Cách chuyển hóa của Mặt trận cơ sở

Ông Huỳnh Minh Cảnh, bà Huỳnh Thị Bộ (bên trái) phản ánh, trao đổi ý kiến với cán bộ Ban công tác Mặt trận tổ dân phố Trà Cai, phường Bàn Thạch. Ảnh: N.ĐOAN

Đối với công tác Mặt trận trong chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều vấn đề mới đang đặt ra trực tiếp từ cơ sở, đòi hỏi Mặt trận phải hướng mạnh hoạt động về địa bàn dân cư, coi cơ sở vừa là nơi nắm bắt thực tiễn, vừa là nơi kiểm nghiệm hiệu quả công tác.

Học Bác để gần dân hơn; thực hành theo Bác để làm được nhiều việc thiết thực hơn cho dân. Từ đó, mỗi ý kiến của người dân được trân trọng; mỗi kiến nghị chính đáng được theo dõi đến cùng; mỗi việc khó ở cơ sở được chung sức tháo gỡ; mỗi cuộc giám sát tạo ra một chuyển biến thực tế; mỗi phong trào mang lại thêm một giá trị cho cộng đồng.

Lắng nghe dân nói

Sáng 23/9/2026, hộ ông Huỳnh Tấn Cảnh (tổ 2, tổ dân phố Trà Cai, phường Bàn Thạch) đến nhà sinh hoạt văn hóa phản ánh với cán bộ Ban công tác Mặt trận tổ dân phố về nỗi lo ngập úng, nước mưa tràn vào nhà ông và một số hộ xung quanh trong mùa mưa bão năm nay. Theo ông Cảnh, nước mưa từ phía Khu công nghiệp Thuận Yên chảy về với lưu lượng lớn, nhưng đường mương thoát nước nhiều năm không được khơi thông, lại bị lấn chiếm nên không kịp tiêu thoát và tràn vào nhà các hộ dân. Ông Cảnh mong muốn UBND phường Bàn Thạch có giải pháp khắc phục, tránh tình trạng ngập úng trong mùa mưa lũ.

Đến phản ánh, bà Huỳnh Thị Bộ (tổ 3, tổ dân phố Trà Cai) cho biết, gia đình có nguyện vọng tách thửa đối với 172m2 đất ở nằm chung “sổ đỏ” của người cháu, nhưng ngành chuyên môn trả lời phải đủ diện tích 200m2 mới thực hiện được. Trên diện tích đất này, gia đình bà đã xây nhà ở ổn định hơn 10 năm nay. Vì vậy, bà kiến nghị cấp thẩm quyền xem xét, tạo điều kiện làm thủ tục để có “sổ đỏ” riêng, chứ không thể tìm đâu ra 28m2 cho đủ 200m2.

Các phản ánh của ông Cảnh, bà Bộ hay nhiều lượt ý kiến của người dân đã được bà Trần Thị Bích Hạnh, Trưởng ban công tác Mặt trận tổ dân phố Trà Cai lắng nghe, ghi nhận.

Bà Hạnh cho biết, ngoài việc tiếp nhận phản ánh của người dân, theo lịch trực vào ngày thứ Tư hằng tuần, bà cùng với bà Trần Thị Thu Hòa, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân tổ dân phố còn hướng dẫn công dân cài đặt và sử dụng phần mềm ứng dụng VNeID và cách tích hợp các loại giấy tờ cá nhân; nộp thuế đất phi nông nghiệp trực tuyến…

Việc làm này là cụ thể hóa mô hình nâng cao chất lượng hoạt động của Ban công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể với phương châm “Lắng nghe dân nói - Gần dân - Vì nhân dân phục vụ” do Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Bàn Thạch phát động cuối tháng 8/2026.

Hướng về cơ sở, mô hình tập trung đổi mới hoạt động của Ban công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể tại 15 tổ dân phố bằng việc xây dựng lịch trực hỗ trợ, hướng dẫn nhân dân giải quyết các thủ tục hành chính, chuyển đổi số, tiếp nhận phản ánh ý kiến, kiến nghị trực tiếp của nhân dân. “Từ khi triển khai mô hình, chúng tôi đã ghi nhận 22 lượt ý kiến của người dân và phân loại, chuyển 5 kiến nghị lên cấp trên xem xét, giải quyết; còn lại huy động sự vào cuộc của các lực lượng ở khu dân cư xử lý, như vấn đề rác thải, bảo vệ môi trường”, bà Hạnh nói.

Cán bộ tổ dân phố Trà Cai hướng dẫn bà Huỳnh Thị Bộ (ở giữa) đăng nhập tài khoản VNeID và tích hợp các loại giấy tờ tùy thân. Ảnh: N.ĐOAN

Tạo sự đồng thuận

Với không gian hành chính cấp xã được mở rộng, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bà Nà xác định tập trung đổi mới hoạt động bắt đầu từ cơ sở, từ các vấn đề người dân quan tâm và những việc người dân trực tiếp tham gia, thụ hưởng. Theo đó, Mặt trận xã chú trọng phát huy vai trò Ban công tác Mặt trận thôn, thường xuyên bám địa bàn, lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng để lựa chọn nội dung hoạt động sát thực tế.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bà Nà Lê Huyền Trâm chia sẻ, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã xác định vai trò đại diện của Mặt trận không dừng ở việc tiếp nhận rồi chuyển kiến nghị, mà quan trọng là phải theo dõi quá trình giải quyết và cố gắng tạo được chuyển biến cụ thể trong thực tế.

