ByteDance thắng lớn trong cuộc chiến AI dịp Tết

Doubao của ByteDance đã ghi điểm trong dịp Tết Nguyên đán

Trong một nỗ lực chưa từng có nhằm chiếm lĩnh thị phần người dùng AI, các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đã chi ra tổng cộng hơn 8 tỉ nhân dân tệ (tương đương 1,2 tỉ USD) cho các chiến dịch khuyến khích người dùng dưới hình thức "lì xì" kỹ thuật số. Kết quả của cuộc đua đốt tiền này đã gọi tên người chiến thắng: Doubao.

Chatbot AI của ByteDance, đã vượt mặt các đối thủ sừng sỏ để trở thành ứng dụng thu hút người dùng mới hiệu quả nhất, theo sau là Yuanbao của Tencent. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng dịp lễ hội là một bức tranh rộng lớn hơn về sự trỗi dậy của các mô hình ngôn ngữ lớn Trung Quốc trên trường quốc tế, đi kèm với những tranh cãi gay gắt về bản quyền và công nghệ với các đối thủ phương Tây.

Cuộc chiến "lì xì" tỉ đô và sự phân chia lại thị phần nội địa

Tết Nguyên đán từ lâu đã là thời điểm vàng để các công ty internet Trung Quốc tung ra các chiến dịch marketing tổng lực. Năm nay, trọng tâm của cuộc chiến đã chuyển dịch hoàn toàn sang lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích MoonFox, thị trường chatbot Trung Quốc hiện đang chứng kiến sự tập trung quyền lực cao độ, khi bốn cái tên dẫn đầu gồm Doubao (ByteDance), Yuanbao (Tencent), Qwen (Alibaba) và DeepSeek đã thâu tóm hơn 70% thị phần.

Trong cuộc đua tứ mã này, Doubao đã bứt phá ngoạn mục nhờ một nước cờ chiến lược: trở thành đối tác đám mây AI độc quyền cho Gala Xuân Vãn 2026 của Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV). Đây là chương trình truyền hình được xem nhiều nhất thế giới, là món ăn tinh thần không thể thiếu của hàng tỉ người dân Trung Quốc trong đêm giao thừa.

Sự hiện diện thương hiệu dày đặc trong chương trình này đã mang lại hiệu quả tức thì. ByteDance công bố rằng chỉ riêng trong ngày 16.2 (tức đêm giao thừa), tổng số lượt tương tác trên chatbot Doubao đã chạm mốc kỷ lục 1,9 tỉ lượt. Ứng dụng này cũng đã hỗ trợ người dùng tạo ra hơn 100 triệu lời chúc Tết độc đáo, biến AI trở thành một phần của phong tục chúc tụng truyền thống.

Bám đuổi quyết liệt ngay phía sau là Yuanbao của Tencent. Tận dụng hệ sinh thái khổng lồ từ WeChat, Yuanbao đã ghi nhận sự bùng nổ ngắn hạn về lượng truy cập. Tencent tự hào thông báo rằng số lượng người dùng hoạt động hằng ngày (DAU) của Yuanbao đã vượt mốc 50 triệu, và người dùng hoạt động hằng tháng (MAU) đạt 114 triệu – những con số mơ ước đối với bất kỳ ứng dụng non trẻ nào.

Trong khi đó, Qwen của Alibaba cũng không đứng ngoài cuộc chơi khi giúp người dùng thực hiện gần 200 triệu đơn đặt hàng trong dịp Tết chỉ với "một câu lệnh", cho thấy khả năng tích hợp sâu của AI vào thương mại điện tử.

Tuy nhiên, không phải ai tham gia cuộc chiến "đốt tiền" này cũng duy trì được vị thế. Baidu, gã khổng lồ tìm kiếm từng đi đầu về AI, cũng tham gia vào cuộc chiến lì xì nhưng chỉ nhận được sự bùng nổ tải xuống ngắn hạn cho chatbot Ernie. Xếp hạng của Ernie đã nhanh chóng sụt giảm ngay sau khi kỳ nghỉ kết thúc, phản ánh sự cạnh tranh tàn khốc của thị trường.

