Các nước đẩy mạnh điện gió để 'giảm sốc' năng lượng

Châu Âu đang đối mặt nguy cơ khủng hoảng năng lượng mới khi việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đẩy giá dầu, khí đốt tăng mạnh.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia, đặc biệt là Đức và Anh, đang đẩy nhanh phát triển điện gió nhằm củng cố an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.

"Việc đóng cửa eo biển Hormuz một lần nữa cho thấy châu Âu phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu thiếu ổn định. Đây không còn là cú sốc nhất thời mà là 'thực trạng mới'. Điện sạch sản xuất trong nước là chiến lược năng lượng duy nhất có tính bền vững dài hạn", bà Tinne van der Straeten, Tổng Giám đốc WindEurope, hiệp hội năng lượng gió hàng đầu châu Âu, nhận định.

Đức và Anh đang đẩy nhanh phát triển điện gió, bà Straeten cho rằng các quốc gia châu Âu khác cũng nên làm điều tương tự để bảo vệ ngành công nghiệp và người tiêu dùng trước biến động giá điện.

Trang trại điện gió gần thành phố Dorfchemnitz, Đức. (Ảnh: Reuters)

Điện gió ứng phó khủng hoảng

Trước diễn biến tại Trung Đông, Bộ trưởng Kinh tế và Năng lượng Đức Katherina Reiche cho biết nước này kế hoạch tăng thêm 12 GW công suất điện gió trên bờ thông qua các đợt đấu thầu đến năm 2030.

Bà Reiche nhấn mạnh chính sách năng lượng hiện nay "đồng thời là chính sách an ninh". Đức cần tránh trở nên bị động trước các căng thẳng địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng và biến động giá nhiên liệu hóa thạch.

Theo bà Reiche, việc bổ sung 12 GW điện gió là yếu tố then chốt giúp nâng cao khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng Đức, đồng thời gửi tín hiệu tích cực tới toàn bộ ngành công nghiệp trong nước.

Trong khi đó tại Anh, Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband thông báo đẩy sớm vòng đấu thầu năng lượng tái tạo quy mô lớn AR8 lên tháng 7/2026.

Ông nhấn mạnh: "Không thể có an ninh năng lượng nếu còn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch".

Dự kiến có tới 18 dự án điện gió ngoài khơi tham gia AR8, bên cạnh các dự án điện gió trên bờ và điện mặt trời.

Trước đó, vòng đấu thầu AR7 - lớn nhất từ trước đến nay - đã phân bổ công suất đủ cung cấp điện cho khoảng 23 triệu hộ gia đình.

Theo Carbon Brief, riêng công suất từ AR7 có thể giúp Anh giảm nhu cầu nhập khẩu khí đốt tương đương khoảng 80 tàu khí nhiên liệu hóa lỏng (LNG) mỗi năm, tiết kiệm khoảng 4 tỷ bảng Anh (hơn 139.000 tỷ đồng) theo giá thị trường tuần cuối tháng 3.

Trang trại điện gió ở North Ayrshire, Scotland. (Ảnh: Wikimedia Commons)

Năng lượng tái tạo giúp ổn định giá điện

Báo cáo của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember cho thấy các quốc gia ít phụ thuộc vào điện khí LNG sẽ ít chịu biến động giá điện hơn.

Chẳng hạn, nhờ đẩy mạnh năng lượng tái tạo trong những năm gần đây, tỷ lệ khí đốt ảnh hưởng giá điện tại Tây Ban Nha chỉ khoảng 15% từ đầu năm 2026, trong khi con số này ở Italy lên tới 89%.

Từ năm 2019, Tây Ban Nha đã tăng gấp đôi công suất điện gió và điện mặt trời, bổ sung hơn 40 GW. Nhờ đó, giá điện ít phụ thuộc hơn vào khí đốt.

Theo Ember, việc mở rộng điện gió và điện mặt trời giúp giảm khoảng 75% ảnh hưởng của các nhà máy điện khí lên hóa đơn điện tại Tây Ban Nha kể từ năm 2019.

Giai đoạn 2020 - 2024, Tây Ban Nha cũng là quốc gia EU giảm chi phí nhập khẩu năng lượng cho ngành điện nhiều nhất. Việc phát triển các dự án năng lượng tái tạo giúp nước này tránh phải nhập khẩu khoảng 26 tỷ m³ khí đốt, tương đương 13,5 tỷ euro (khoảng 409.000 tỷ đồng).

Đến tháng 8/2025, Tây Ban Nha đã ngừng sử dụng điện than, trái ngược với một thập kỷ trước khi than đá còn chiếm khoảng 25% sản lượng điện.

Nhờ đó, Tây Ban Nha duy trì mức giá điện thấp hơn so với nhiều quốc gia EU kể từ khi xung đột Iran bùng phát, tạo lợi thế cạnh tranh cho nền kinh tế.

Hoa Vũ (Theo WindEurope)