Vì vậy, thông qua Ban công tác Mặt trận thôn, tiếp xúc cử tri, đối thoại và tiếp xúc trực tiếp với nhân dân, Mặt trận xã thường xuyên tổng hợp những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống, quyền lợi của người dân để phản ánh đến cấp ủy, chính quyền và cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết; nhất là nhóm vấn đề được nhân dân rất quan tâm liên quan đến đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đây là những nội dung khó, dễ phát sinh tâm tư.

Với mô hình dân vận khéo “Năm tại chỗ trong giải phóng mặt bằng”, thay vì để người dân phải đi nhiều nơi, Mặt trận xã phối hợp với các lực lượng đưa việc xét pháp lý, tiếp công dân, hướng dẫn thủ tục thỏa thuận, ủy quyền, chi trả bồi thường và hỗ trợ mở tài khoản - gửi tiền về gần địa bàn dân cư. Từ đó, người dân được giải thích trực tiếp, công khai thông tin, giảm đi lại và những vướng mắc có điều kiện được tháo gỡ ngay từ cơ sở.

Trong phản biện xã hội, Mặt trận xã chú trọng những nội dung tác động trực tiếp đến đời sống người dân, để ý kiến từ cơ sở được phản ánh ngay trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chủ trương, đề án. “Tinh thần xuyên suốt của Mặt trận xã là mỗi ý kiến của nhân dân phải được trân trọng, kiến nghị chính đáng phải được theo dõi đến khi có kết quả giải quyết trả lời; việc khó phải cùng nhau tháo gỡ. Hiệu quả giám sát không nằm ở số lượng văn bản, mà ở chuyển biến thực tế và niềm tin của nhân dân. Đó cũng là cách Mặt trận xã thực hành theo Bác Hồ: gần dân hơn, hiểu dân hơn, trách nhiệm với dân hơn và bằng những việc làm cụ thể để người dân thực sự cảm nhận được vai trò của Mặt trận ngay tại địa bàn dân cư”, bà Trâm chia sẻ.

Tập hợp sức dân

Ở xã Trà Leng, có những việc nếu chỉ trông vào nguồn lực của Nhà nước hoặc của một cơ quan thì rất khó giải quyết nhanh. Vì vậy, Mặt trận xã xác định phải khơi dậy tinh thần tự lực, tương trợ trong cộng đồng, đồng thời kết nối các nguồn lực xã hội để cùng chính quyền chăm lo cho người dân.

Ông Hồ Văn Liên, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Trà Leng dẫn chứng điển hình trong công tác cứu trợ, khắc phục hậu quả thiên tai. Thời gian qua, Mặt trận xã đã vận động, tiếp nhận và phối hợp phân bổ gần 3,8 tỷ đồng nguồn lực xã hội hóa, cùng hơn 6 tấn hàng hóa, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng. Cùng với hỗ trợ trước mắt, các lực lượng còn phối hợp phục hồi sản xuất, như hỗ trợ cây quế, sầu riêng, con giống và các điều kiện để người dân từng bước ổn định cuộc sống.

Một điển hình khác là việc di dời kho cứu trợ tại Moang Roang. Khi người dân chưa đồng thuận với vị trí dự kiến ban đầu, Mặt trận xã không áp đặt mà phối hợp tổ chức gặp gỡ, lắng nghe ý kiến bà con, cùng các bên liên quan trao đổi để tìm phương án phù hợp hơn. Theo ông Liên, đó chính là thực hành phương pháp làm việc dân chủ, tôn trọng và dựa vào dân.

Đối với việc tập hợp ý kiến, kiến nghị, Mặt trận xã thực hiện theo hướng nghe từ thôn, tổng hợp ở xã, chuyển đúng cơ quan có thẩm quyền và theo dõi kết quả. Sau Kỳ họp thứ Nhất và Kỳ họp thứ Ba của HĐND xã, Mặt trận xã đã tổ chức 10 hội nghị tiếp xúc cử tri, tổng hợp 168 lượt ý kiến, phản ánh. Những nội dung thuộc thẩm quyền xã được giải quyết trực tiếp; còn vượt thẩm quyền được tổng hợp báo cáo tại kỳ họp thường kỳ tiếp theo của HĐND xã, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Mặt trận xã cố gắng làm tốt hơn để ý kiến của người dân không dừng lại ở biên bản hội nghị. Mỗi ý kiến phải được phân loại, xác định rõ việc nào xã giải quyết, việc nào cần kinh phí, việc nào thuộc cấp trên hoặc cần phối hợp; đồng thời theo dõi đến cùng và thông tin lại cho người dân biết ý kiến đã được xử lý đến đâu và kết quả như thế nào. “Ở Trà Leng, chúng tôi xác định học và thực hành theo Bác không phải để nói hay hơn mà phải làm được nhiều việc cụ thể hơn cho dân. Nghe dân không phải để có thêm ý kiến, mà phải giải quyết được nhiều vấn đề hơn cho dân. Giám sát không phải để có thêm báo cáo, mà để giải quyết vấn đề của dân và tạo ra chuyển biến thực tế”, ông Liên nói.