Thành phố Hồ Chí Minh tăng tốc phủ sóng tủ đổi pin, mở rộng hạ tầng giao thông xanh

Người sử dụng xe máy điện sử dụng tủ đổi pin. (Ảnh: VÕ LÊ)

Thành phố hướng đến 20.000 tủ đổi pin trong năm nay

Đầu năm 2026, thành phố đã cho phép triển khai tủ đổi pin đại trà trên một số tuyến vỉa hè phù hợp, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp bảo đảm các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn cháy nổ và không làm ảnh hưởng không gian dành cho người đi bộ.

Theo số liệu được công bố vào cuối tháng 8/2026, Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố gần 5.000 vị trí lắp đặt tủ đổi pin, trong đó có khoảng 1.500 vị trí đã gắn tủ để giải quyết nhu cầu nạp điện cho xe máy điện. Mục tiêu tiếp theo là đẩy nhanh cấp phép và lắp đặt để hướng tới 20.000 tủ vào cuối năm. Trong khi đó, dự báo đến năm 2030, thành phố có khoảng 1,2 triệu xe máy điện lưu thông, nhu cầu hơn 25.000 trụ sạc và tủ đổi pin công cộng.

Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố gần 5.000 vị trí lắp đặt tủ đổi pin. (Ảnh: VÕ LÊ)

Ghi nhận ở hầu hết các tuyến đường ở khu vực trung tâm thành phố như Cách mạng Tháng 8, Nguyễn Du, Nguyễn Thị Minh Khai, Hai Bà Trưng, Trương Định, rất nhiều tủ đổi pin cho xe gắn máy được đặt trên vỉa hè.

Một tài xế xe công nghệ Green SM cho hay, ngày nào nếu chạy nhiều anh thay 1 đến 2 cục pin. Việc nạp điện cũng khá tiện lợi do tủ đổi pin của hãng này trang bị trên đường khá nhiều nên tài xế không lo “thủ” sẵn hay sạc pin dự phòng như thời gian trước đây.

Cùng với đó, các doanh nghiệp như Castrol, Dat Bike cũng lên kế hoạch đầu tư và phủ sóng tủ đổi pin trên địa bàn thành phố để tiến tới xanh hóa giao thông, tiến tới NetZero.

Hạ tầng chưa đồng bộ

Theo khuyến cáo quốc tế, cứ khoảng 50 xe máy điện cần có một trụ sạc hoặc tủ đổi pin. Song so với thực tế hiện nay, hạ tầng phục vụ xe máy điện của thành phố còn thiếu và chưa đồng bộ.

Ghi nhận tồn tại hiện nay là mỗi hãng xe điện sử dụng một hệ thống pin riêng, một mạng lưới tủ đổi pin riêng do đó người dân sẽ phải lựa chọn phương tiện dựa trên khả năng tiếp cận hạ tầng của từng thương hiệu. Điều này có thể làm giảm hiệu quả của mạng lưới và tạo ra những “ốc đảo” hạ tầng.

Ông Nguyễn Văn Thạch, sinh sống tại một chung cư cũ trên địa bàn phường Xuân Hòa phản ánh: “Chung cư tôi ở không cho sạc xe điện nên tôi phải sạc tại các điểm dịch vụ. Trong khi các tủ đổi pin hiện có do một doanh nghiệp đầu tư lại không tương thích với loại xe máy điện tôi dùng. Do đó, thành phố cần đầu tư tủ điện phong phú và đa dạng hơn như vậy người dùng mới có điều kiện lựa chọn để dùng cho tất cả các xe máy điện”.

Tiến sĩ Phạm Viết Thuận, Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, khảo sát của viện cho thấy khoảng 80% người dân Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội chưa sẵn sàng chuyển sang xe điện. Nguyên nhân không nằm ở nhận thức, mà chủ yếu do các điều kiện triển khai chưa đồng bộ, đặc biệt là hạ tầng còn manh mún, chỗ có chỗ không.

Theo ông Thuận, nếu Thành phố Hồ Chí Minh chuyển toàn bộ phương tiện sang xe điện, nhu cầu điện có thể lên tới khoảng 46.000MW. Riêng việc nâng cấp hệ thống lưới điện và trạm biến áp để đáp ứng nhu cầu sạc đã cần ít nhất 7 tỷ USD, và nếu tính cả trạm sạc, phương tiện cùng các chính sách hỗ trợ, tổng vốn có thể vượt 10 tỷ USD. Do đó, vấn đề đầu tư hạ tầng không còn là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn cần vai trò tham gia của ngành điện, của chính quyền thành phố cùng các cơ quan quản lý.

Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị phải phối hợp tích cực nhằm thực hiện việc phát triển hạ tầng trạm sạc điện cho phương tiện giao thông. (Ảnh: VÕ LÊ)

Mới đây Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị phải phối hợp tích cực nhằm thực hiện việc phát triển hạ tầng trạm sạc điện cho phương tiện giao thông (trạm sạc xe ô-tô điện, xe máy điện, tủ đổi pin xe máy). Qua đó, bảo đảm hạ tầng cung cấp năng lượng phục vụ việc chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh, thân thiện môi trường trong thời gian tới. Trước mắt, từ nay đến cuối năm 2026, thành phố bảo đảm đạt 100 trạm sạc xe ô-tô, 20.000 tủ đổi pin trên toàn địa bàn thành phố.

Trong đó, Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật là đơn vị chủ trì khảo sát, đề xuất các vị trí lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện, trạm sạc trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ (bao gồm vỉa hè, hành lang an toàn đường bộ).

Từ những chiếc tủ đổi pin trên vỉa hè hôm nay đến một hệ sinh thái giao thông phát thải thấp trong tương lai là một chặng đường dài. Nhưng nếu hạ tầng được chuẩn bị từ sớm, chuyển đổi xanh sẽ không còn chỉ là mục tiêu trên giấy, mà từng bước trở thành một phần của đời sống đô thị.