Các Big Oil làm gì trước khi eo biển Hormuz mở lại?

Saudi Aramco đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu châu Á nộp kế hoạch xếp hàng dầu thô cho tháng 4 và tháng 5, với điều kiện eo biển Hormuz thực sự được mở lại. (Ảnh: AFP)

Các nhà khai thác Trung Đông đã đề nghị các nhà máy lọc dầu châu Á gửi kế hoạch xếp hàng dầu thô cho tháng 4 và tháng 5, nhằm chuẩn bị cho khả năng nối lại vận chuyển qua eo biển Hormuz, theo ba nguồn tin am hiểu vấn đề.

Lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, được công bố ngày 8/4 (giờ Singapore), đã làm dấy lên hy vọng tuyến hàng hải chiến lược này sẽ được mở lại, nơi từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu trước khi xung đột nổ ra.

Trong bối cảnh thị trường vẫn căng thẳng, các tập đoàn dầu khí đang điều chỉnh lại giả định giá để bù đắp thiệt hại từ xung đột với Iran. Tuy nhiên, Tehran vẫn chưa dỡ bỏ phong tỏa gần như hoàn toàn đối với eo biển, khiến giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao.

Aramco mở đăng ký tại Ras Tanura và Yanbu

Saudi Aramco đã yêu cầu khách hàng đăng ký các lô hàng xuất phát từ các cảng Yanbu và Ras Tanura cho tháng 5, theo hai nguồn tin. Việc sử dụng Ras Tanura, nằm ở bờ đông Ả Rập Xê Út và là cảng xuất khẩu chính trên Vịnh Ba Tư, vẫn phụ thuộc vào việc nối lại xuất khẩu qua eo Hormuz. Trong tháng 3, nhà xuất khẩu dầu lớn nhất thế giới đã giới hạn việc giao hàng tháng 4 chỉ qua cảng phía tây Yanbu, nằm trên Biển Đỏ và được cung cấp qua đường ống Đông–Tây. Xung đột cũng làm gián đoạn dòng LNG trên toàn cầu: việc khôi phục hoàn toàn công suất tại các nhà máy Gorgon và Wheatstone của Úc vẫn chưa chắc chắn.

Các cuộc không kích nhằm vào cơ sở năng lượng của Ả Rập Xê Út đã làm suy giảm năng lực của nước này. Hãng thông tấn nhà nước SPA ngày 9/4 dẫn nguồn từ Bộ Năng lượng cho biết các vụ tấn công đã làm giảm công suất khai thác dầu khoảng 600.000 thùng/ngày, trong đó khoảng 300.000 thùng/ngày tại mỏ Manifa và 300.000 thùng/ngày tại mỏ Khurais. Lưu lượng của đường ống Đông-Tây, có công suất danh nghĩa 7 triệu thùng/ngày, cũng giảm khoảng 700.000 thùng/ngày. Trong tháng 3, khoảng 5 triệu thùng/ngày đã được vận chuyển qua Yanbu để tránh eo biển Hormuz, mức cao kỷ lục, tăng 275% so với tháng 1/2026.

Kuwait gặp bất khả kháng, Iraq được miễn trừ

Kuwait Petroleum Corporation (KPC) đã công bố lịch bốc hàng dầu Kuwait Export Crude (KEC) trong tháng 4 theo điều kiện FOB (giao lên tàu), qua đó chuyển rủi ro vận chuyển sang phía người mua, theo hai nguồn tin. Trong tháng 3, KPC đã tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với các lô hàng khi tàu chở dầu không thể vào Vịnh. Sản lượng của Kuwait đã giảm xuống dưới 1,5 triệu thùng/ngày trong tháng 3, so với 2,6 triệu thùng/ngày tháng 2, do kho chứa trong nước bị quá tải. Kuwait, quốc gia duy nhất trong các nhà khai thác lớn vùng Vịnh không có đường ống dẫn dầu thay thế ra Biển Đỏ, vẫn đặc biệt dễ bị tổn thương trước phong tỏa.

Iraq có vị thế đặc biệt trong cuộc xung đột này: Tehran được cho là đã cho phép miễn trừ vận chuyển đối với dầu của Iraq. Tổ chức tiếp thị dầu quốc gia SOMO đã yêu cầu khách hàng nộp lịch xếp hàng sau khi xuất hiện thông tin về sự miễn trừ này. Tàu chở dầu Ocean Thunder, mang khoảng 1 triệu thùng, được cho là đã đi qua eo biển thành công ngày 8/4 để thử nghiệm tuyến này. SOMO ước tính có thể nâng xuất khẩu lên 3,4 triệu thùng/ngày trong vòng một tuần nếu các hãng tàu chấp nhận quay lại khu vực. Iraq phụ thuộc khoảng 90% vào các cảng phía nam cho nguồn thu từ dầu mỏ.

Glencore và các nhà máy lọc dầu châu Á huy động đội tàu

Các nhà máy lọc dầu châu Á và các nhà buôn hàng hóa đã tích cực tìm kiếm tàu chở dầu trong tuần này để vận chuyển dầu từ vùng Vịnh, sau thông báo về lệnh ngừng bắn. Glencore và công ty lọc dầu nhà nước CPC của Đài Loan mỗi bên đã thuê một tàu để chở dầu từ Trung Đông sang châu Á. Các nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ và Hàn Quốc cũng đang tìm tàu để nhận dầu Iraq trong tháng 4.

Các kế hoạch đăng ký mà Aramco và KPC mở ra vẫn phụ thuộc vào việc Iran thực sự dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz. Phí bảo hiểm rủi ro xung đột cho việc đi qua eo biển này vẫn ở mức cao, theo các nguồn tin thị trường. Lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Washington và Tehran cho đến nay vẫn chưa dẫn đến việc chính thức dỡ bỏ các hạn chế hàng hải do Iran áp đặt.