Các bài thi được xác định gian lận sẽ xử lý thế nào?

Liên quan đến việc hơn 300 bài thi của học sinh Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có điểm trung bình thi tốt nghiệp năm nay cao vượt trội ở mức 9,6, trong đó có 145 bài thi đạt điểm 10 môn Toán, Cơ quan Công an đã thi hành lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với một giáo viên trường chuyên Tuyên Quang để tiếp tục điều tra.

Bộ GD&ĐT bước đầu cũng khẳng định, chưa phát hiện “bất thường trong công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi". Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT cũng đã yêu cầu Ban chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang làm rõ những nghi vấn, bất thường, nhất là công tác coi thi.

Sự việc sẽ sớm được cơ quan Công an làm rõ. Điều khiến nhiều người quan tâm lúc này là trường hợp thí sinh đạt số điểm cao do gian lận sẽ bị xử lý thế nào để đảm bảo tính nghiêm minh, công bằng cho hơn 1,2 triệu thí sinh thi tốt nghiệp năm nay.

Kỳ thi tốt nghiệp năm nay, một số địa phương siết chặt an ninh, an toàn kỳ thi. (Ảnh: Hoài Nam)

Năm 2018, dư luận rúng động vì Sơn La, Hà Giang, Hòa Bình gian lận thi, hàng trăm thí sinh được nâng điểm.

Trong đó, tại Hà Giang có tới 114 thí sinh bị phát hiện điểm số bị sai lệch, có em tổng điểm tăng tới 29,95, nhiều em trở thành thủ khoa. Khi đó, Bộ GD&ĐT cũng lập tức thành lập Tổ công tác kiểm tra, rà soát lại toàn bộ quy trình chấm thi và nhanh chóng trả lại điểm thực cho toàn bộ thí sinh nên toàn bộ thí sinh tại Hà Giang năm đó chưa kịp nhập học vào các trường ĐH, CĐ.

Riêng tại Sơn La, Hòa Bình, việc gian lận được cán bộ tham gia kỳ thi móc nối, thực hiện tinh vi hơn nên phải nhiều tháng sau, điểm chấm thẩm định bài của 64 thí sinh ở Hòa Bình và 44 thí sinh ở Sơn La mới được hé lộ.

Được biết, trong thời gian cơ quan chức năng điều tra vụ việc, nhiều thí sinh ở Hòa Bình, Sơn La đã không nhập học. Một số thí sinh nhập học, sau khi được trả điểm thật thấp hơn điểm xét tuyển nên đã bị các trường ĐH xóa tên khỏi danh sách trúng tuyển, buộc thôi học.

Quay trở lại kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm nay, ngày 1/7, Bộ GDĐT công bố điểm thi. Những bất thường về kết quả bài thi môn Toán ở Tuyên Quang được phát hiện ngay sau đó. Từ ngày 2 đến 14/7, thí sinh thực hiện đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào các trường ĐH. Trước ngày 13/8, các trường ĐH sẽ phải công bố kết quả trúng tuyển đợt 1.

Theo quy định, khi chưa có kết luận chính thức từ cơ quan quản lý, thí sinh có quyền đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào ĐH. Trường hợp phát hiện gian lận thi, kết quả trúng tuyển sẽ bị hủy.

Điều đáng chú ý đây không phải là vụ việc đầu tiên có dấu hiệu gian lận kỳ thi THPT. Vụ gian lận thi cử năm 2018, cơ quan chức năng đã khởi tố nhiều cán bộ về tội nhận hối lộ và tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ tại Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình.

Các vụ việc này có điểm chung là kết quả học tập của học sinh tại địa phương các khóa trước đó không nổi bật nhưng kỳ thi này lại có điểm số cao bất thường. Thậm chí có những học sinh học rất bình thường nhưng kết quả thi cao đột ngột, gây bức xúc, làm ảnh hưởng uy tín kỳ thi mang tầm quốc gia.

Phải trả điểm thật cho thí sinh

Theo chuyên gia, Kỳ thi Tốt nghiệp THPT là kỳ thi quan trọng, không chỉ đánh giá chất lượng học tập mà còn là kỳ thi tuyển chọn nhân lực chất lượng cao cho các ngành, trường ĐH, định hướng tương lai cho nhiều học sinh. Hành vi gian lận thi cử sẽ tạo ra sự bất công bằng trong xã hội, đồng thời tước đi cơ hội học tập của những người giỏi thực sự và tiếp tay cho những tiêu cực khác.

Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính pháp, (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, trong sự việc tại Tuyên Quang, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ hành vi gian lận ở điểm thi này là gì, do giám thị hay do cán bộ trong việc chấm điểm, vào điểm, quản lý điểm thi... và động cơ của hành vi vi phạm pháp luật này là do vụ lợi hay động cơ cá nhân đồng thời đánh giá hậu quả của hành vi vi phạm pháp luật để xem xét xử lý theo quy định.

"Trường hợp xác định có gian lận, kết quả thi không đúng với năng lực của thí sinh thì ngoài việc cán bộ tác động làm sai lệch kết quả thi sẽ bị xử lý hình sự theo điều 356 bộ luật hình sự, kết quả thi cũng sẽ bị hủy bỏ", Luật sư Cường nói.

Về nguyên tắc là kết quả thi sẽ đánh giá năng lực của thí sinh. Nếu quá trình làm bài, chấm bài, vào điểm, công bố điểm có sai phạm dẫn đến điểm số không đánh giá đúng năng lực của thí sinh thì điểm đó không có hiệu lực, sẽ bị hủy bỏ và người vi phạm sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật.

“Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT thì những hành vi vi phạm pháp luật dẫn đến làm sai lệch kết quả thi hoàn toàn có thể truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu thí sinh cũng có lỗi thì kết quả thi sẽ bị hủy bỏ để đảm bảo công bằng cho tất cả thí sinh khác trên toàn quốc”, ông Cường nói.