Các trang trại năng lượng mặt trời tạo nên những 'ốc đảo xanh' giữa sa mạc

Trang trại năng lượng mặt trời lớn nhất Trung Quốc đang âm thầm thay đổi sa mạc xung quanh. Ảnh: BGR.

Dù pin năng lượng mặt trời đã tồn tại từ năm 1883, song chúng ta dường như mới chỉ bắt đầu khai phá những tiềm năng thực sự của chúng. Ngoài việc giúp các hộ gia đình tiết kiệm chi phí điện, các trang trại mặt trời quy mô lớn đang tạo ra một hiện tượng kỳ thú tại Trung Quốc khi biến những vùng sa mạc khô cằn thành những cánh đồng xanh mướt. Đây không chỉ là kết quả trực tiếp của công nghệ mà còn là hiệu ứng cộng hưởng từ sự hiện diện của hàng triệu tấm pin trên các dải cát.

Vào năm 2024, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature về công viên quang điện Gonghe tại Thanh Hải, trang trại mặt trời lớn nhất Trung Quốc, đã chỉ ra những tác động tích cực đáng kinh ngạc lên hệ sinh thái sa mạc. Bằng cách hấp thụ phần lớn bức xạ mặt trời, các tấm pin giúp đất bên dưới giữ được độ ẩm lâu hơn do hạn chế sự bay hơi.

Thêm vào đó, lượng nước sử dụng để vệ sinh các tấm pin hàng tháng đã tạo ra một nguồn cấp ẩm đều đặn, tạo điều kiện hoàn hảo cho sự phát triển của thực vật và vi sinh vật. Những thay đổi này có khả năng tự duy trì miễn là các trang trại mặt trời được bảo trì định kỳ.

Mô hình này không chỉ cung cấp năng lượng sạch mà còn giải quyết các vấn đề kinh tế như nạn thất nghiệp khi cư dân địa phương được thuê để vận hành hệ thống. Những ốc đảo siêu nhỏ này vừa là đồng cỏ cho gia súc, vừa thúc đẩy quá trình điều tiết sinh thái tự nhiên.

Thành công tại Thanh Hải không phải là một trường hợp ngẫu nhiên duy nhất. Tại sa mạc Kubuqi, nơi vốn là "nguồn xuất khẩu" các trận bão cát lớn cách đây ba thập kỷ, trạm điện mặt trời Junma hiện đang thay đổi hoàn toàn bộ mặt vùng đất này.

Các tấm pin tại đây giúp giảm tốc độ gió sát mặt đất, tạo điều kiện cho các loại cây bụi phát triển và thu hút các loài động vật như cáo hay thỏ đến cư trú. Trạm điện này còn hỗ trợ canh tác các loại cây trồng như dưa hấu, táo tàu và thúc đẩy ngành du lịch địa phương phát triển mạnh mẽ.

Nguyên lý tương tự cũng đang được thử nghiệm tại California thông qua dự án Nexus. Các nhà khoa học đang nghiên cứu tác động của việc lắp đặt tấm pin mặt trời che phủ các kênh đào phía đông San Francisco. Lý thuyết cho thấy phương pháp này có thể giúp tiết kiệm tới 63 tỷ gallon nước mỗi năm nhờ ngăn chặn sự bay hơi.

Dù quy mô và mục tiêu có thể khác nhau, nhưng tất cả các dự án này đều dựa trên một nguyên tắc cốt lõi là sử dụng bóng râm và kiểm soát bức xạ để bảo vệ tài nguyên. Những trang trại mặt trời khổng lồ đang chứng minh rằng chúng có thể là chìa khóa then chốt để ngăn chặn tình trạng sa mạc hóa trong tương lai, tạo ra một vòng phản hồi tích cực giữa công nghệ, kinh tế và môi trường trên quy mô toàn cầu.

Theo BGR

Tiến Dũng