Các phái viên Mỹ thực hiện chuyến thăm đầu tiên tới Kiev

Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đến dự cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, tại Kiev, Ukraine ngày 6/9. Ảnh: Reuters.

Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đã gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Kiev hôm 6/9, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc chiến Nga - Ukraine kéo dài 4 năm rưỡi.

Kushner và Witkoff tới Kiev từ Moscow, nơi hai đặc phái viên đã có cuộc hội đàm kéo dài khoảng 3 giờ với Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 5/9. Tuy nhiên, cuộc gặp không cho thấy dấu hiệu đạt được bước đột phá trong việc giải quyết xung đột.

Các vòng đàm phán hòa bình trước đó do Mỹ làm trung gian và được Tổng thống Donald Trump thúc đẩy cũng chưa mang lại nhiều kết quả. Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump từng cam kết nhanh chóng chấm dứt cuộc chiến. Hôm 4/9, ông cho biết Washington đang có một đề xuất mới, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.

Ông Putin mô tả cuộc gặp với các đặc phái viên Mỹ là “rất hữu ích”, trong khi một quan chức Nhà Trắng nói với Reuters rằng những bước đi tiếp theo sẽ được công bố trong vài tuần tới.

Tại trung tâm Kiev, Witkoff và Kushner đã gặp ông Zelensky cùng một số quan chức cấp cao Ukraine.

Tổng thống Zelensky cho rằng Washington sẽ đóng vai trò then chốt trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào. Ông từng nói vẫn tồn tại một cơ hội để đạt được hòa bình trước khi Mỹ bắt đầu tập trung vào cuộc bầu cử tổng thống tiếp theo vào mùa hè năm tới.

Trước khi hai đặc phái viên Mỹ tới Kyiv, ông Zelensky đăng trên mạng xã hội rằng ông đã có cuộc họp chuẩn bị với nhóm đàm phán của Ukraine và khẳng định nước này mong muốn chiến tranh kết thúc.

“Chúng tôi cần những đảm bảo an ninh. Chúng tôi cần một nền hòa bình hậu chiến xứng đáng. Các đề xuất của chúng tôi đã được xây dựng,” ông Zelenskiy nói.

Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các cố vấn an ninh quốc gia của Anh, Pháp và Đức cũng có mặt tại Kyiv ngày 6/9. Tuy nhiên, nguồn tin không cho biết họ sẽ tham gia những cuộc gặp nào.

Lạc quan một cách thận trọng

Witkoff và Kushner, con rể của Tổng thống Trump, đã nhiều lần tới Moscow trong vai trò đặc phái viên hòa bình. Tuy nhiên, chuyến thăm ngày 6/9 là lần đầu tiên họ tới Kiev với tư cách các nhà đàm phán của Mỹ.

Ban lãnh đạo Ukraine từ lâu đã mong muốn hai đặc phái viên Mỹ tới Kiev. Trên đường phố thủ đô Ukraine, nơi hứng chịu những đợt không kích dữ dội trong những tuần gần đây, một số người dân bắt đầu bày tỏ hy vọng một cách thận trọng.

“Vấn đề này có thể được giải quyết trong chớp mắt. Chúng tôi muốn hòa bình. Tôi từng chiến đấu nên hiểu chiến tranh là như thế nào. Chúng ta cần hòa bình, bởi không còn con đường nào khác,” cựu binh Stepan Yermak nói.

Trong những vòng đàm phán trước, Nga và Ukraine vẫn cách rất xa nhau về hàng loạt vấn đề then chốt, trong đó có tương lai của vùng Donbass ở miền Đông Ukraine.

Nga yêu cầu Ukraine rút khỏi một dải đô thị kiên cố mà lực lượng Ukraine vẫn kiểm soát tại khu vực này. Tuy nhiên, Kiev bác bỏ yêu cầu, cho rằng họ vẫn có khả năng duy trì quyền kiểm soát các vị trí này trong nhiều năm.

Đối với Ukraine, những cam kết an ninh mang tính ràng buộc từ các đồng minh châu Âu và Mỹ là yếu tố quan trọng để ngăn Nga tiến hành một cuộc tấn công khác trong tương lai.

“Chúng tôi cần một thỏa thuận sẽ không bao giờ bị phá vỡ,” Svitlana Kurylenko, một nhân viên quán cà phê 19 tuổi, nói.

“Chỉ cần để Ukraine được yên và để mọi người sống trong hòa bình.”

Tạm dừng không kích

Trong khi chiến tuyến trên bộ phần lớn không có thay đổi đáng kể, Nga và Ukraine đã gia tăng các cuộc tấn công tầm xa bằng tên lửa và máy bay không người lái trong những tuần gần đây.

Nga liên tục tập kích thủ đô Kyiv cả ngày lẫn đêm trong hai tuần qua. Một trong những vụ tấn công mới nhất xảy ra hôm 4/9, nhằm vào trụ sở Cơ quan An ninh Ukraine (SBU).

Điện Kremlin tuyên bố sẽ tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Kyiv cho đến ngày 7/9, trong khi ông Zelenskiy cho biết Ukraine cũng sẽ ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Moscow trong cùng khoảng thời gian.

Tuy nhiên, giao tranh trên chiến tuyến dài khoảng 1.200 km vẫn không có dấu hiệu giảm nhiệt. Nga tiếp tục tập kích các thành phố khác của Ukraine hôm 5/9.

Trong suốt mùa hè, Ukraine cũng tiến hành nhiều cuộc tấn công gây thiệt hại cho các nhà máy lọc dầu, kho dầu và các cơ sở của nhà bán lẻ trực tuyến Wildberries trên lãnh thổ Nga, nhằm gia tăng chi phí mà Moscow phải gánh chịu nếu tiếp tục cuộc chiến.

Ukraine ngày 6/9 cho biết lực lượng nước này đã tập kích nhà máy lọc dầu Ryazan, nằm cách khoảng 480 km vào sâu trong lãnh thổ Nga, trong đêm trước đó và gây ra một vụ hỏa hoạn.

Những diễn biến trên cho thấy dù các kênh ngoại giao đang được nối lại với cường độ cao hơn, khoảng cách giữa Nga và Ukraine về các điều kiện của một thỏa thuận hòa bình vẫn còn rất lớn. Trong khi Washington tìm cách thúc đẩy một đề xuất mới, cả hai bên vẫn tiếp tục sử dụng các đòn tấn công tầm xa để gây sức ép trên chiến trường.