Cách giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống lành mạnh trong ngày hè

Những kiến thức về thực phẩm cha mẹ cần dạy con

Kỳ nghỉ hè là thời điểm rất phù hợp để cha mẹ giúp trẻ hình thành kỹ năng lựa chọn thực phẩm và thói quen ăn uống lành mạnh. Tuy nhiên, việc cho trẻ tự chọn đồ ăn cần đi kèm với hướng dẫn cụ thể, bởi trẻ thường bị thu hút bởi màu sắc, hương vị hoặc quảng cáo hơn là yếu tố an toàn và dinh dưỡng.

Dạy trẻ nhận biết thực phẩm an toàn

Cha mẹ nên hướng dẫn trẻ một số nguyên tắc đơn giản, dễ nhớ: Chỉ ăn thực phẩm do gia đình chuẩn bị hoặc mua từ nơi đáng tin cậy; Không ăn thực phẩm có mùi lạ, màu sắc bất thường hoặc đã để ngoài trời quá lâu; Không sử dụng thực phẩm quá hạn sử dụng; Với đồ đóng gói, tập cho trẻ thói quen kiểm tra hạn sử dụng và tình trạng bao bì trước khi dùng; Không ăn thử các loại quả, nấm hoặc thực phẩm lạ khi đi dã ngoại, du lịch.

Giáo dục dinh dưỡng cho trẻ có vai trò rất quan trọng.

Đối với trẻ lớn hơn, có thể giải thích rằng vi khuẩn gây bệnh thường không thể nhìn thấy bằng mắt thường, nên thực phẩm trông vẫn ngon nhưng chưa chắc đã an toàn.

Hình thành thói quen vệ sinh trước khi ăn

Đây là kỹ năng quan trọng nhất cần được rèn luyện thường xuyên: Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; Không vừa chơi đồ chơi, điện thoại vừa ăn; Không dùng chung cốc nước, ống hút hoặc dụng cụ ăn uống với người khác; Rửa sạch trái cây trước khi ăn, kể cả những loại có vỏ phải bóc; Khi trẻ hiểu rằng bàn tay là con đường phổ biến đưa vi khuẩn vào cơ thể, trẻ sẽ có động lực thực hiện tốt hơn.

Hướng dẫn trẻ lựa chọn đồ uống thông minh

Trong mùa hè, trẻ thường có xu hướng thích nước ngọt, trà sữa hoặc đồ uống nhiều đường. Cha mẹ nên khuyến khích uống nước lọc là nguồn nước chính; Tăng cường sữa phù hợp với lứa tuổi và các loại nước ép trái cây tươi không thêm nhiều đường; Hạn chế nước ngọt có gas, đồ uống chứa nhiều đường hoặc caffeine; Dạy trẻ không mua nước đá, đồ uống không rõ nguồn gốc. Một nguyên tắc đơn giản là khi khát, hãy uống nước trước tiên thay vì tìm đồ uống có vị ngọt.

Giúp trẻ biết cách lựa chọn đồ ăn vặt

Thay vì cấm hoàn toàn, cha mẹ nên hướng dẫn trẻ lựa chọn tốt hơn. Thực phẩm nên ưu tiên gồm trái cây tươi, sữa chua, các loại hạt phù hợp với độ tuổi, bánh làm từ ngũ cốc nguyên hạt.

Hạn chế ăn bánh kẹo nhiều đường, snack nhiều muối, thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn có màu sắc quá sặc sỡ hoặc nhiều phụ gia.

Dạy trẻ nhận biết tín hiệu của cơ thể

Nhiều trẻ ăn vì buồn chán trong thời gian nghỉ hè hơn là vì đói. Cha mẹ nên giúp trẻ phân biệt thế nào là đói thật sự, thèm ăn do nhìn thấy đồ ăn hấp dẫn, ăn vì xem tivi, chơi game hoặc rảnh rỗi... Kỹ năng này góp phần phòng ngừa cả rối loạn tiêu hóa lẫn thừa cân ở trẻ.

Khuyến khích trẻ tham gia chuẩn bị bữa ăn

Nên cho trẻ tham gia chọn thực phẩm, rửa rau quả, sắp xếp bàn ăn, chuẩn bị các món ăn đơn giản để trẻ thường hiểu hơn về giá trị của thực phẩm và có xu hướng đưa ra lựa chọn lành mạnh hơn.

Làm gương cho trẻ

Trẻ học qua quan sát nhiều hơn qua lời dạy. Nếu cha mẹ: thường xuyên rửa tay trước khi ăn; ăn nhiều rau quả; uống nước thay vì nước ngọt; kiểm tra hạn sử dụng thực phẩm… thì trẻ sẽ dễ dàng hình thành những hành vi tương tự.

Tóm lại: "Quy tắc 5 nhớ" đơn giản cho trẻ trong mùa hè là:

1. Nhớ rửa tay trước khi ăn.

2. Nhớ uống đủ nước sạch.

3. Nhớ chọn thực phẩm tươi và an toàn.

4. Nhớ nói với người lớn khi thấy đồ ăn có mùi hoặc vị lạ.

5. Nhớ không ăn đồ để lâu ngoài trời nắng nóng.

Nếu được hướng dẫn đều đặn trong kỳ nghỉ hè, những thói quen này không chỉ giúp trẻ phòng tránh ngộ độc thực phẩm và bệnh đường tiêu hóa trước mắt mà còn tạo nền tảng cho lối sống ăn uống lành mạnh trong suốt quá trình trưởng thành.

Một số lưu ý để bảo đảm an toàn thực phẩm cho trẻ trong mùa hè

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, vào mùa hè phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến thói quen ăn uống và vệ sinh của trẻ nhằm hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa.

Cha mẹ không nên để trẻ tự ý sử dụng thức ăn đã để lâu ngoài bàn ăn hoặc trong bếp, nhất là trong điều kiện thời tiết nóng bức khiến vi khuẩn dễ phát triển. Các loại đồ ăn vặt không rõ nguồn gốc, hàng quán không bảo đảm vệ sinh cũng cần được hạn chế.

Đối với trái cây và rau củ, cần rửa sạch trước khi ăn hoặc trước khi gọt vỏ để giảm nguy cơ nhiễm vi sinh vật và tồn dư hóa chất trên bề mặt thực phẩm. Bên cạnh đó, phụ huynh nên tập cho trẻ thói quen rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi vui chơi ngoài trời.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo gia đình nên chuẩn bị khẩu phần vừa đủ cho mỗi bữa ăn, tránh bảo quản và hâm nóng thức ăn nhiều lần vì có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Sau khi ăn, nếu trẻ xuất hiện các biểu hiện như nôn nhiều, tiêu chảy liên tục, đau bụng dữ dội, sốt cao, mệt lả, khát nước nhiều, môi khô hoặc mắt trũng…, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời. Đây có thể là dấu hiệu của ngộ độc thực phẩm hoặc nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.