với mô hình khu công nghiệp truyền thống, khu công nghệ cao được định hướng phát triển theo mô hình đa ngành, hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh từ nghiên cứu, đào tạo, thử nghiệm, sản xuất thử nghiệm đến thương mại hóa sản phẩm công nghệ cao. Giai đoạn đầu ưu tiên các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, robot, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, y dược và các ngành công nghệ chiến lược.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang phát biểu định hướng hội thảo

Điểm nhấn của đề án là xây dựng Trung tâm dữ liệu AI (HEART STAR) làm dự án mỏ neo. Không chỉ tạo hạ tầng tính toán phục vụ AI và chuyển đổi số, trung tâm này còn được kỳ vọng trở thành “nam châm” thu hút các doanh nghiệp công nghệ lớn, từng bước hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, thiết kế bán dẫn, phát triển robot và các ngành công nghệ cao tại Huế.

Định hướng tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Hữu Thùy Giang nhấn mạnh, điều quan trọng không phải xây dựng một đề án quy mô lớn mà phải xây dựng được một đề án có thể triển khai ngay khi được phê duyệt. Vì vậy, yêu cầu tập trung rà soát, đồng bộ quy hoạch và hành lang pháp lý theo các quy định mới; lựa chọn mô hình đầu tư phù hợp theo hướng huy động nguồn lực xã hội, đối tác công tư (PPP) và thu hút nhà đầu tư chiến lược; đánh giá đầy đủ khả năng đáp ứng hạ tầng điện, nước, năng lượng xanh và viễn thông phục vụ các dự án công nghệ cao; đồng thời lượng hóa hiệu quả kinh tế - xã hội của đề án, bảo đảm tính khả thi ngay từ giai đoạn chuẩn bị.

Theo lãnh đạo UBND thành phố, những lợi thế về vị trí, quỹ đất hay tiềm năng phát triển sẽ khó phát huy nếu thiếu nền tảng quy hoạch đồng bộ, hạ tầng kỹ thuật hiện đại và cơ chế đủ sức hấp dẫn nhà đầu tư. Chính vì vậy, việc tổ chức hội thảo lấy ý kiến phản biện không chỉ nhằm hoàn thiện nội dung đề án mà còn giúp nhận diện sớm những vấn đề cần giải quyết trước khi triển khai trên thực tế.

Đào tạo nhân lực khoa học công nghệ tại Đại học Huế

Hoàn thiện những nền tảng cốt lõi

Tại hội thảo, các ý kiến của chuyên gia, đại biểu đều thống nhất về sự cần thiết hình thành Khu Công nghệ cao tại Huế trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Tuy nhiên, nhiều đại biểu cho rằng thành công của đề án sẽ không nằm ở quy mô đầu tư mà ở việc lựa chọn đúng mô hình phát triển và tạo được lợi thế cạnh tranh riêng.

Từ góc độ quy hoạch, TS. Ngô Trung Hải, Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng Huế không nên phát triển khu công nghệ cao theo mô hình khép kín như nhiều địa phương trước đây mà cần hướng tới mô hình đô thị đổi mới sáng tạo. Khu công nghệ cao phải là không gian kết nối nghiên cứu, đào tạo, làm việc và sinh sống trong cùng một hệ sinh thái, thay vì chỉ là nơi tập trung doanh nghiệp.

Ông Hải cho rằng lợi thế lớn nhất của Huế không chỉ nằm ở quỹ đất mà còn ở hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu và đội ngũ nhân lực chất lượng cao đã được hình thành nhiều năm qua. Vì vậy, đề án cần làm rõ cơ chế liên kết giữa Khu Công nghệ cao với Đại học Huế và các cơ sở nghiên cứu nhằm thúc đẩy chuyển giao kết quả nghiên cứu, phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và thương mại hóa sản phẩm công nghệ.

PGS.TS. Đỗ Thị Xuân Dung, Phó Giám đốc Đại học Huế góp ý cần nhấn mạnh về nguồn lực nhân khi xây dựng Khu Công nghệ cao

Ở góc độ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, PGS.TS. Đỗ Thị Xuân Dung, Phó Giám đốc Đại học Huế cho rằng đầu tư hạ tầng chỉ là điều kiện ban đầu. Đề án cần làm rõ hơn cơ chế kết nối giữa Nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; xây dựng chính sách đặt hàng nghiên cứu, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Một khu công nghệ cao chỉ phát triển bền vững khi tạo được hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vận hành hiệu quả, trong đó nguồn nhân lực và hoạt động nghiên cứu giữ vai trò trung tâm.

Đồng quan điểm về yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý, TS. Nguyễn Lê Hùng, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát các căn cứ pháp lý theo Luật Công nghệ cao và các quy định mới; đồng thời xác định rõ mô hình quản lý và chức năng của Khu Công nghệ cao theo hướng ưu tiên nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và ươm tạo công nghệ, tránh phát triển theo mô hình khu công nghiệp sản xuất đại trà.

Bên cạnh những góp ý về quy hoạch và pháp lý, nhiều đại biểu cũng tập trung phân tích tính khả thi của mô hình đầu tư. Theo các chuyên gia, Huế đang sở hữu những lợi thế đáng chú ý về quỹ đất, hạ tầng truyền tải điện, nguồn nước ổn định và khả năng phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn - những điều kiện quan trọng đối với các dự án AI và Data Center. Tuy nhiên, các lợi thế này chỉ thực sự trở thành sức cạnh tranh nếu được cụ thể hóa bằng quy hoạch phân khu hợp lý, lộ trình đầu tư rõ ràng và cơ chế thu hút nhà đầu tư đủ sức cạnh tranh.

Những góp ý của các chuyên gia, nhà khoa học sẽ được Sở Khoa học và Công nghệ tiếp thu, hoàn thiện đề án trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Quan trọng hơn, hội thảo góp phần làm rõ những nền tảng cốt lõi để Khu Công nghệ cao không chỉ là một dự án đầu tư, mà trở thành hạt nhân của hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, mở ra không gian tăng trưởng mới cho Huế.