Cà Mau mong sớm có dự án đưa nước sông Hậu về cấp cho dân
Tác động của El Nino đang tăng dần, lượng mưa năm nay giảm, nhiệt độ tăng, nên dự báo hạn mặn năm nay ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có nguy cơ ở mức cao. Nguy cơ cao chịu tác động bởi El Nino mùa khô sắp tới, cũng như thực tế phụ thuộc quá lớn vào nước mưa và nước ngầm, Cà Mau đang mong muốn triển khai sớm dự án đưa nước sông Hậu về.
Số liệu của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Cà Mau cho thấy, từ đầu mùa mưa đến hết tháng 8/2026, lượng mưa thực đo trên địa bàn tỉnh thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10–20%. Trong khi đó, nhiệt độ không khí trung bình cao hơn trung bình khoảng 1 – 1,5 độ C. Điều này cho thấy tình trạng thiếu hụt lượng mưa và nền nhiệt cao vẫn hiện hữu.
Dự báo từ nay đến cuối năm 2026, dưới tác động của El Nino, lượng mưa hằng tháng tại Cà Mau có khả năng giảm xuống mức thấp hơn trung bình nhiều năm, mùa mưa năm nay có thể kết thúc sớm vào đầu tháng 11.
Vào mùa khô, nhiều nơi ở Cà Mau rơi vào cảnh thiếu nước ngọt cho sinh hoạt, sản xuất.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia dự báo, từ tháng 11/2026 đến đầu năm tới, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh, với xác suất rất cao ở mức 96%. Do đó, nền nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 - 2 độ C., lượng mưa giảm.
Với khu vực hạ lưu sông Mê Kông, từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027 tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn từ 20 - 40% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực phía Nam từ tháng 1/2027 lượng mưa thấp hơn từ 30 - 60%.
Nắng nóng khu vực Nam Bộ có khả năng xuất hiện từ tháng 2/2027, sớm hơn so với trung bình nhiều năm và gia tăng vào tháng 3-4/2027.
Giai đoạn tháng 2 - 4/2027, khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có khả năng thiếu hụt mưa, cùng với nền nhiệt độ cao, có thể sẽ tác động lớn đến nguồn nước, ảnh hưởng xấu đến các hoạt động đời sống và sản xuất.
Đài Khí tượng Thuỷ văn tỉnh Cà Mau cảnh báo, mùa khô 2026-2027, khu vực Cà Mau sẽ rất ít xuất hiện mưa trái mùa. Nguy cơ xảy ra hạn hán gay gắt, xâm nhập mặn sâu và thiếu nước ngọt phục vụ sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt là rất cao. Do đó, người dân cần chủ động các biện pháp ứng phó, gia cố bờ bao, tích trữ nước ngọt để bảo vệ sản xuất và tuyệt đối không chủ quan trước khi bước vào giai đoạn khô hạn cao điểm tiếp theo.
Dẫn nước sông Hậu về có ý nghĩa quan trọng
Khu vực bán đảo Cà Mau hiện nay dựa chủ yếu vào nước mưa và nước ngầm để cấp nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất. Để giải bài toán cấp nước ổn định cho vùng này, mới đây Công ty Samsung E&A và DNP Water đã gửi UBND tỉnh Cà Mau và UBND TP. Cần Thơ đề xuất đầu tư Dự án Trạm bơm nước thô vùng Tây Nam sông Hậu và Hệ thống tuyến ống truyền tải.
Dự án trên có tổng mức đầu tư ước khoảng 6.500 tỷ đồng, giai đoạn 1 của Dự án có công suất cấp khoảng 600.000 m³ nước thô/ngày đêm. Dự án gồm 6 trạm bơm tăng áp và 9 tuyến ống truyền tải nước thô, tổng chiều dài ống hơn 211km, được nước sông Hậu từ Cần Thơ về khu vực Cà Mau, và một phần của Cần Thơ (khu vực Sóc Trăng cũ).
Trong báo cáo gửi Bộ Xây dựng mới đây, UBND tỉnh Cà Mau thống nhất cao về sự cần thiết nghiên cứu, sớm triển khai đầu tư Dự án Trạm bơm nước thô vùng Tây Nam sông Hậu và Hệ thống tuyến ống truyền tải trên.
Sơ đồ Dự án Trạm bơm nước thô vùng Tây Nam sông Hậu và Hệ thống tuyến ống truyền tải.
“Với Cà Mau, đây không đơn thuần là một dự án cấp nước, công trình hạ tầng nguồn nước liên vùng này có ý nghĩa quan trọng đối với bảo đảm an ninh nguồn nước; từng bước giảm khai thác nước ngầm; chủ động ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn, sụt lún và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội ổn định, lâu dài”, UBND tỉnh Cà Mau dẫn về vai trò của dự án.
Hiện, Cà Mau phụ thuộc nguồn nước ngầm cấp cho sinh hoạt, khi nguồn này chiếm tới gần 87% tổng nước cấp cho sinh hoạt. Nhiều khu vực chưa có nguồn nước mặt đủ khả năng thay thế nước ngầm, trong khi nguồn nước ngầm có dấu hiệu suy giảm, cục bộ xảy ra ô nhiễm, nhiễm mặn.
Trước yêu cầu giảm khai thác nước ngầm để bảo vệ nguồn nước, góp phần giảm sụt lún, sạt lở đất, chỉ có thể thực hiện căn cơ khi hình thành được nguồn nước mặt thay thế với quy mô đủ lớn, chất lượng và khả năng cung cấp ổn định.
Vì vậy, theo UBND tỉnh Cà Mau, việc sớm hình thành hệ thống đưa nước từ sông Hậu về phục vụ khu vực cuối nguồn là cần thiết và phù hợp yêu cầu phát triển của tỉnh.
UBND tỉnh Cà Mau cũng thống nhất phân định rõ giữa hợp phần khai thác, truyền tải nước thô do nhà đầu tư nghiên cứu thực hiện; các công trình tiếp nhận, xử lý, phân phối nước thuộc phạm vi địa phương thực hiện.
Dự án Trạm bơm nước thô vùng Tây Nam sông Hậu và Hệ thống tuyến ống truyền tải giai đoạn 1 gồm: Công trình thu và trạm bơm nước thô tại khu vực Phong Điền (TP. Cần Thơ), lấy nước sông Hậu không bị nhiễm mặn. Hệ thống có 6 trạm bơm tăng áp và 9 tuyến ống truyền tải nước thô, với tổng chiều dài hơn 211km. Hệ thống dự kiến đưa nước thô từ sông Hậu đến các điểm tiếp nhận trên địa bàn Cà Mau, Bạc Liêu và Sóc Trăng cũ. Nước thô từ dự án được cấp cho các nhà máy hiện có ở địa phương xử lý và phân phối cho người dân.
Dự án có tổng mức đầu tư ước khoảng 6.500 tỷ đồng, nhà đầu tư đề xuất mục tiêu khởi công trong quý 2/2027, hoàn thành đưa vào vận hành trong quý 4/2028.
