Cách chăm sóc mai vàng ngày Tết để hoa bền lâu, giữ trọn tài lộc

Chăm sóc những chậu mai chuẩn bị cho ngày Tết. Ảnh: Lê Thúy Hằng - TTXVN

Trong văn hóa Tết của người Việt, đặc biệt là ở Nam Bộ, mai vàng được xem là biểu tượng của phú quý, may mắn và khởi đầu hanh thông, màu vàng của hoa mai gắn với tài lộc, sự thịnh vượng và niềm vui đoàn viên. Một cây mai đẹp ngày Tết không chỉ cần hoa nở đúng thời điểm mà còn phải giữ được cánh hoa tươi lâu, lá xanh khỏe và dáng cây hài hòa trong suốt những ngày xuân.

Tuy nhiên, khi cây mai được đưa từ vườn trồng về nhà chơi Tết, cây phải đối mặt với sự thay đổi lớn về điều kiện sinh trưởng, sự khác biệt về ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, chế độ nước và không gian sống có thể khiến cây bị sốc sinh lý. Nếu không chăm sóc đúng cách, mai rất dễ rụng hoa sớm, nhanh tàn hoặc suy kiệt sau Tết, làm giảm ý nghĩa thẩm mỹ và phong thủy.

Về đặc điểm sinh học, cây mai vàng là cây thân gỗ, rễ ăn cạn, ưa nắng và không chịu được úng nước, trong giai đoạn chơi Tết, cây mai không cần tăng trưởng mạnh mà cần duy trì trạng thái ổn định để giữ hoa bền màu và lâu rụng. Vì vậy, nguyên tắc quan trọng nhất khi chăm sóc mai vàng ngày Tết là hạn chế tối đa các tác động mạnh, giữ môi trường sống của cây càng gần với điều kiện ban đầu càng tốt.

Ngay khi đưa mai về nhà, việc chọn vị trí đặt cây là yếu tố then chốt, mai vàng cần được đặt ở nơi thoáng mát, có ánh sáng tự nhiên, lý tưởng nhất là khu vực trước hiên nhà, sân có mái che hoặc gần cửa ra vào. Nếu đặt trong phòng khách, cần đảm bảo không gian có ánh sáng tán xạ và thông thoáng, không nên đặt mai ở nơi kín gió, thiếu sáng hoặc gần các nguồn nhiệt như bếp, máy sưởi, điều hòa vì nhiệt độ cao và không khí khô sẽ khiến hoa nhanh héo và rụng.

Ánh sáng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì màu sắc và tuổi thọ của hoa mai, mai vàng là cây ưa nắng, cần ánh sáng tự nhiên để duy trì quá trình trao đổi chất ổn định. Nếu đặt cây ở nơi quá tối, hoa sẽ nhanh tàn, cánh hoa nhạt màu và lá dễ vàng. Ngược lại, nếu để cây phơi nắng gắt liên tục, đặc biệt vào buổi trưa, hoa có thể nhanh khô và rụng sớm. Trong những ngày Tết, gia đình nên cho cây tiếp xúc với nắng nhẹ vào buổi sáng để cây cân bằng sinh lý.

Chế độ nước là yếu tố quan trọng nhất quyết định độ bền của hoa mai trong dịp Tết, mai vàng không chịu được ngập úng nhưng cũng không thể để đất quá khô. Gia đình chỉ nên tưới nước khi thấy mặt đất trong chậu bắt đầu khô nhẹ, lượng nước vừa đủ để làm ẩm đất, tránh tưới quá nhiều một lần, việc tưới cần thực hiện nhẹ nhàng, không xối mạnh làm lộ rễ hoặc xói gốc. Trong những ngày thời tiết mát hoặc độ ẩm cao, lượng nước tưới cần giảm so với ngày nắng nóng.

