Các nước tăng cường nỗ lực di tản công dân khỏi vùng xung đột ở Trung Đông
Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục bất ổn sau khi chiến sự giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran lan rộng sang nhiều khu vực, các quốc gia trên thế giới đã và đang triển khai một loạt biện pháp để đảm bảo an toàn cho công dân của mình.
Các nước đang nỗ lực di tản công dân của mình ra khỏi vùng chiến sự. Ảnh: BakuWS.
Xung đột không chỉ giới hạn ở biên giới Iran và Israel, mà còn lan tới Lebanon, Bahrain, Iraq và nhiều nước láng giềng khác, đẩy nhiều du khách, lao động và cư dân nước ngoài vào tình thế nguy hiểm. Điều này khiến nhiều tổ chức quốc tế và các chính phủ lên kế hoạch sơ tán công dân khỏi khu vực.
Một trong những nỗ lực cụ thể và được công bố mới nhất là kế hoạch của Vương quốc Anh. Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper ngày 2-3 cho biết, nước này đang xem xét mọi phương án để có thể đưa khoảng 300.000 công dân đảo quốc Sương mù ra khỏi Vùng Vịnh, và hiện đã có khoảng 102.000 người đăng kí di tản kể từ khi xung đột bùng nổ. Chính phủ Anh cũng tiếp tục kêu gọi công dân đăng ký với cơ quan đại diện để nhận tư vấn và đặt sẵn phương án di tản, bao gồm cả đường bộ hoặc các chuyến bay qua nước thứ ba nếu cần thiết.
Tương tự, Nga cũng thông báo sẽ tổ chức di tản công dân khỏi Iran qua Azerbaijan. Đại sứ quán Nga tại Baku (Azerbaijan) cho biết tính tới đầu tháng 3, hơn 190 người đã được đưa từ Iran sang Azerbaijan trong vòng 38 giờ, bao gồm cả công dân Azerbaijan. Khoảng 500 công dân Nga được chuẩn bị sẵn sàng để rời khỏi Iran bằng tuyến đường này.
Về phần mình, Ba Lan ngày 2-3 thông báo sẽ không sử dụng máy bay quân sự để di tản công dân từ Trung Đông, tuy vẫn thiết lập đường dây nóng để hỗ trợ công dân, đồng thời khuyến cáo công dân Ba Lan bình tĩnh và đảm bảo an toàn. Từ ngày 19-2, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã khuyến cáo công dân nước này rời khỏi Iran ngay lập tức. Tuy nhiên, khi chiến sự nổ ra, hệ thống quản lý công dân ở nước ngoài Odyzeusz của Ba Lan ghi nhận vẫn có khoảng 200 công dân đang ở Israel, 40 ở Lebanon và 5 ở Iran. Ngoài ra, còn đông đảo người Ba Lan mắc kẹt ở UAE và Qatar do không tìm được chuyến bay về nước.
Tại châu Á, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Kihara Minoru ngày 2-3 cho biết, nước này sẽ di tản công dân tại Israel bằng xe buýt, nhưng chưa công bố lộ trình cụ thể. Theo ông Kihara Minoru, Lực lượng phòng vệ Nhật Bản (JSDF) sẽ "chuẩn bị triển khai nhân sự nhanh chóng để kịp thời và phù hợp đưa công dân về nước”.
Trung Quốc ngày 2-3 cho biết đã di tản khoảng 3.000 công dân ra khỏi Iran, đồng thời bố trí các đội ngũ ngoại giao và lãnh sự tới các cửa khẩu để hỗ trợ di tản.
Thái Lan cũng đã đưa ra các phương án đón công dân về nước. Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow cho biết, chính phủ đang xúc tiến kế hoạch di tản công dân qua một hành trình phức tạp bằng đường bộ đến biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, từ đó nối tiếp bằng đường hàng không. Ước tính, hiện đã có hơn 1.000 người Thái Lan tại UAE bày tỏ nguyện vọng trở về nước thông qua tuyến đường này. Đối với công dân Thái Lan đang ở Iran, việc di tản đồng nghĩa hành trình hơn 1.000 km kéo dài tới biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, và Bangkok đang phối hợp với Tehran để đảm bảo an toàn cho hành trình này.
Kyrgyzstan cho biết đang tích cực tiến hành công tác bảo hộ công dân mắc kẹt tại các nước Trung Đông, trong đó có nhiều khách du lịch tại Dubai và Qatar.
Ngoài việc sơ tán, nhiều nước khác trên thế giới đã khuyến cáo công dân không nên đến hoặc khuyên họ rời khỏi các nước như Iran, Israel và Lebanon, đồng thời theo dõi khuyến cáo đi lại thường xuyên. Các nước nhấn mạnh tình hình an ninh có thể xấu đi mà không có cảnh báo trước, và kêu gọi công dân “rời đi khi có thể một cách an toàn”.
Các nỗ lực di tản và cảnh báo này diễn ra trong bối cảnh chiến sự Trung Đông không chỉ khiến các chuyến bay bị hủy hàng loạt - gây tình trạng người nước ngoài “kẹt” tại các sân bay như Dubai - mà còn dấy lên mối lo ngại về an ninh lâu dài.
Hiện tại, với các tuyến đường hàng không và không phận còn đóng cửa không ổn định, các đường bộ và biên giới giáp ranh như Azerbaijan, Jordan và Thổ Nhĩ Kỳ đang đóng vai trò hành lang sơ tán chủ đạo. Các kế hoạch này tiếp tục được điều chỉnh khi nhiều chính phủ tăng cường hỗ trợ công dân và chuẩn bị mở rộng phương thức di tản tùy theo diễn biến tình hình.
Trước đó, Bộ Ngoại giao Việt Nam từ ngày 28-2 đã khuyến cáo công dân không đến Iran và Israel trong bối cảnh xung đột nóng lên, đồng thời phối hợp với các cơ quan đại diện tại hai nước này để đảm bảo an toàn cho người Việt Nam đang ở khu vực. Bộ Ngoại giao cũng công bố các đường dây nóng và khuyến khích công dân giữ liên hệ thường xuyên để nhận hỗ trợ nếu cần.
(theo cơ quan lãnh sự các nước, The Guardian, CNN)
