Các tập đoàn Nhật liên minh phát triển trí tuệ nhân tạo

Đứng trước sức ép khổng lồ đó, tập đoàn viễn thông Nhật Bản SoftBank Corp. đã quyết định thực hiện một bước đi mang tính bước ngoặt. Thay vì đơn độc theo đuổi cuộc đua, SoftBank đã chủ động tìm đến các nhà sản xuất nội địa quy mô lớn, tiêu biểu như Honda Motor, để thiết lập một liên minh chiến lược.

Các hãng Nhật bắt tay hợp tác phát triển AI

Mục tiêu cốt lõi của cái bắt tay này là thu thập và tích hợp trực tiếp những phản hồi thực tế từ các nhà máy sản xuất vào quá trình phát triển thuật toán, qua đó tạo ra một thế hệ trí tuệ nhân tạo vật lý hoàn toàn mới. Công nghệ AI vật lý được thiết kế chuyên biệt để tự chủ điều khiển các hệ thống robot và máy móc công nghiệp phức tạp, giúp Nhật Bản thu hẹp khoảng cách với các đối thủ quốc tế và bảo vệ năng lực cạnh tranh của nền sản xuất truyền thống.

Hợp lực xuyên ngành và tham vọng mô hình nghìn tỉ tham số trong trí tuệ nhân tạo

Để hiện thực hóa tầm nhìn này, SoftBank đã chính thức thành lập một công ty chuyên phát triển AI tại thủ đô Tokyo, quy tụ sự tham gia của tám tập đoàn lớn khác. Trong cấu trúc sở hữu của tổ chức mới, SoftBank, Honda Motor, tập đoàn Sony và hãng công nghệ NEC đóng vai trò là những nhà đầu tư hạt nhân, với mỗi bên nắm giữ hơn 10% cổ phần. Nguồn lực tài chính còn được bổ sung từ những khoản đầu tư chiến lược của ba ngân hàng hàng đầu Nhật Bản, bao gồm MUFG Bank, cùng với sự góp mặt của các ông lớn ngành thép là Nippon Steel và Kobe Steel.

Sự kết hợp giữa các tổ chức tài chính, công nghệ và công nghiệp nặng tạo ra một bệ phóng vững chắc về cả nguồn vốn lẫn không gian ứng dụng. Bên cạnh những cái tên dày dạn kinh nghiệm về trí tuệ nhân tạo như NEC, công ty khởi nghiệp phát triển phần mềm có trụ sở tại Tokyo là Preferred Networks cũng dự kiến sẽ tham gia hợp tác sâu rộng vào dự án chung.

Công ty mới sẽ quy tụ một đội ngũ tinh nhuệ gồm khoảng 100 kỹ sư công nghệ. Nhiệm vụ trọng tâm của họ là xây dựng một mô hình trí tuệ nhân tạo quy mô lớn vào cuối thập kỷ này, hướng đến việc triển khai rộng rãi trên toàn thị trường vào năm tài chính 2030. Tham vọng của liên minh là tạo ra một trong những hệ thống thuật toán vô song tại Nhật Bản, sở hữu cấu trúc lên tới 1 nghìn tỷ tham số, thước đo quan trọng đánh giá năng lực xử lý của máy học. Để thấy rõ bước nhảy vọt này, các mô hình đang được phát triển bởi một công ty con khác của chính SoftBank hay tập đoàn thương mại điện tử Rakuten hiện tại mới dừng lại ở giới hạn khoảng 700 tỉ tham số.

Điểm tạo nên sự khác biệt tuyệt đối của dự án nằm ở cấu trúc thành viên bao gồm cả nhà phát triển AI thuần túy như SoftBank hay NEC và các đơn vị sử dụng cuối cùng trong lĩnh vực sản xuất như Honda. Đội ngũ kỹ sư sẽ tối ưu hóa thuật toán dựa trên nền tảng tích hợp chặt chẽ với máy công cụ và robot công nghiệp, tiếp thu trực tiếp nguồn dữ liệu đầu vào từ các địa điểm sản xuất thực tế. Tư duy phát triển đồng bộ này cho phép những người dùng cuối nắm bắt sớm các thông số kỹ thuật của mô hình, từ đó chuẩn bị sẵn sàng cơ sở hạ tầng để ứng dụng trơn tru nhất khi sản phẩm hoàn thiện.

Chạy đua với thời gian để thiết lập tự chủ công nghệ

Để gia tăng tốc độ phủ sóng của công nghệ, ban lãnh đạo đang tích cực thảo luận về việc thành lập một hiệp hội mở rộng. Một mô hình trí tuệ nhân tạo đã được đào tạo trước sẽ được cung cấp cho các thành viên trong liên minh, đóng vai trò như một bộ khung cơ bản để họ tiếp tục tùy biến thành các giải pháp chuyên biệt, phục vụ cho từng ngành nghề hoặc nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp. SoftBank hiện vẫn đang tìm kiếm thêm các khoản đóng góp vốn mới cho dự án, các cuộc đàm phán với nhà đầu tư tiềm năng đang diễn ra hết sức khẩn trương. Song song với việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân, liên minh này cũng đang hướng tới việc tìm kiếm sự hậu thuẫn từ chính phủ Nhật Bản.

Ngay trong tháng này, công ty mới sẽ nộp hồ sơ xin hỗ trợ phát triển trí tuệ nhân tạo nội địa thông qua Tổ chức Phát triển Công nghệ Công nghiệp và Năng lượng Mới (NEDO) của chính phủ. Danh sách các nhà thầu chiến thắng được tổ chức này lựa chọn dự kiến sẽ được công bố sớm nhất vào tháng 6. Nếu vượt qua vòng tuyển chọn, dự án có khả năng sẽ chuyển đổi sang hình thức đối tác công tư, mở ra triển vọng cung cấp các mô hình phát triển miễn phí cho cộng đồng để kích thích đổi mới sáng tạo trên diện rộng.

Động lực thúc đẩy SoftBank kiên quyết theo đuổi chiến lược công nghệ mang đậm dấu ấn Nhật Bản xuất phát từ mối lo ngại sâu sắc trước sự thống trị toàn cầu của các gã khổng lồ đến từ Mỹ và Trung Quốc. Các tập đoàn như OpenAI, Google và Alibaba Group hiện đang nắm giữ thế thượng phong trong việc thương mại hóa các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn.

Thậm chí, ngay tại thị trường nội địa, ngày càng có nhiều doanh nghiệp Nhật Bản phải dựa vào hệ thống Qwen do Alibaba phát triển. Nhận thức rõ sự khắc nghiệt của cuộc đua phân chia lại quyền lực công nghệ toàn cầu, một giám đốc điều hành cấp cao của SoftBank đã đưa ra lời khẳng định dứt khoát, coi nỗ lực lần này là cơ hội cuối cùng để bắt kịp thế giới trong việc phát triển trí tuệ nhân tạo, bảo vệ vững chắc nền tảng độc lập công nghệ cho tương lai.