Nhiều gia đình có thói quen tưới nước mỗi ngày theo cảm tính, đây là nguyên nhân phổ biến khiến mai bị úng rễ, vàng lá và rụng hoa sớm. Theo khuyến cáo kỹ thuật, trong thời gian chơi Tết, cây mai chỉ cần duy trì độ ẩm ổn định, không cần tưới nhiều như giai đoạn sinh trưởng ngoài vườn, nếu chậu mai có đĩa lót, cần thường xuyên kiểm tra và đổ bỏ nước đọng để tránh thối rễ.

Trong suốt thời gian trưng bày mai ngày Tết, gia đình tuyệt đối không nên bón phân hoặc sử dụng thuốc kích thích sinh trưởng, việc bón phân lúc này không giúp hoa đẹp hơn mà còn làm rối loạn sinh lý của cây, khiến cây ra lá non, làm hoa nhanh tàn và giảm độ bền. Mai chơi Tết cần được giữ ở trạng thái ổn định, không thúc ép cây sinh trưởng thêm.

Độ ẩm không khí cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ của hoa mai, trong môi trường sử dụng điều hòa hoặc thời tiết hanh khô, không khí thường thiếu ẩm, dễ khiến cánh hoa mai khô và rụng sớm. Gia đình có thể phun sương nhẹ lên tán lá vào buổi sáng hoặc chiều mát để tăng độ ẩm, nhưng cần tránh phun trực tiếp lên hoa để hạn chế thối cánh và nấm bệnh.

Một hiện tượng thường gặp khi chơi mai trong nhà là hoa nở rộ rồi rụng hàng loạt chỉ sau vài ngày, nguyên nhân chủ yếu là do cây bị sốc môi trường, thay đổi nhiệt độ đột ngột hoặc tưới nước không hợp lý. Để hạn chế tình trạng này, gia đình cần cố định vị trí đặt cây, hạn chế di chuyển nhiều lần và duy trì chế độ chăm sóc ổn định trong suốt những ngày Tết.

Nếu thấy lá mai có dấu hiệu vàng nhẹ hoặc hoa nở chậm hơn dự kiến, gia đình không nên vội vàng can thiệp bằng phân bón hay thuốc. Trong đa số trường hợp, chỉ cần điều chỉnh lại ánh sáng, giảm tưới nước và đảm bảo thông thoáng là cây sẽ tự cân bằng trở lại. Việc can thiệp quá mức trong thời gian ngắn thường khiến cây suy yếu nhanh hơn.

Sau khi kết thúc kỳ nghỉ Tết, với những gia đình có nhu cầu giữ lại cây mai để trồng tiếp, việc chăm sóc cần được điều chỉnh phù hợp. Cây nên được đưa ra ngoài trời, đặt ở nơi có ánh nắng đầy đủ để phục hồi sinh trưởng. Gia đình cần tiến hành cắt tỉa cành mang hoa đã tàn, loại bỏ cành yếu, cành khô để cây tập trung nuôi lộc mới. Chế độ tưới nước và bón phân lúc này có thể tăng dần theo nhu cầu sinh trưởng của cây.

Từ góc độ nông nghiệp, chăm sóc cây mai vàng ngày Tết không chỉ là giữ hoa nở đẹp trong vài ngày xuân mà còn là quá trình tôn trọng quy luật sinh học của cây trồng. Khi hiểu đúng đặc tính của mai vàng và áp dụng cách chăm sóc phù hợp, gia đình không chỉ giữ được sắc mai rực rỡ, hoa bền lâu mà còn gìn giữ trọn vẹn giá trị phong thủy và nét đẹp văn hóa truyền thống của ngày Tết cổ truyền.

Có thể khẳng định rằng, một cây mai đẹp ngày Tết không chỉ đến từ khâu chọn mua ban đầu mà phụ thuộc rất lớn vào cách chăm sóc sau khi đưa về nhà. Sự nhẹ nhàng, kiên nhẫn và hiểu biết cơ bản về kỹ thuật nông nghiệp chính là chìa khóa giúp gia đình giữ trọn sắc xuân, đón một năm mới an khang, thịnh vượng và nhiều may mắn.

Bnews/vnanet.vn