Ca mổ lấy thai đặc biệt ở sản phụ ung thư vú di căn nhiều vị trí

Sản phụ L.T.N., 38 tuổi, đến khám tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương khi thai được 34 tuần. Bệnh nhân có tiền sử ung thư vú trái cách đây 3 năm, đã phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú kèm di căn hạch nhưng không theo dõi định kỳ sau điều trị.

Trước khi nhập viện, sản phụ xuất hiện những cơn đau dữ dội, đặc biệt ở vùng cột sống và xương chậu, kèm khó thở tăng dần. Bệnh nhân có hạch cổ trái nghi ngờ di căn, kích thước lớn nhất khoảng 2cm; tiền sử tràn dịch màng phổi và nhiễm khuẩn tiết niệu cách đây 3 tháng.

Các bác sĩ phẫu thuật cho sản phụ. Ảnh: BVCC. 

Tại Bệnh viện, kết quả thăm khám chuyên sâu cùng các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như CT, MRI ghi nhận nhiều tổn thương xương nghi di căn, phân bố tại các đốt sống T11, T12, L1, L3, L4, khớp bên trái L1-L2, cánh xương cùng trái, xương chậu và đầu trên xương đùi hai bên. Các tổn thương được đánh giá hướng tới tổn thương thứ phát hoặc lymphoma.

Đáng chú ý, tổn thương tại đốt sống L1 gây xẹp, đẩy lồi thành sau thân đốt sống, khiến đường kính trước sau ống sống còn 10,2mm. Bệnh nhân còn có tình trạng hẹp ống sống ngang mức L3-L4, rách vòng xơ đĩa đệm L5-S1, phù nề, thâm nhiễm cơ thắt lưng chậu phải và cơ dựng sống hai bên.

Không chỉ tổn thương xương lan rộng, kết quả thăm dò còn phát hiện bóng tim to cùng khối u trung thất kích thước trên 10cm, chèn ép trực tiếp đường thở.

Tình trạng bệnh khiến sản phụ đau đớn dữ dội, hạn chế vận động hai chân, rối loạn vận động tiểu tiện và giảm thông khí vùng đáy phổi. Nhịp thở lên tới 29 lần/phút, những cơn khó thở xuất hiện dồn dập, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thể trạng của người mẹ.

Trong bối cảnh sức khỏe sản phụ suy giảm, thai nhi đã ở tuần thứ 34 và có nguy cơ diễn biến bất lợi, các bác sĩ phải cân nhắc thời điểm chấm dứt thai kỳ, đồng thời lựa chọn phương pháp vô cảm phù hợp để hạn chế tối đa nguy cơ cho cả mẹ và con.

Cân não lựa chọn phương pháp gây mê, gây tê

Trước tình trạng sản phụ đau nhiều, khó thở và đối mặt với nguy cơ biến chứng nghiêm trọng, ê-kíp trực cấp cứu đã hội chẩn chuyên khoa sâu, quyết định mổ lấy thai khẩn cấp. Ca phẫu thuật do TS.BS. Nguyễn Thái Giang, Phó Trưởng khoa Phụ ung thư phẫu thuật chính.

Tuy nhiên, bài toán khó đặt ra với ê-kíp gây mê hồi sức là lựa chọn phương pháp vô cảm an toàn cho người bệnh có khối u trung thất lớn chèn ép đường thở, bóng tim to, chức năng hô hấp suy giảm và tổn thương di căn tại cột sống.

Các bác sĩ cân não lựa chọn phương pháp gây tê cho sản phụ. Ảnh: BVCC. 

BSCKII. Bạch Minh Thu, Trưởng khoa Gây mê Hồi sức chia sẻ, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau nhiều và rất khó thở. Khối u trung thất trên 10cm chèn ép khí quản cùng bóng tim to khiến phương án gây mê toàn thân tiềm ẩn nguy cơ cực kỳ lớn. Nếu tiêm thuốc mê giãn cơ mà không đặt được ống nội khí quản, hoặc sau mổ không thể phục hồi hô hấp và thoát mê, nguy cơ tử vong mẹ ngay trên bàn mổ là rất cao, thậm chí là cả mẹ và bé. Tuy nhiên, nếu gây tê thông thường cũng rất phức tạp do tế bào ung thư đã di căn chèn ép cột sống và ống tủy. 

"Sau khi đánh giá toàn diện trên siêu âm, X-quang và MRI, chúng tôi quyết định chọn giải pháp phối hợp: Kết hợp gây tê tủy sống liều thấp và gây tê ngoài màng cứng. Việc dùng liều gây tê tủy sống thấp hơn bình thường giúp tránh nguy cơ tụt huyết áp cấp trên nền bệnh nhân suy tim, suy hô hấp, sau đó tiếp tục duy trì độ tê bằng đường ngoài màng cứng để phẫu thuật viên thao tác mà bệnh nhân hoàn toàn không đau", BS Thu cho biết. 

Để chủ động ứng phó với các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra, ê-kíp gây mê hồi sức chuẩn bị kỹ lưỡng các phương án theo dõi và hồi sức trước khi tiến hành vô cảm.

Bệnh nhân được đặt đường truyền tĩnh mạch trung tâm, theo dõi huyết áp động mạch xâm lấn liên tục. Các thuốc hỗ trợ huyết áp và tuần hoàn như ephedrine, phenylephrine, noradrenaline được chuẩn bị sẵn qua bơm tiêm điện, nhằm kịp thời xử trí những biến động về huyết động trong quá trình phẫu thuật.

Sau khi phương pháp vô cảm được triển khai và các chỉ số huyết động được kiểm soát ổn định, TS.BS. Nguyễn Thái Giang cùng ê-kíp phẫu thuật sản khoa tiến hành mổ lấy thai khẩn cấp. Các thao tác được thực hiện khẩn trương, chính xác nhằm rút ngắn thời gian phẫu thuật, giảm thiểu tác động lên cơ thể người mẹ.

Em bé chào đời an toàn, được các bác sĩ sơ sinh tiếp nhận để chăm sóc chuyên sâu. Trong khi đó, sản phụ tỉnh táo, các chỉ số sinh tồn ổn định sau phẫu thuật. Đây là kết quả đáng chú ý trong bối cảnh người bệnh có tổn thương ung thư phức tạp, suy giảm chức năng hô hấp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ trong quá trình gây mê, gây tê.

Sau 2 ngày theo dõi và chăm sóc hậu phẫu tích cực tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, sức khỏe và tinh thần của người mẹ ổn định. Các chỉ số huyết động và hô hấp được duy trì trong ngưỡng an toàn, bệnh nhân được chuyển về Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục điều trị chuyên khoa.