John Choi - nhà phân tích tại Daiwa - nhận định rằng, dù các con số tải xuống rất ấn tượng, nhưng "tỉ lệ giữ chân người dùng" mới là thước đo sống còn. Ông cho rằng nhận thức của người dùng về thương hiệu AI vẫn chưa thực sự sâu sắc, do đó sức mạnh của hệ sinh thái internet và hiệu suất thực tế của mô hình sẽ là yếu tố quyết định để giữ chân khách hàng khi cơn sốt lì xì qua đi.

Giá rẻ, thị phần tăng và nghi án "đạo văn" công nghệ

Không chỉ dừng lại ở các chiến dịch marketing, các công ty Trung Quốc còn chọn dịp Tết Nguyên đán để phô diễn sức mạnh công nghệ cốt lõi thông qua việc ra mắt hàng loạt mô hình nền tảng mới hoặc các bản cập nhật lớn.

Danh sách này bao gồm Qwen 3.5 của Alibaba, Seedance 2.0 của ByteDance, Minimax 2.5, Kimi K2.5 của Moonshot và GLM-5 của Zhipu AI. Đáng chú ý, "ngựa ô" DeepSeek đã không tung ra phiên bản V4 như tin đồn, nhưng vẫn duy trì được sức hút đáng kể.

Một nghịch lý đang diễn ra là dù các công ty AI Trung Quốc hiện được định giá thấp hơn rất nhiều - chỉ bằng chưa đến 10% so với các đối thủ Mỹ - nhưng tầm ảnh hưởng toàn cầu của họ đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt. Daiwa - trong một ghi chú nghiên cứu - đã chỉ ra rằng xu hướng toàn cầu hóa của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) Trung Quốc "vẫn đang bị đánh giá thấp".

Lợi thế cạnh tranh cốt lõi của họ nằm ở "hiệu quả chi phí". Các mô hình Trung Quốc đang cung cấp khả năng xử lý tương đương với mức giá rẻ hơn nhiều so với các sản phẩm từ Mỹ, khiến chúng trở thành lựa chọn hấp dẫn cho các nhà phát triển và doanh nghiệp trên toàn thế giới.

Số liệu thực tế từ OpenRouter - nền tảng xếp hạng dựa trên dữ liệu sử dụng thực tế của hàng triệu người dùng - đã minh chứng cho nhận định này. Tính đến tuần trước, các mô hình Trung Quốc, dẫn đầu bởi Kimi và Minimax, đã chiếm hơn 35% thị phần toàn cầu trên nền tảng này. Đây là một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc nếu so với con số khiêm tốn 10% cùng kỳ năm 2025. Sự trỗi dậy này đang đặt ra thách thức trực tiếp đối với sự thống trị của các công ty công nghệ Mỹ.

Tuy nhiên, sự bùng nổ này cũng đi kèm với những tranh cãi gay gắt về tính minh bạch và sở hữu trí tuệ. Căng thẳng giữa các công ty công nghệ Mỹ và Trung Quốc đang leo thang khi các ông lớn phương Tây bắt đầu lên tiếng cáo buộc đối thủ. Đầu tuần này, Anthropic – một trong những công ty AI hàng đầu của Mỹ – đã cùng với OpenAI gióng lên hồi chuông cảnh báo về các cuộc "tấn công chưng cất quy mô công nghiệp".

Cụ thể, các công ty Mỹ cáo buộc rằng các đối thủ Trung Quốc như DeepSeek, Minimax và Moonshot đang sử dụng đầu ra dữ liệu từ các mô hình cao cấp của Mỹ (như GPT-4 hay Claude) để huấn luyện và cải thiện mô hình của chính họ, thay vì tự xây dựng năng lực từ đầu. Hành động này được ví như việc một học sinh chép bài giải của giáo viên để đạt điểm cao mà không thực sự hiểu bản chất vấn đề, giúp họ rút ngắn thời gian phát triển và tiết kiệm chi phí khổng lồ.

Trước những cáo buộc nghiêm trọng này, DeepSeek, Minimax và Moonshot hiện vẫn giữ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào. Cuộc đua AI toàn cầu giờ đây không chỉ là cuộc đua về công nghệ và thị phần, mà còn là cuộc chiến pháp lý và đạo đức, hứa hẹn sẽ còn nhiều diễn biến phức tạp trong năm 2026.

Bùi Tú