Cà Mau mở rộng liên kết để nâng giá trị hạt gạo
Với hơn 185.000 héc ta đất canh tác lúa, sản lượng bình quân trên 1,8 triệu tấn mỗi năm, Cà Mau đang đẩy mạnh tái cấu trúc ngành lúa gạo theo hướng chất lượng cao, phát thải thấp và liên kết bền vững. Tuy nhiên, bài toán 'bẻ kèo', vốn đối ứng và năng lực hợp tác xã vẫn là những điểm nghẽn lớn của chuỗi giá trị này.
Ngày 26-4, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội thảo kết nối sản xuất, tiêu thụ ngành hàng lúa gạo với sự tham gia của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, toàn tỉnh hiện có hơn 311.000 héc ta gieo trồng mỗi năm, gồm các vụ hè thu, đông xuân, thu đông và mô hình lúa - tôm. Đây vẫn là một trong những ngành nông nghiệp chủ lực của địa phương.
Đến năm 2025, tỉnh có 27 doanh nghiệp liên kết với 50 hợp tác xã, tổ hợp tác để sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trên diện tích hơn 53.000 héc ta, với sản lượng tiêu thụ trên 320.000 tấn, theo chinhphu.vn.
Mô hình liên kết này giúp nông dân ổn định đầu ra và cải thiện thu nhập. Theo số liệu từ địa phương, giá trị lúa tăng thêm khoảng 200 đồng/kg với lúa an toàn và từ 500-1.000 đồng/kg với lúa hữu cơ.
Cùng với liên kết tiêu thụ, nhiều mô hình sản xuất mới cũng đang được áp dụng như máy sạ hàng, thiết bị bay không người lái (drone) và quy trình tưới ngập khô xen kẽ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử thăm gian hàng Công ty MISUN với thương hiệu "Gạo ông Điển", đạt giải Nhì cuộc thi "Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long" lần thứ I năm 2026. Ảnh: VGP
Trong chương trình phát triển 1 triệu héc ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long, việc ứng dụng công nghệ đã giúp lượng giống gieo sạ giảm 20-40%, phân đạm giảm khoảng 20%, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm từ 2-4 lần mỗi vụ.
Nhờ đó, chi phí sản xuất giảm từ 2-3,5 triệu đồng mỗi héc ta, năng suất tăng thêm 0,3-0,5 tấn mỗi héc ta và lợi nhuận cao hơn từ 2-8 triệu đồng mỗi héc ta so với phương thức canh tác truyền thống.
Ông Lê Văn Sử, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết ngành lúa gạo không chỉ đóng vai trò bảo đảm an ninh lương thực mà còn gắn chặt với sinh kế của người dân, đặc biệt tại các vùng sản xuất lúa - tôm.
Tuy vậy, chuỗi liên kết hiện vẫn đối mặt nhiều rào cản.
Ông Trần Minh Hải, Phó hiệu trưởng Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn, cho rằng phần lớn hợp tác xã vẫn có quy mô nhỏ, nguồn lực hạn chế và khó đáp ứng yêu cầu đối ứng tới 60% vốn dự án theo quy định hiện hành.
Ngoài ra, tình trạng nông dân phá vỡ cam kết bán hàng khi giá thị trường tăng, thường được gọi là “bẻ kèo”, vẫn khiến doanh nghiệp e ngại ký hợp đồng bao tiêu dài hạn từ 3-5 năm.
Một vướng mắc khác là thiếu hướng dẫn cụ thể trong sử dụng nguồn vốn hỗ trợ, trong khi việc phân cấp phê duyệt dự án xuống cấp xã cũng đặt ra áp lực về năng lực thực thi.
Ở góc độ công nghệ, Cà Mau đang triển khai khảo nghiệm giống lúa chịu mặn CAMAU3 với tổng vốn gần 3,9 tỉ đồng.
Tỉnh hiện cũng đã xây dựng một chỉ dẫn địa lý “Gạo một bụi đỏ Hồng Dân” cùng hai nhãn hiệu chứng nhận là “Lúa sạch Thới Bình” và “Lúa sinh thái Cà Mau”.
Một số hợp tác xã đã bắt đầu ứng dụng phần mềm truy xuất nguồn gốc, cơ giới hóa thu hoạch và số hóa quy trình sản xuất.
Bài toán của hạt gạo Cà Mau lúc này không còn nằm ở sản lượng. Điều địa phương cần hơn là một chuỗi liên kết đủ bền để nông dân không bán lúa theo cảm xúc, doanh nghiệp không thu mua theo mùa vụ, còn hạt gạo có thể đi xa hơn thay vì quanh quẩn ở thị trường nguyên liệu thô.
Nguồn Saigon Times: https://thesaigontimes.vn/ca-mau-mo-rong-lien-ket-de-nang-gia-tri-hat-gao/











