Cá đuối manta khổng lồ hiếm gặp xuất hiện tại Israel

Cá đuối manta được phát hiện tại vịnh Eilat, ngày 21/4/2026. Ảnh: Cơ quan Thiên nhiên và Công viên Israel

Những lần “ghé thăm” như vậy được xem là hiếm tại khu vực, song lại thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng yêu thiên nhiên và giới khoa học.

Theo các nhà nghiên cứu, mỗi cá thể manta có hoa văn đốm riêng biệt ở phần bụng, tương tự “dấu vân tay”, giúp nhận diện từng cá thể. Dựa trên đặc điểm này, tổ chức phi lợi nhuận “Sharks in Israel” ước tính đã có ít nhất 5 cá thể khác nhau xuất hiện quanh Eilat.

Tiến sĩ Assaf Zvuloni, nhà sinh thái học thuộc Cơ quan Thiên nhiên và Công viên Israel (INPA) chi nhánh Eilat, cho biết đuối manta là loài cá sụn có sải “cánh” có thể đạt tới khoảng 7 mét. Dù có kích thước lớn, chúng được mệnh danh là “những người khổng lồ hiền lành” và không gây nguy hiểm cho con người.

Loài này chủ yếu ăn sinh vật phù du, lọc thức ăn bằng cách bơi với miệng mở rộng. Hai vây phía trước đầu giúp dẫn dòng nước giàu sinh vật nhỏ như giáp xác, ấu trùng cá và động vật không xương sống vào miệng để lọc.

Đuối manta thường sống ở vùng biển ấm, cận nhiệt đới và nhiệt đới. Vịnh Eilat, thuộc Biển Đỏ, là một trong những môi trường sống của chúng. Tuy nhiên, việc xuất hiện gần bờ tại đây vẫn được coi là hiếm, do khu vực này nằm ở cực Bắc Biển Đỏ, trong khi manta thường ưa vùng nước sâu, xa bờ ở phía Nam, nơi có dòng chảy mạnh và nhiều sinh vật phù du hơn.

Các chuyên gia nhận định, sự xuất hiện lần này có thể do sự kết hợp đặc biệt của các dòng hải lưu, mang lượng lớn sinh vật phù du tiến gần bờ.

Nhiếp ảnh gia dưới nước Meron Segev, tình nguyện viên của INPA, người đã ghi lại hình ảnh các cá thể manta, cho biết chuyển động của manta giống như “một điệu nhảy uyển chuyển dưới nước”, với những cú vỗ cánh nhịp nhàng và mềm mại. Ông mô tả: “Đây thực sự là một sinh vật tuyệt đẹp”, đồng thời cho biết những lần bắt gặp manta tại Eilat vẫn khá hiếm, dù số lần ghi nhận có xu hướng tăng trong những năm gần đây.

Theo Tiến sĩ Zvuloni, sự xuất hiện của loài này là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc duy trì môi trường biển sạch và lành mạnh tại vịnh Eilat. Ông cho biết cá đuối manta đại dương hiện được xếp vào nhóm loài có nguy cơ tuyệt chủng theo Sách đỏ của IUCN, chủ yếu do đánh bắt có chủ đích và mắc lưới ngoài ý muốn. Loài này đặc biệt dễ bị tổn thương vì tốc độ sinh trưởng chậm và khả năng sinh sản thấp, thường chỉ sinh một con sau mỗi vài năm.

Tại Israel, cá đuối manta được xếp vào nhóm động vật được bảo vệ nghiêm ngặt và rất nhạy cảm với sự xáo trộn. Do đó, giới chức khuyến cáo người bơi và thợ lặn giữ khoảng cách an toàn, không chạm vào chúng và chỉ quan sát “điệu nhảy” của những “gã khổng lồ” dưới nước.