Bước vào El Nino, cao điểm nắng nóng mùa hè là tháng mấy?

Những điểm khác biệt của mùa hè năm nay

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dữ liệu quan trắc và các mô hình dự báo khí hậu cho thấy, hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong khoảng thời gian từ tháng 6 - 8 với xác suất từ 80 - 90%, sau đó tiếp tục phát triển và có khả năng đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026.

Trong đó, không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh (xác suất khoảng từ 20 - 25%) trong giai đoạn từ tháng 10 - 12/ 2026 và có thể kéo dài sang năm 2027. ENSO là một trong những căn cứ quan trọng trong dự báo xu thế khí hậu, đặc biệt là mùa bão, mưa lũ trên toàn cầu và tại Việt Nam.

Về diễn biến nắng nóng mùa hè năm nay, ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia cho biết, từ tháng 5-7, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn từ 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cao điểm của nắng nóng được dự báo từ tháng 5 đến tháng 7.

Nắng nóng tiếp tục xảy ra và gia tăng hơn về cường độ tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Riêng với khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng có khả năng suy giảm dần từ khoảng cuối tháng 5. Số ngày nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và so với cùng kỳ năm 2025.

Cùng với đó, mùa mưa ở khu vực Bắc Bộ, Cao nguyên Trung Bộ, Nam Bộ bắt đầu ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (khoảng từ giữa tháng 5, riêng khu vực Cao nguyên Trung Bộ khoảng cuối tháng 4, đầu tháng 5). Cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to ở các khu vực trên.

Cũng trong tháng 5, tổng lượng mưa trên cả nước ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Tháng 6, tại Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 7, phổ biến cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cụ thể, khu vực Bắc Bộ tháng 5, tổng lượng mưa phổ biến từ 170-250mm, khu vực vùng núi có nơi cao hơn; tháng 6 phổ biến 200-400mm, riêng vùng núi có nơi cao hơn; tháng 7 phổ biến 280-380mm, có nơi trên 400mm.

Tháng 5, các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa-Huế phổ biến 140-200mm; khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến 80-150mm; khu vực Cao nguyên Trung Bộ phổ biến 200-250mm. Tháng 6. các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa-Huế phổ biến từ 100-200mm, có nơi cao hơn; khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 80-150mm, có nơi cao hơn; khu vực Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 200-300mm, có nơi cao hơn. Tháng 7/2026, tại Thanh Hóa-Huế phổ biến từ 150-250mm, có nơi cao hơn; khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 70-130mm, có nơi cao hơn; khu vực Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 250-350mm, có nơi cao hơn.

Khu vực Nam Bộ tháng 5 phổ biến từ 180-250mm, có nơi cao hơn; tháng 6 phổ biến từ 200-300mm, có nơi cao hơn; tháng 7 phổ biến 250-350mm, có nơi cao hơn.

Lưu vực sông Mê Công trong tháng 5 phổ biến thấp hơn so với trung bình nhiều năm từ 5-10%. Tháng 6, tại khu vực thượng lưu phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm, khu vực trung lưu và hạ lưu phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 7, tại các khu vực cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm.

Đề cập đên tình hình bão, áp thấp nhiệt đới, ông Nguyễn Đức Hòa cho rằng, trong thời gian này, bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền cao hơn với mức trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 3,2 cơn, đổ bộ vào đất liền là 1,2 cơn).

Cảnh giác với các hiện tượng mưa bão cực đoan

Thông tin về xu thế khí hậu từ tháng 8-10, ông Nguyễn Đức Hòa thông tin, trong thời kỳ này, ENSO có xu hướng duy trì trạng thái El Nino với xác suất khoảng 80-90%, trong khi khả năng trong trạng thái trung tính giảm với xác suất chỉ còn khoảng từ 10-20%.

Bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 6,8 cơn, đổ bộ vào đất liền là 2,8 cơn).

Từ tháng 8-10, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C, có nơi cao hơn.

Tháng 8-9, nắng nóng tiếp tục xảy ra tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; nắng nóng có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm và năm 2025. Từ khoảng đầu tháng 9, nắng nóng sẽ dần suy giảm tại khu vực Bắc Bộ và từ nửa cuối tháng 9 sẽ suy giảm tại khu vực Trung Bộ.

Mùa mưa tại khu vực Trung Bộ xuất hiện tương đương trung bình nhiều năm (khoảng tháng 9). Các đợt mưa vừa, mưa to có khả năng xuất hiện tại khu vực trên trong thời kỳ dự báo.

Tổng lượng mưa trong tháng 8 phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Tháng 9 phổ biến thấp hơn từ 5-20%; riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Tháng 10 phổ biến thấp hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực Bắc Bộ xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cụ thể, khu vực Bắc Bộ tháng 8 phổ biến 250-350mm, có nơi cao hơn; tháng 9 phổ biến 150-250mm, có nơi cao hơn; tháng 10 phổ biến từ 80-180mm có nơi cao hơn.Tháng 8, khu vực Thanh Hóa-Huế phổ biến từ 220-320mm, có nơi cao hơn; khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến từ 100-200mm, có nơi cao hơn; Cao nguyên Trung Bộ phổ biến từ 300- 400mm, có nơi cao hơn.

Tháng 9, khu vực từ Thanh Hóa-Huế phổ biến từ 300-400mm, có nơi cao hơn; Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến 150-250mm, có nơi cao hơn; Cao nguyên Trung Bộ phổ biến 200-300mm, có nơi cao hơn. Tháng 10, khu vực từ Thanh Hóa-Nghệ An phổ biến từ 150-350mm, từ Hà Tĩnh đến Huế 400-800mm, có nơi cao hơn; Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến 400-650mm, có nơi cao hơn, riêng Khánh Hòa-Đông Lâm Đồng từ 150-350mm, có nơi cao hơn; Cao nguyên Trung Bộ phổ biến 150-250mm, có nơi cao hơn.

"Từ tháng 5-10, hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng gia tăng trên cả nước", ông Nguyễn Đức Hòa lưu ý.

Vị chuyên gia dự báo khí hậu này cảnh báo, bão, áp thấp nhiệt đới, gió mùa Tây Nam, bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông. Hiện tượng nắng nóng, mưa lớn và dông, lốc, sét, mưa đá… có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết, khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan như nắng nóng, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất… Do đó, Cơ quan khí tượng thủy văn đề nghị người dân, chính quyền các địa phương cần thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp, đặc biệt là phương án vận hành hồ chứa phù hợp, bảo đảm an toàn công trình, vùng hạ du và các hoạt động sản xuất và dân sinh.